Treelithon: Αυτό το πέτρινο σπίτι στη Χαλκιδική κέρδισε φέτος το κορυφαίο Βραβείο Ελληνικής Αρχιτεκτονικής
Στη Χαλκιδική, μέσα σε ένα στενόμακρο οικόπεδο με ήπια κλίση, ανάμεσα σε ώριμα πεύκα και αιωνόβιες ελιές, το Treelithon προβάλλει ως μια διαφορετική ανάγνωση του σύγχρονου εξοχικού σπιτιού.
Το έργο φέρει την υπογραφή του γραφείου Not a Number Architects, των αρχιτεκτόνων Ερμή Αδαμαντίδη και Δομινίκης Δαδάτση, και απέσπασε την ύψιστη διάκριση στα φετινά Βραβεία Ελληνικής Αρχιτεκτονικής του φορέα DOMa, το Βραβείο Καλύτερου Πραγματοποιημένου Έργου.
Όπως λένε οι ίδιοι οι αρχιτέκτονες στο Bovary, «Το έργο Treelithon επανερμηνεύει το αρχέτυπο της αγροτικής πέτρινης κατοικίας της Χαλκιδικής, τοποθετημένο σε ένα επίμηκες, στενόμακρο οικόπεδο όπου η γη κατηφορίζει με μια ήπια, σχεδόν ανεπαίσθητη κλίση κάτω από τον ίσκιο ώριμων πεύκων και αιωνόβιων ελαιόδεντρων».
Τα πέτρινα σπίτια που πήραν το 1ο Βραβείο Αρχιτεκτονικής
Το οικόπεδο και οι περιορισμοί της δόμησης δεν αντιμετωπίστηκαν ως εμπόδια αλλά ως αφετηρία σχεδιασμού.
Παρότι οι κανονισμοί επέβαλλαν οι κατοικίες να εφάπτονται μεταξύ τους, η σύνθεση οργανώθηκε σε τρεις αλληλένδετες κατοικίες που αναπτύσσονται σε μια διάταξη σχήματος Ζ.
Έτσι, οι πέτρινοι όγκοι κινούνται ανάμεσα στα υπάρχοντα δέντρα, αφήνοντας το φυσικό τοπίο να καθορίσει τον ρυθμό της αρχιτεκτονικής και δημιουργώντας έναν διακριτικό διάλογο ανάμεσα στο κτισμένο και το φυσικό περιβάλλον.
Η γραμμική αυτή σύνθεση αποτελεί μια σύγχρονη αναφορά στο τρίλιθο: δύο κατακόρυφοι, μονολιθικοί όγκοι πλαισιώνουν έναν οριζόντιο κεντρικό όγκο, συνθέτοντας μια καθαρή αρχιτεκτονική εικόνα.
Παράλληλα, κάθε κατοικία αποκτά τη δική της αυτονομία, αναπτυσσόμενη σε ένα, δύο ή τρία επίπεδα, με διαφορετικές διαδρομές εισόδου, ξεχωριστή οργάνωση των χώρων και διαφορετικά ανοίγματα προς τον κήπο.
«Μετέωρο ανάμεσα σε βουνό και θάλασσα, το έργο συνελήφθη τόσο ως οικογενειακό καταφύγιο όσο και ως τόπος φιλοξενίας, ένα σπίτι διαμορφωμένο εξίσου πάνω στις έννοιες της οικειότητας όσο και της εξωστρέφειας», μας αναφέρουν οι Ερμής Αδαμαντίδης και Δομινίκη Δαδάτση.
Οι υπαίθριοι χώροι αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της εμπειρίας κατοίκησης. Ευρύχωρες βεράντες επεκτείνουν τη ζωή προς τον κήπο, άλλοτε κάτω από ξύλινες πέργκολες και άλλοτε στη φυσική σκιά των δέντρων, δημιουργώντας σημεία για φαγητό, ξεκούραση ή ιδιωτικές στιγμές.
Παράλληλα, η διαμόρφωση του εδάφους με ήπιες επεμβάσεις δημιουργεί ένα δίκτυο διαδρομών, από πλακόστρωτα μονοπάτια έως διαδοχικές πέτρινες πλάκες, που συνδέουν τις κατοικίες με δύο βασικά στοιχεία του τοπίου: ένα μικρό πευκοδάσος στη μία άκρη του οικοπέδου και μια μακρόστενη πισίνα στην άλλη.
Η κατασκευή στηρίζεται στη χρήση τοπικής πέτρας ως φέροντος δομικού στοιχείου, στοιχείο που ενισχύει τον δεσμό του έργου με την αγροτική παράδοση της περιοχής.
Τα ανοίγματα διαμορφώνονται με προσοχή ώστε να πλαισιώνουν τη βλάστηση, να αξιοποιούν το φυσικό φως και να ευνοούν τον διαμπερή αερισμό.
Το ξύλο συμπληρώνει την κατασκευή μέσα από κουφώματα, μεγάλες πέργκολες και κινητά συρόμενα πετάσματα, τα οποία επιτρέπουν στους κατοίκους να προσαρμόζουν τη σκίαση, την ιδιωτικότητα, τη θέα και τη ροή του αέρα ανάλογα με την εποχή και τις ανάγκες της καθημερινότητας.
Στους εσωτερικούς χώρους κυριαρχεί μια ήρεμη παλέτα φυσικών υλικών. Οι λιθοδομές παραμένουν άλλοτε εμφανείς και άλλοτε επιχρισμένες σε λευκό, αναδεικνύοντας το παιχνίδι του φωτός πάνω στις επιφάνειες.
Τα δάπεδα από terrazzo με διακριτικά χρωματισμένα βότσαλα δημιουργούν μια αίσθηση συνέχειας με το εξωτερικό περιβάλλον, ενώ οι εμφανείς πλάκες σκυροδέματος διατηρούν την κατασκευαστική ειλικρίνεια του έργου και συμβάλλουν στη θερμική του συμπεριφορά.
Ξύλινες σκάλες, πόρτες και σταθερά έπιπλα προσθέτουν ζεστασιά και ισορροπία στη σύνθεση.
Όπως επισημαίνουν οι αρχιτέκτονες, «Η χρήση της πέτρας ως κύριο δομικό στοιχείο και όχι ως μια επιδερμική επένδυση του στατικού φορέα αποτέλεσε ιδιαίτερη πρόκληση κατά την κατασκευή καθώς και μια αφορμή έρευνας πάνω στα όρια της παραδοσιακής δόμησης στην εποχή μας. Ως αποτέλεσμα η χρήση φέρουσας λιθόκτιστης τοιχοποιίας καθόρισε τόσο τα κατασκευαστικά όσο και τα ιδιαίτερα αισθητικά χαρακτηριστικά του έργου».
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΓΟΥ
Τίτλος: Treelithon, Τρεις εξοχικές κατοικίες στην Κασσάνδρα
Αρχιτέκτονες: Not a Number Architects (Ερμής Αδαμαντίδης - Δομινίκη Δαδάτση)
Τοποθεσία: Χαλκιδική
Φωτογραφίες: Alex Shoots Buildings, Kim Powel
