Οι δύο άνδρες της Μαρίας Κάλλας: Ο γάμος που κράτησε 10 χρόνια και ο θυελλώδης έρωτας με τον Ωνάση
Στις 16 Σεπτεμβρίου 1977, η Μαρία Κάλλας άφηνε την τελευταία της πνοή στο Παρίσι, σε ηλικία μόλις 53 ετών. Σήμερα, 49 χρόνια μετά τον θάνατό της, η φωνή, η μυθική καριέρα αλλά και η πολυτάραχη προσωπική ζωή της εξακολουθούν να συναρπάζουν.
Πίσω από τη «Divina», τη γυναίκα που άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο ο κόσμος αντιλαμβανόταν την όπερα, υπήρχε μια Μαρία που αναζητούσε την αγάπη και τη συντροφικότητα. Και αν αμέτρητοι άνδρες πέρασαν από την επαγγελματική και κοινωνική ζωή της, δύο ήταν εκείνοι που συνδέθηκαν καθοριστικά με την ερωτική της διαδρομή: ο Τζοβάνι Μπατίστα Μενεγκίνι και ο Αριστοτέλης Ωνάσης.
Ο πρώτος έγινε σύζυγος, μάνατζερ και συνοδοιπόρος της στα χρόνια που η καριέρα της απογειωνόταν. Ο δεύτερος υπήρξε ο θυελλώδης έρωτας για χάρη του οποίου άλλαξε ολόκληρη τη ζωή της και η σχέση που, ακόμη και δεκαετίες αργότερα, παραμένει αναπόσπαστο κομμάτι του μύθου της.
Οι δύο άνδρες στη ζωή της Μαρίας Κάλλας
Τζοβάνι Μπατίστα Μενεγκίνι: Ο σύζυγος που στάθηκε δίπλα της στην άνοδο
Πολύ πριν ο Αριστοτέλης Ωνάσης μπει στη ζωή της Μαρίας Κάλλας, ο άνδρας που βρισκόταν στο πλευρό της ήταν ο Τζοβάνι Μπατίστα Μενεγκίνι. Η γνωριμία τους έγινε το 1947 στη Βερόνα, σε μια περίοδο κατά την οποία η νεαρή τότε υψίφωνος προσπαθούσε ακόμη να εδραιώσει τη θέση της στην Ιταλία. Εκείνη ήταν 23 ετών, ενώ ο Μενεγκίνι, εύπορος Ιταλός επιχειρηματίας και λάτρης της όπερας, ήταν σχεδόν τρεις δεκαετίες μεγαλύτερός της.
Η Μαρία Κάλλας είχε φτάσει στην Ιταλία με μεγάλες φιλοδοξίες, αλλά χωρίς ακόμη την οικονομική ασφάλεια και τη διεθνή αναγνώριση που θα αποκτούσε λίγα χρόνια αργότερα. Ο Μενεγκίνι γοητεύτηκε από τη νεαρή τραγουδίστρια και σύντομα έγινε κάτι πολύ περισσότερο από σύντροφός της. Τη στήριξε οικονομικά, τη βοήθησε να επικεντρωθεί στην καριέρα της και σταδιακά ανέλαβε σημαντικό μέρος της διαχείρισης των επαγγελματικών της υποθέσεων.
Οι δυο τους παντρεύτηκαν στις 21 Απριλίου 1949 στη Βερόνα. Από εκείνη τη στιγμή ο Μενεγκίνι έγινε σταθερή παρουσία δίπλα της, σε μια από τις σημαντικότερες περιόδους της καριέρας της. Ήταν τα χρόνια κατά τα οποία η Κάλλας άρχισε να μεταμορφώνεται από μια πολλά υποσχόμενη τραγουδίστρια σε διεθνή σταρ της όπερας και τελικά στην «Divina».
Ο Μενεγκίνι δεν ήταν απλώς ο σύζυγος που τη συνόδευε στις εμφανίσεις της. Λειτουργούσε ουσιαστικά και ως μάνατζέρ της, συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις για τα συμβόλαιά της και ασχολούνταν με την οικονομική και πρακτική πλευρά μιας καριέρας που γινόταν ολοένα πιο απαιτητική.
Κατά τη διάρκεια του γάμου τους σημειώθηκαν μερικοί από τους μεγαλύτερους θριάμβους της. Η Κάλλας καθιερώθηκε στη Σκάλα του Μιλάνου, εμφανίστηκε στο Covent Garden του Λονδίνου και κατέκτησε τη Metropolitan Opera της Νέας Υόρκης. Παράλληλα άλλαξε θεαματικά και η δημόσια εικόνα της. Έχασε πολλά κιλά, υιοθέτησε μια πολύ πιο εκλεπτυσμένη εμφάνιση και εξελίχθηκε σε διεθνές style icon, με τον Τύπο να παρακολουθεί πλέον όχι μόνο τις ερμηνείες αλλά και κάθε δημόσια εμφάνισή της.
Η κοινή ζωή του ζευγαριού, ωστόσο, δεν ήταν τόσο ειδυλλιακή όσο θα μπορούσε να υποδηλώνει η εικόνα ενός συζύγου αφοσιωμένου στην καριέρα της. Με τα χρόνια, τα όρια ανάμεσα στον γάμο και την επαγγελματική συνεργασία έγιναν όλο και πιο δυσδιάκριτα. Η ίδια η Κάλλας θα εξέφραζε αργότερα πικρία για τη διαχείριση των οικονομικών της και για τον βαθμό ελέγχου που θεωρούσε ότι ασκούσε ο σύζυγός της στην επαγγελματική και προσωπική ζωή της.
Σε επιστολές της από την περίοδο της διάλυσης του γάμου τους αποτυπώνεται η ένταση που είχε δημιουργηθεί ανάμεσά τους. Η σχέση που κάποτε της είχε προσφέρει σταθερότητα είχε πλέον μετατραπεί σε πηγή συγκρούσεων, ενώ η Μαρία Κάλλας είχε αρχίσει να διεκδικεί μεγαλύτερο έλεγχο τόσο στη ζωή όσο και στα οικονομικά της.
Και τότε εμφανίστηκε ο Αριστοτέλης Ωνάσης. Η Μαρία Κάλλας τον είχε γνωρίσει το 1957, όμως καθοριστική για την εξέλιξη της σχέσης τους αποδείχθηκε η περίοδος του 1959. Την ίδια χρονιά ο γάμος της με τον Μενεγκίνι ουσιαστικά έφτασε στο τέλος του. Η Μαρία Κάλλας εγκατέλειψε τον σύζυγό της και ξεκίνησε ένα εντελώς διαφορετικό κεφάλαιο της ζωής της δίπλα στον Έλληνα μεγιστάνα.
Ο χωρισμός τους δεν υπήρξε ήρεμος. Ακολούθησαν δημόσιες αντιπαραθέσεις και διαφορετικές αφηγήσεις για όσα είχαν συμβεί μέσα στον γάμο τους, ιδιαίτερα γύρω από τα οικονομικά. Παρότι η κοινή τους ζωή είχε ουσιαστικά τελειώσει το 1959, η οριστική νομική λύση του γάμου τους ήρθε χρόνια αργότερα.
Ο Μενεγκίνι, πάντως, παρέμεινε για πάντα συνδεδεμένος με την ιστορία της Κάλλας. Μετά τον θάνατό της μίλησε εκτενώς για τα χρόνια που πέρασαν μαζί και έγραψε το βιβλίο My Wife Maria Callas, καταθέτοντας τη δική του εκδοχή για τη γυναίκα που είχε γνωρίσει πριν γίνει ένας από τους μεγαλύτερους μύθους του 20ού αιώνα.
Η γνωριμία της Μαρίας Κάλλας με τον Αριστοτέλη Ωνάση
Το 1957 η Μαρία Κάλλας γνώρισε σε ένα πάρτι τον Αριστοτέλη Ωνάση. Ήταν δύο Έλληνες που είχαν ήδη κατακτήσει, ο καθένας στον δικό του κόσμο, τη διεθνή ελίτ -εκείνη ήταν πλέον μία από τις διασημότερες γυναίκες της όπερας και εκείνος ένας από τους ισχυρότερους και πιο προβεβλημένους επιχειρηματίες της εποχής. Το Μουσείο Μαρία Κάλλας χαρακτηρίζει τη σχέση που ακολούθησε «θυελλώδη έρωτα».
Η προσωπική ζωή της Μαρίας Κάλλας σύντομα άλλαξε ριζικά. Το 1959 εγκατέλειψε τον Μενεγκίνι, αν και ο γάμος τους έληξε νομικά αρκετά αργότερα, το 1966.
Με τον Ωνάση, η ζωή της απέκτησε μια διαφορετική διάσταση. Η Μαρία Κάλλας βρέθηκε στον λαμπερό, κοσμοπολίτικο κόσμο του Έλληνα μεγιστάνα, με ταξίδια, διακοπές και συναντήσεις με προσωπικότητες της διεθνούς κοινωνικής ζωής. Παράλληλα, η σχέση τους εξελίχθηκε σε ένα από τα πλέον πολυσυζητημένα ειδύλλια της εποχής. Ήταν μια σχέση που συνδύαζε πάθος, ένταση και μεγάλες ανατροπές και η οποία θα ακολουθούσε την Μαρία Κάλλας για το υπόλοιπο της ζωής της.
Ο μεγάλος έρωτας και ο Σκορπιός
Τα επόμενα χρόνια η Κάλλας και ο Ωνάσης εμφανίζονταν μαζί και περνούσαν μεγάλα διαστήματα ο ένας στο πλευρό του άλλου. Χαρακτηριστικό είναι ότι το καλοκαίρι του 1964, όταν η Μαρία Κάλλας πραγματοποίησε την τελευταία της εμφάνιση στην Ελλάδα στο Φεστιβάλ Φολκλόρ της Λευκάδας, βρισκόταν σε διακοπές μαζί με τον Ωνάση στον κοντινό Σκορπιό.
Όμως, ενώ η σχέση τους είχε διαρκέσει χρόνια, το 1968 ήρθε η ανατροπή που έμελλε να μείνει στην ιστορία.
Η Τζάκι Κένεντι και το τέλος
Το 1968 ο Αριστοτέλης Ωνάσης παντρεύτηκε την Τζάκι Κένεντι, χήρα του δολοφονημένου προέδρου των ΗΠΑ Τζον Φ. Κένεντι. Η παρουσία της Τζάκι Κένεντι στη ζωή του Ωνάση δεν ήταν εντελώς άγνωστη στην Κάλλας. Εκείνο που φαίνεται πως την αιφνιδίασε και την πλήγωσε βαθιά ήταν η απόφασή του να την παντρευτεί. Σε επιστολή της προς την Ελβίρα ντε Ιντάλγκο, λίγες ημέρες μετά τον γάμο του 1968, η Κάλλας εξέφραζε την πικρία της επειδή ο άνθρωπος με τον οποίο είχε περάσει εννέα χρόνια δεν της είχε πει τίποτα για τον επικείμενο γάμο του, αφήνοντάς την να πληροφορηθεί την είδηση από τον Τύπο.
Η ιστορία της Μαρίας Κάλλας και του Ωνάση, ωστόσο, δεν έπαψε να απασχολεί τον διεθνή Τύπο και τους βιογράφους τους. Η εικόνα της κορυφαίας ντίβας που έχασε τον άνδρα με τον οποίο είχε συνδέσει ένα μεγάλο μέρος της προσωπικής της ζωής έγινε σταδιακά μέρος του μύθου της.
Η Μαρία Κάλλας είχε ήδη αρχίσει να απομακρύνεται από τη μεγάλη σκηνή. Το 1965 είχε πραγματοποιήσει την τελευταία της εμφάνιση στο Covent Garden, ενώ τα προβλήματα της φωνής της και οι προσωπικές δυσκολίες περιόρισαν δραστικά τις εμφανίσεις της. Ακολούθησαν τα masterclasses στη Νέα Υόρκη και, το 1973, μια τελευταία παγκόσμια περιοδεία με τον Τζουζέπε ντι Στέφανο.
Ο θάνατος του Ωνάση και τα τελευταία χρόνια της Κάλλας
Στις 15 Μαρτίου 1975 ο Αριστοτέλης Ωνάσης πέθανε. Σύμφωνα με το Μουσείο Μαρία Κάλλας, ο θάνατός του αποτέλεσε ένα ακόμη βαρύ πλήγμα για την ήδη θλιμμένη Κάλλας, η οποία εκείνη την περίοδο ζούσε απομονωμένη στο διαμέρισμά της στο Παρίσι.
Δυόμισι χρόνια αργότερα, στις 16 Σεπτεμβρίου 1977, θα έφευγε και εκείνη από τη ζωή…