Ποια ήταν η Μαντάμ Χ με την πεσμένη τιράντα; Ο πίνακας που ενέπνευσε τρεις καλεσμένες στο Met Gala 2026
Τρεις καλεσμένες στο φετινό Met Gala πήραν έμπνευση από την Μαντάμ Χ της Μπελ Επόκ, έναν πίνακα που αναστάτωσε την κοινωνία του 19ου αιώνα.
Μια τιράντα που γλιστρά και πέφτει κάτω από τον ώμο, αποτυπωμένη σε έναν πίνακα. Αυτή ήταν η λεπτομέρεια που στάθηκε αρκετή για να σοκάρει την υψηλή κοινωνία του Παρισιού κατά την περίοδο της Μπελ Επόκ. Ο καλλιτέχνης ήταν ο Τζον Σίνγκερ Σάρτζεντ και το μοντέλο η Βιρζινί Αμελί Αβενιό Γκοτρό. Πρόκειται για ένα έργο που έμεινε στην ιστορία, αν και σήμερα το βλέπουμε τροποποιημένο αφού πλέον, η τιράντα βρίσκεται κανονικά στη θέση της και όχι κατεβασμένη.
Ποια ήταν η μυστηριώδης Μαντάμ X;
Η Βιρζινί Αμελί Αβενιό Γκοτρό γεννήθηκε στη Νέα Ορλεάνη το 1859. Ήταν κόρη μιας οικογένειας Κρεολών που μετανάστευσε στο Παρίσι μετά τον Αμερικανικό Εμφύλιο. Ο πατέρας της σκοτώθηκε στο πεδίο της μάχης και η μητέρα της ταξίδεψε μαζί της στη γαλλική πρωτεύουσα με έναν σκοπό. Να της βρει έναν σύζυγο που θα της εξασφάλιζε κοινωνική και οικονομική σταθερότητα και η αλήθεια είναι ότι το πέτυχε σύντομα. Η Βιρζινί έγινε γρήγορα γνωστή στους κύκλους της υψηλής κοινωνίας για την εξωτική ομορφιά της και την απίστευτα λευκή επιδερμίδα της (την οποία, βέβαια, πετύχαινε χρησιμοποιώντας πούδρες και διάφορες ουσίες). Παρά τη γοητεία της, η φιγούρα της δεν γλίτωσε από τις αντιπαραθέσεις, κυρίως λόγω της κρεολικής καταγωγής της.
Η Βιρζινί παντρεύτηκε τον τραπεζίτη Πιέρ Γκοτρό, ο οποίος ήταν πολύ μεγαλύτερός της. Τότε ήταν που επεδίωξε να απαθανατίσει ο Τζον Σίνγκερ Σάρτζεντ την ομορφιά της σε έναν πίνακα. Με ένα μαύρο φόρεμα, ντεκολτέ σε σχήμα καρδιάς και μια τιράντα να γλιστρά προκλητικά στον ώμο της, το έργο προκάλεσε αμέσως θύελλα αντιδράσεων.
Το σκάνδαλο και η αλλαγή στον πίνακα
Η κοινωνική πίεση ήταν τόσο έντονη, που ο ζωγράφος του πίνακα αναγκάστηκε να ρετουσάρει το έργο και να ζωγραφίσει την τιράντα ξανά στη θέση της. Ο ίδιος κατέληξε να μετακομίσει στο Λονδίνο, ενώ ο πίνακας παρέμεινε στο εργαστήριό του για δεκαετίες. Πουλήθηκε μόλις το 1916, έναν χρόνο μετά τον θάνατο της Βιρζινί, στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης (MET) της Νέας Υόρκης, με τον τίτλο «Madame X», ώστε να προστατευτεί η ταυτότητα του μοντέλου.
Η έμπνευση στο κόκκινο χαλί του MET Gala
Το φόρεμα, η στάση του σώματος, η αισθησιακή αύρα... Τα πάντα σε αυτόν τον πίνακα αποτελούν πηγή έμπνευσης. Στο φετινό MET Gala με θέμα «Η μόδα είναι τέχνη», τρεις διάσημες celebrities επέλεξαν να τιμήσουν το έργο:
- Η Τζούλιαν Μουρ, με δημιουργία του Tom Ford, ερμήνευσε ξανά το look με απόλυτη κομψότητα.
- Η Κλερ Φόι και η Λόρεν Σάντσεζ Μπέζος παρουσίασαν επίσης τις δικές τους εκδοχές της Μαντάμ X.
Σε κάθε περίπτωση, ο πίνακας παραμένει ένας από τους ωραιότερους στην ιστορία της τέχνης, όπου το φόρεμα γίνεται ο απόλυτος πρωταγωνιστής.
Η άποψη της ειδικού
Η ιστορικός τέχνης Leticia (από το Faro de Hopper) σημειώνει:
«Ήταν ο ίδιος ο που, μέσω ενός κοινού φίλου, πρότεινε στη Βιρζινί να τη ζωγραφίσει. Εκείνη δεν πήγε ποτέ στο εργαστήριό του. Ο ζωγράφος αναγκάστηκε να ταξιδέψει στο σπίτι του συζύγου της στη Βρετάνη. Ο Τζον Σίνγκερ Σάρτζεντ ήταν εξαιρετικός σχεδιαστής, επηρεασμένος από τον ακαδημαϊσμό.
Για αυτό το πορτρέτο έκανε αμέτρητα προσχέδια. Μάλιστα, λέγεται ότι το μοντέλο παραπονιόταν για την ανία που ένιωθε ποζάροντας, ενώ ο καλλιτέχνης γκρίνιαζε για την υπεροψία και την έλλειψη ενθουσιασμού της Βιρζινί.
Πιστεύω ότι η Τζούλιαν Μουρ, επιλέγοντας αυτό το στυλ, δείχνει πώς οι μεγάλες αλλαγές στην τέχνη και τη μόδα βασίζονται στις λεπτομέρειες. Σε ένα γκαλά όπως το MET, διάσημο για την υπερβολή του, εκείνη εμπνεύστηκε από ένα έργο που στην εποχή του θα μπορούσε να είναι απλώς ένα ακόμη πορτρέτο. Όμως, χάρη στην τόλμη του Τζον Σίνγκερ Σάρτζεντ, έγινε ορόσημο λόγω της στάσης, της αύρας και του προκλητικού τρόπου με τον οποίο η Βιρζινί κοιτάζει μακριά από τον θεατή».
