Πώς ένα διατηρητέο σπίτι στο Π. Ψυχικό μεταμορφώθηκε με μια προσθήκη -Συνδυάζει ιστορία και σύγχρονη αρχιτεκτονική
H προσθήκη σε ένα διατηρητέο σπίτι του μεσοπολέμου στο Παλαιό Ψυχικό γίνεται αφορμή για έναν ουσιαστικό διάλογο με την Ιστορία. Ο αρχιτέκτονας Ανδρέας Κυράνης προσεγγίζει το έργο με σεβασμό και σύγχρονη ματιά, προσδιορίζοντας εκ νέου τη ζωή σε ένα κτίσμα με βαθιά μνήμη.
Το γραφείο Andreas Kyranis Architects μετατρέπει την επέκταση μιας κατοικίας σε project με ξεκάθαρο σχεδιαστικό αποτύπωμα. Η αρχιτεκτονική ομάδα ανέλαβε να ενώσει διαφορετικές εποχές, τρόπους κατασκευής και αισθητικές αναζητήσεις σε ένα ενιαίο αρχιτεκτονικό αφήγημα.
Το γραφείο συνεργάστηκε στενά με τους ιδιοκτήτες, διαμορφώνοντας ένα σπίτι που ανταποκρίνεται σε σύγχρονες απαιτήσεις, χωρίς να ακυρώνει τη διαχρονική του ταυτότητα.
Η εντυπωσιακή πρόσθηκη σε σπίτι του 1930 στο Παλαιό Ψυχικό
Το σπίτι συνδέεται στενά με τη γοητευτική ιστορία της δημιουργίας της γειτονιάς.
Η περιοχή του Παλαιού Ψυχικού διαμορφώθηκε ως κηπούπολη στις αρχές του 20ού αιώνα, σε μια εποχή όπου η Αθήνα επεκτεινόταν προς τα βορειοανατολικά. Εκεί, μια σειρά από μικρά πέτρινα αγροτικά σπίτια του 19ου αιώνα ενώθηκαν και μετασχηματίστηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1930 σε ένα ενιαίο ισόγειο κτίσμα με σύγχρονη, για την εποχή, αρχιτεκτονική έκφραση.
Η μορφολογία του συνομιλεί έντονα με τη γειτονική Δημοτική Αγορά, αποτυπώνοντας μια αστική πραγματικότητα που μόλις απομακρυνόταν από τις αγροτικές της ρίζες.
Αυτή η διπλή καταγωγή παραμένει ορατή σε λεπτομέρειες, όπως τα γύψινα διακοσμητικά στα ταβάνια ή η χειροποίητη αίσθηση των επιμέρους στοιχείων - μικρές υπενθυμίσεις ενός κόσμου που δεν έχει εξαφανιστεί πλήρως.
Στη δυτική πλευρά του υπάρχοντος κτίσματος προστίθεται ένα νέο διώροφο τμήμα με υπόγειο. Η επέμβαση επιλέγει να μην μιμηθεί το διατηρητέο. Αντίθετα, διατηρεί σαφή απόσταση, επιτρέποντας στο παλιό κτίσμα να παραμένει αναγνώσιμο και αυτάρκες.
Το λεξιλόγιο της προσθήκης είναι μοντέρνο, με καθαρές γεωμετρίες και αυστηρές ορθοκανονικές χαράξεις. Παρ’ όλα αυτά, η κατασκευαστική προσέγγιση διατηρεί μια έντονη χειροποίητη ποιότητα. Έτσι, δημιουργείται μια ενδιαφέρουσα ισορροπία: μορφολογική σαφήνεια και τεχνική φροντίδα που θυμίζει παλαιότερες εποχές.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία που διατηρούνται είναι ο ισχυρός άξονας εισόδου με τις εσωτερικές καμάρες. Η διαδρομή αυτή λειτουργεί σχεδόν τελετουργικά: οδηγεί τον επισκέπτη από τον έναν χώρο στον άλλο, οργανώνοντας την εμπειρία κατοίκησης.
Στην προέκτασή του τοποθετείται ένα διώροφο κενό με το κλιμακοστάσιο, το οποίο συνδέει λειτουργικά τα τρία επίπεδα.
Το ισόγειο φιλοξενεί τις κοινόχρηστες δραστηριότητες, ο όροφος τις ιδιωτικές χρήσεις, ενώ το υπόγειο συγκεντρώνει βοηθητικούς χώρους. Η διάταξη αυτή εξυπηρετεί άνετα μια σύγχρονη οικογένεια, ιδιαίτερα όταν η καθημερινότητα περιλαμβάνει εργασία από το σπίτι ή ανάγκη για πολλαπλές ζώνες ησυχίας.
Η αρχιτεκτονική σύνθεση βασίζεται σε μια συνειδητή αντιπαράθεση. Οι καμάρες του παλιού κτίσματος, που μπορούν να συνδεθούν είτε με τον ιταλικό ρασιοναλισμό είτε με το νεοβυζαντινό ρεύμα της εποχής, συναντούν τις αυστηρές μορφές που θυμίζουν σχολές του μοντέρνου κινήματος.
Αυτή η «συνομιλία» αποτυπώνεται στα υλικά, στις αναλογίες, ακόμη και στον τρόπο που το φως κινείται στους χώρους.
Στις όψεις της προσθήκης επαναχρησιμοποιούνται πέτρες και μασίφ κεραμικά τούβλα από τμήματα του παλιού κτίσματος που καθαιρέθηκαν. Με αυτόν τον τρόπο δηλώνονται καθαρά τα όρια μεταξύ παλιού και νέου, ενώ ταυτόχρονα δημιουργείται μια υλική συνέχεια.
Σε μια εποχή όπου κυριαρχεί η εικόνα των άψογων, σχεδόν άυλων επιφανειών, η ανάδειξη των συναρμογών και της υλικότητας αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Η υλοποίηση του έργου στηρίχθηκε σε εξαιρετικά αναλυτικό σχεδιασμό εφαρμογής. Κάθε λεπτομέρεια μελετήθηκε σε βάθος, ώστε η σύνθετη ηλεκτρομηχανολογική υποδομή να ενσωματωθεί διακριτικά στο κτίριο.
Το τελικό αποτέλεσμα καταφέρνει να διατηρήσει τον χαρακτήρα του διατηρητέου, ενώ ταυτόχρονα εξυπηρετεί τις ανάγκες μιας οικογένειας.
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΓΟΥ
Αρχιτεκτονική μελέτη: Andreas Kyranis Architects / Α. Κυράνης, Κ. Στεφανίδου, Β. Δευτεραίου
Συνεργάτες: Γ. Χλούπης
Διαχείριση έργου / Υλοποίηση: Α. Κυράνης, Α. Μέλα, Γ. Καρέλας, Λ. Ζελιαναίος
Τοποθεσία: Παλαιό Ψυχικό, Αθήνα
Φωτογραφίες: Σ. Διαμαντοπούλου