«Η μητέρα μου, Όντρεϊ Χέμπορν»: Ο γιος της εμβληματικής σταρ μιλά για τη γυναίκα πίσω από τη χολιγουντιανή λάμψη
Από την πείνα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και τους φασίστες γονείς, μέχρι τις προδοσίες των συζύγων της και την αυτοθυσία στη Unicef. Ο Sean Hepburn Ferrer μιλά για τη μητέρα του, Όντρεϊ Χέμπορν, και αποκαλύπτει ότι πίσω από τη σταρ με τα Givenchy γάντια, κρυβόταν μια γυναίκα με πολλές ανησυχίες.
Σε έναν κόσμο που κατακλύζεται από ψηφιακά φίλτρα και τεχνητή νοημοσύνη, η εικόνα της Όντρεϊ Χέμπορν παραμένει το απόλυτο σύμβολο μιας χαμένης αυθεντικότητας. Είναι παντού: σε αφίσες φοιτητικών δωματίων, σε μπλουζάκια, σε μπρελόκ, ακόμα και σε διαφημίσεις σοκολάτας δεκαετίες μετά τον θάνατό της.
Για όλο τον πλανήτη, είναι η «Holly Golightly» από το «Πρωινό στο Tiffany’s» ή η πριγκίπισσα Άννα από τις «Διακοπές στη Ρώμη». Για τον 65χρονο Sean Hepburn Ferrer, όμως, είναι η μητέρα του, μια γυναίκα που πίστευε ακράδαντα ότι η ζωή της ήταν «τρομερά βαρετή».
Καθισμένος σε έναν αμπελώνα της Τοσκάνης, κοντά στο σπίτι του, ο Sean μιλά στην Pamela Hutchinson του Guardian για τη νέα του βιογραφία, «Intimate Audrey», την οποία συνέγραψε με την πρώην πολεμική ανταποκρίτρια Wendy Holden. Στόχος του ήταν να αποδείξει ότι η μητέρα του ήταν κάτι παραπάνω από χολιγουντιανή ηθοποιός και είδωλο του στιλ.
«Η Όντρεϊ Χέμπορν είναι σαν μια Ferrari που απαιτεί ειδικά μαθήματα οδήγησης πριν σου δώσουμε τα κλειδιά», εξηγεί ο ίδιος. «Αν δεν καταλαβαίνεις πώς λειτουργεί, θα την τρακάρεις». Για τον Sean, η προστασία της εικόνας της από τη φτηνή εμπορική εκμετάλλευση είναι μια δουλειά πλήρους απασχόλησης.
Η ζωή της Όντρεϊ Χέμπορν που ξεκίνησε και τελείωσε με πόλεμο
Παρά τη λάμψη του Χόλιγουντ, η ζωή της Όντρεϊ Χέμπορν ήταν σημαδεμένη από το τραύμα. «Η ζωή της μητέρας μου ξεκινά με πόλεμο και τελειώνει με πόλεμο», σημειώνει ο Sean.
Γεννημένη στο Βέλγιο το 1929, η Όντρεϊ βρέθηκε στην Ολλανδία κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής. Οι μνήμες της από εκείνη την περίοδο δεν είχαν καμία σχέση με τα πάρτι της Νέας Υόρκης. Η οικογένεια επιβίωσε τρώγοντας χαλασμένα γογγύλια και ψωμί φτιαγμένο από βολβούς τουλίπας. Αυτός ο υποσιτισμός στην εφηβεία της ήταν που της άφησε τη χαρακτηριστική, εύθραυστη σιλουέτα της -μια σιλουέτα που η μόδα αργότερα θεοποίησε, αγνοώντας την οδυνηρή της προέλευση.
Η νεαρή τότε Όντρεϊ μετέφερε μηνύματα για την αντίσταση και έδινε παραστάσεις χορού κρυφά για να μαζέψει χρήματα. Η περίφημη αρχοντική της στάση δεν οφειλόταν μόνο στο μπαλέτο. Ένα θραύσμα από αεροπορική επιδρομή που τη χτύπησε στον λαιμό περιόρισε μόνιμα την κινητικότητά της, δίνοντάς της αυτό το χαρακτηριστικό «ψηλό» κράτημα του κεφαλιού.
Ίσως η πιο δύσκολη αποκάλυψη της βιογραφίας είναι η σχέση των γονέων της με τον φασισμό. Η μητέρα της, Βαρόνη Ella von Heemstra, και ο πατέρας της, Joseph Ruston, υπήρξαν ένθερμοι υποστηρικτές του κινήματος και είχαν φωτογραφηθεί με τον Χίτλερ.
Πώς το διαχειρίστηκε η γυναίκα που αργότερα θα γινόταν το πρόσωπο της Unicef; «Δεν νομίζω ότι το συμφιλίωσε ποτέ», λέει ο Sean. «Απλώς αποδέχτηκε ποιοι ήταν και επέλεξε να ακολουθήσει τον δικό της, αντίθετο δρόμο».
Το αξεπέραστο στιλ της Όντρεΐ Χέμπορν
Η ανάλυση της αισθητικής της Όντρεϊ Χέμπορν μέσα από τη σχέση της με τον Hubert de Givenchy προσφέρει ένα σπάνιο μάθημα για το πώς η μόδα μπορεί να μετατραπεί σε μορφή τέχνης. Σε μια εποχή που το Χόλιγουντ υμνούσε την επιτηδευμένη θηλυκότητα, η Όντρεϊ Χέμπορν εμφανίστηκε με μια φυσικότητα που δεν είχε τίποτα το μελετημένο. Ο γιος της, Sean, υπογραμμίζει ότι αυτό ήταν που την έκανε να μοιάζει διαχρονική.
Η γνωριμία της Όντρεϊ Χέμπορν με τον σχεδιαστή Givenchy το 1953 δεν ήταν μια απλή συνεργασία, αλλά μια βαθιά φιλία δύο ανθρώπων που λάτρευαν την απλότητα. Ο Givenchy είχε την τάση να σχεδιάζει εντυπωσιακά και μεγαλοπρεπή ρούχα, όμως η Όντρεϊ λειτουργούσε πάντα ως «διορθωτής».
Με ένα έμφυτο ένστικτο, αφαιρούσε συνεχώς κάθε περιττή λεπτομέρεια -ένα κόσμημα, ένα βολάν ή ένα έντονο στοιχείο- μέχρι να μείνει μόνο η καθαρή γραμμή του ρούχου. Πίστευε ακράδαντα ότι η αληθινή κομψότητα δεν βρίσκεται στον εντυπωσιασμό, αλλά στην απλότητα.
Αυτή η φιλοσοφία της αφαίρεσης δημιούργησε το περίφημο «στιλ Χέμπορν», το οποίο βασιζόταν σε καθαρές γραμμές, γεωμετρική πειθαρχία και την απόλυτη κυριαρχία του μαύρου και του λευκού. Αναζητώντας την απλότητα, η Όντρεϊ Χέμπορν κατάφερε να επιβάλει ως πρότυπο κομψότητας τα χαμηλά παπούτσια, τα παντελόνια σε ίσια γραμμή και τα απλά ζιβάγκο.
Οι δύο γάμοι της Όντρεϊ Χέμπορν
Ο Sean μιλά με ειλικρίνεια για τους άνδρες της ζωής της μητέρας του, αποκαλύπτοντας πτυχές που η ίδια δεν θα επέτρεπε ποτέ στον εαυτό της να δημοσιοποιήσει. Η προσωπική της ζωή σημαδεύτηκε από την παρουσία ανδρών που είτε προσπάθησαν να την ελέγξουν είτε την πρόδωσαν.
Ο πρώτος της σύζυγος, ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Mel Ferrer (πατέρας του Sean), υπήρξε μια κυριαρχική προσωπικότητα που λειτούργησε στη ζωή της σχεδόν ως κηδεμόνας. Στο Χόλιγουντ της εποχής, είχε τη φήμη ενός ανθρώπου που προσπαθούσε να ελέγξει κάθε λεπτομέρεια της καριέρας της, από τα συμβόλαια μέχρι τους ρόλους που θα αποδεχόταν, δημιουργώντας συχνά ένα κλίμα έντασης και συναισθηματικής πίεσης.
Η Όντρεϊ Χέμπορν, έχοντας βιώσει το τραύμα της εγκατάλειψης από τον πατέρα της σε μικρή ηλικία, έψαχνε στους άνδρες μια φιγούρα κύρους και ασφάλειας, γεγονός που την έκανε να υπομένει τον ασφυκτικό έλεγχο του Ferrer για δεκατέσσερα ολόκληρα χρόνια. Η ανισορροπία στην καριέρα τους, με την ίδια να μεσουρανεί και εκείνον να παραμένει στη σκιά της, τροφοδοτούσε τις ανασφάλειές του, οι οποίες μεταφράζονταν σε μια ανάγκη επιβολής στην προσωπική τους ζωή.
Όταν ο γάμος αυτός κατέρρευσε, η Όντρεϊ Χέμπορν αναζήτησε τη γαλήνη στον δεύτερο γάμο της με τον Ιταλό ψυχίατρο Andrea Dotti, ελπίζοντας σε μια «κανονική» ζωή μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Ωστόσο, ο Dotti αποδείχθηκε μια τραγικά αναξιόπιστη επιλογή.
Ενώ η Όντρεϊ Χέμπορν εγκατέλειψε ουσιαστικά την υποκριτική για να αφοσιωθεί στον ρόλο της συζύγου και μητέρας στη Ρώμη, ο Andrea Dotti συνέχισε τη ζωή ενός ανεύθυνου playboy, με τους παπαράτσι να τον απαθανατίζουν συνεχώς με νεαρές γυναίκες. Η δημόσια ταπείνωση και οι συνεχείς απιστίες του την οδήγησαν σε μια πρωτοφανή ψυχική κατάρρευση. Ο Sean περιγράφει τη στιγμή που βρήκε τη μητέρα του αναίσθητη στο κρεβάτι δίπλα σε ένα άδειο μπουκάλι υπνωτικών χαπιών.
Η βιογραφία κλείνει τον κύκλο της εκεί που ξεκίνησε: στον πόλεμο. Η τελευταία αποστολή της Χέμπορν στη Σομαλία το 1992, λίγους μήνες πριν από τον θάνατό της από καρκίνο, ήταν μια πράξη αυτοθυσίας. Παρά την εξάντληση, η ίδια επέμενε να βρίσκεται εκεί, ανάμεσα στα πεινασμένα παιδιά, θυμίζοντας σε όλους ότι η κομψότητα δεν βρίσκεται στα ρούχα, αλλά στις πράξεις.
Η ενασχόληση της Όντρεϊ Χέμπορν με τη Unicef δεν ήταν μια τυπική φιλανθρωπία, αλλά μια βαθιά προσωπική αποστολή. Έχοντας επιβιώσει η ίδια από την πείνα του πολέμου χάρη στη διεθνή βοήθεια, ένιωθε το ηθικό χρέος να επιστρέψει αυτή την αγάπη στα παιδιά του κόσμου. Ως πρέσβειρα καλής θελήσεως, ταξίδεψε στα πιο επικίνδυνα σημεία του πλανήτη, από την Αιθιοπία μέχρι τη Σομαλία, αδιαφορώντας για την εύθραυστη υγεία της. Για την Όντρεϊ
Χέμπορν, η πραγματική δόξα δεν βρισκόταν στα Όσκαρ, αλλά στο βλέμμα ενός παιδιού που έπαιρνε τροφή και ελπίδα, μετατρέποντας την παγκόσμια ακτινοβολία της σε ένα πανίσχυρο εργαλείο ανθρωπισμού.
Όταν πέθανε το 1993, το μικρό ελβετικό χωριό Tolochenaz των 500 κατοίκων που την φιλοξενούσε, πλημμύρισε από 25.000 ανθρώπους. Ήταν η τελευταία απόδειξη ότι η «βαρετή» της ζωή -όπως τη χαρακτήρισε η ίδια- είχε αγγίξει εκατομμύρια ψυχές.
