Από το ’70 στο σήμερα: Η εντυπωσιακή ανακαίνιση ενός μικρού σπιτιού στα Ιωάννινα, με μάρμαρο και ξύλο
Ένα διαμέρισμα του ’70 στα Ιωάννινα αποκτά νέα ταυτότητα από τους Pantazi5 Architects: Ένα σπίτι όπου το πράσινο μάρμαρο, το ξύλο iroko και το παιχνίδι με το φως δημιουργούν μια κατοικία γεμάτη μνήμες και σύγχρονη ζωή.
Σε ένα χαρακτηριστικό κτίριο της δεκαετίας του 1970, στην καρδιά της ζωντανής πόλης των Ιωαννίνων, το αρχιτεκτονικό γραφείο Pantazi5 Architects, ανέλαβε τον επανασχεδιασμό ενός υφιστάμενου διαμερίσματος 74 τ.μ., δημιουργώντας μια κατοικία που ανταποκρίνεται στις ανάγκες ενός σύγχρονου, ιδιαίτερα κοινωνικού ζευγαριού.
Το έργο γεννήθηκε μέσα από την ανάγκη να διατηρηθούν ίχνη του παρελθόντος, ενώ παράλληλα να διαμορφωθεί ένας χώρος πιο ανοιχτός, λειτουργικός και προσαρμοσμένος στον τρόπο ζωής των κατοίκων του.
«Το Thalen Apt ξεχωρίζει για τον τρόπο που συνδιαλέγεται με το παρελθόν του χώρου: η επανάχρηση υλικών όπως η επένδυση από το ξύλο iroko που υπήρχε στο διαμέρισμα και ο σεβασμός σε στοιχεία όπως το μαρμάρινο δάπεδο μετατρέπουν την ανάπλαση σε διάλογο μνήμης και ανανέωσης, αντί για πλήρη εκμηδένιση της ταυτότητας του διαμερίσματος», λέει στο Bovary εκ μέρους του γραφείου ο Ιάσων Πανταζής.
Η ανακαίνιση του σπιτιού των 74 τ.μ. στα Ιωάννινα με ξύλο και μάρμαρο
Η βασική αρχιτεκτονική κίνηση στηρίζεται σε μία μόνο αλλαγή στην υπάρχουσα κάτοψη, η οποία όμως επιτρέπει τη ριζική αναδιοργάνωση της εμπειρίας του χώρου. Οι προηγουμένως διαχωρισμένες περιοχές ενοποιούνται και δημιουργούν έναν μεγάλο, φωτεινό χώρο καθημερινής ζωής, που γίνεται το κέντρο της κατοικίας. Το σαλόνι, η κουζίνα και οι βοηθητικοί χώροι αποκτούν διαφορετική ταυτότητα, χωρίς να χάνουν τη μεταξύ τους σύνδεση.
Ο νέος ενιαίος χώρος οργανώνεται οπτικά σε τρεις διακριτές ενότητες, οι οποίες καθορίζονται από τα υλικά, τις υφές και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν: ο «ανοιχτός χώρος», ο «διάφανος χώρος» και ο «κλειστός χώρος». Πρόκειται αντίστοιχα για το καθιστικό, την περιοχή της κουζίνας και τον χώρο εξυπηρέτησης με την αποθήκη και το WC.
Οι τρεις αυτές ζώνες διατηρούν τις διαφορές τους στην αισθητική και στην αίσθηση που αποπνέουν, όμως συνδέονται φυσικά μεταξύ τους. Η νέα διάταξη σέβεται τις αρχικές λειτουργίες του διαμερίσματος, όπως τη θέση της τραπεζαρίας στην κουζίνα και τη διάταξη του σαλονιού, ενώ παράλληλα προσθέτει νέες δυνατότητες που ενισχύουν την καθημερινή άνεση.
Στον κύριο χώρο διαβίωσης, το πράσινο μαρμάρινο δάπεδο αποτελεί βασικό στοιχείο της σύνθεσης και συνομιλεί με έπιπλα που επαναχρησιμοποιούν υλικά από το αρχικό διαμέρισμα. Η επιλογή αυτή διατηρεί μια συνέχεια με την προηγούμενη ζωή του σπιτιού, ενώ παράλληλα εντάσσεται σε ένα πιο σύγχρονο περιβάλλον.
Ξεχωριστή θέση στο σαλόνι έχει η γλυπτική εγκατάσταση από καθρέφτη, ένα έργο που σχεδιάστηκε με παραμετρικές μεθόδους ώστε να πλαισιώνει συγκεκριμένες θέες προς το γειτονικό νεοβυζαντινό μνημείο της Ζωσιμαίας Παιδαγωγικής Ακαδημίας.
«Σχεδιασμένο ώστε να αντανακλά πρισματικά τη θέα του απέναντι νεο-βυζαντινού μνημείου, μεταμορφώνει τη γωνία θέασης σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο, σχεδόν καλειδοσκοπικό στοιχείο μέσα στο σαλόνι», εξηγεί ο Ιάσων Πανταζής.
Στο κέντρο της νέας σύνθεσης βρίσκεται η κουζίνα, ένας χώρος που σχεδιάστηκε ώστε να λειτουργεί ως ενεργό μέρος της καθημερινής ζωής και όχι ως μια απομονωμένη βοηθητική περιοχή. Ο λεγόμενος «διάφανος χώρος» ανοίγεται προς το καθιστικό μέσω ενός γυάλινου πετάσματος, επιτρέποντας την οπτική επαφή και την αλληλεπίδραση ανάμεσα στις δύο ζώνες.
«Η αισθητική του διαμερίσματος προκύπτει άμεσα από τους ίδιους τους ιδιοκτήτες, ένα ζευγάρι με έντονη κοινωνικότητα και σύγχρονο τρόπο ζωής: ανοιχτοί, φωτεινοί χώροι που ρέουν ο ένας μέσα στον άλλο, φιλόξενοι για συναναστροφή, εστιάζοντας παράλληλα στην πρακτικότητα της καθημερινότητας», αναφέρει ο αρχιτέκτονας.
Η νέα διάταξη των ντουλαπιών, με συνδυασμό διάφανων και αδιαφανών επιφανειών, δημιουργεί έναν ευέλικτο χώρο που εξυπηρετεί τόσο την προετοιμασία του φαγητού όσο και τη διαδικασία της εστίασης. Η κουζίνα επενδύεται με μαύρο γρανίτη, ενώ η σύνθεση ολοκληρώνεται με ανοιχτόχρωμα γκρι πλακάκια και μαύρα μεταλλικά ράφια. Τα τελευταία λειτουργούν και ως αποθηκευτικές επιφάνειες και ως ένα ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό στοιχείο, προσδίδοντας μια πιο γλυπτική διάσταση στον χώρο.
Δίπλα στην κουζίνα, ο «κλειστός χώρος» αποτελεί την πιο εσωστρεφή περιοχή του διαμερίσματος. Επενδυμένος με ξύλο iroko, το οποίο προέρχεται από επανάχρηση υλικών της αρχικής κατοικίας, φιλοξενεί την αποθήκη και το WC, ενώ παράλληλα λειτουργεί ως πέρασμα προς τους πιο ιδιωτικούς χώρους του σπιτιού. Η επιλογή του ξύλου δημιουργεί μια θερμότερη ατμόσφαιρα και προσφέρει μια διαφορετική εμπειρία σε σχέση με την ανοιχτή περιοχή του καθιστικού.
Η ανακαίνιση του Thalen Apt πραγματοποιήθηκε ενώ το διαμέρισμα παρέμενε κατοικημένο, γεγονός που αποτέλεσε μια ιδιαίτερη συνθήκη για την υλοποίηση του έργου.
«Η κατασκευή αποτέλεσε από μόνη της πρόκληση, καθώς η ανακαίνιση πραγματοποιήθηκε ενώ το διαμέρισμα κατοικούνταν, απαιτώντας φάσεις εργασιών, προσεκτικό προγραμματισμό και συνεχή προσαρμογή ώστε να μην διαταραχθεί η καθημερινότητα των ενοίκων», σημειώνει ο Ιάσων Πανταζής.
Η μελέτη φωτισμού, σχεδιασμένη από τους Pantazi5 Architects, ακολουθεί τη λογική της συνολικής σύνθεσης, αναδεικνύοντας τις διαφορετικές υλικότητες και τις μεταβάσεις ανάμεσα στους χώρους. Το φυσικό φως, που εισέρχεται στο διαμέρισμα, γίνεται βασικό στοιχείο της εμπειρίας, ιδιαίτερα στον κύριο χώρο διαβίωσης όπου οι διαφορετικές επιφάνειες και υφές μεταβάλλονται μέσα στη διάρκεια της ημέρας.
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΓΟΥ
Τίτλος: Thalen Apt
Αρχιτέκτονες: Pantazi5 Architects
Συνολική επιφάνεια: 74 m²
Τοποθεσία: Ιωάννινα
Φωτογραφίες: Γιώργος Σφακιανάκης, Τάσος Παπανικολάου