Η ψυχολογία λέει ότι οι άνθρωποι που φορούν μαύρα περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο χρώμα δεν προσπαθούν να δείχνουν μυστηριώδεις ή επιβλητικοί
Ανοίξτε την ντουλάπα σας και κάντε ένα γρήγορο τεστ: πόσα μαύρα ρούχα βλέπετε;
Ανάμεσα σε T-shirts, παντελόνια, πουκάμισα, φορέματα και σακάκια, είναι πολύ πιθανό το μαύρο να καταλαμβάνει πολύ μεγαλύτερο μέρος της γκαρνταρόμπας σας απ' όσο είχατε υπολογίσει. Και όχι, αυτό δεν συμβαίνει απαραίτητα επειδή το μαύρο είναι κομψό, κολακευτικό ή επειδή «ταιριάζει με όλα». Η εμμονή μας με αυτό το χρώμα φαίνεται πως έχει και μια πολύ πιο πρακτική εξήγηση: μας γλιτώνει από αποφάσεις.
Το καθημερινό ντύσιμο περιλαμβάνει περισσότερες μικρές επιλογές από όσες αντιλαμβανόμαστε. Ποιο παντελόνι ταιριάζει με ποιο πουκάμισο, αν τα χρώματα λειτουργούν μαζί, αν το αποτέλεσμα είναι υπερβολικό ή πολύ απλό, αν φορέσαμε κάτι παρόμοιο χθες. Όταν όμως το μεγαλύτερο μέρος της ντουλάπας κινείται στην ίδια χρωματική παλέτα, αρκετές από αυτές τις ερωτήσεις εξαφανίζονται.
Δεν είναι τυχαίο ότι η ιδέα της προσωπικής «στολής» έχει υιοθετηθεί κατά καιρούς από ανθρώπους που θέλησαν να περιορίσουν τις καθημερινές, μικρής σημασίας αποφάσεις. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Barack Obama, ο οποίος είχε εξηγήσει ότι επέλεγε κυρίως γκρι και μπλε κοστούμια ακριβώς για να μην καταναλώνει χρόνο και σκέψη αποφασίζοντας καθημερινά τι θα φορέσει.
Γιατί το μαύρο είναι τόσο εύκολη λύση
Το μαύρο κάνει αυτή τη διαδικασία ακόμη απλούστερη. Τα κομμάτια συνδυάζονται σχεδόν «αυτόματα» μεταξύ τους, μπορούν να επαναληφθούν χωρίς να γίνονται τόσο εύκολα αντιληπτά και δημιουργούν μια ομοιογένεια μέσα στην ντουλάπα. Κάπως έτσι, χωρίς να το σχεδιάσουμε, μπορεί να καταλήξουμε να έχουμε πέντε σχεδόν ίδια μαύρα T-shirts, τρία παντελόνια ελάχιστα διαφορετικά μεταξύ τους και αρκετά πουκάμισα στην ίδια απόχρωση.
Υπάρχει όμως και μια ενδιαφέρουσα αντίφαση. Ενώ το μαύρο συχνά συνδέεται στη μόδα με την κομψότητα, το μυστήριο και μια πιο δυναμική εικόνα, έρευνες έχουν δείξει ότι μπορεί να επηρεάζει διαφορετικά τον τρόπο με τον οποίο μας αντιλαμβάνονται οι γύρω μας.
Σε πειράματα του ψυχολόγου Aldert Vrij, άνθρωποι ντυμένοι στα μαύρα κρίθηκαν ως πιο επιθετικοί σε σύγκριση με άτομα που φορούσαν ανοιχτόχρωμα ρούχα, ακόμη και όταν οι υπόλοιπες συνθήκες παρέμεναν ίδιες. Αντίστοιχη έρευνα επάνω στα χρώματα των αστυνομικών στολών έδειξε ότι η ολόμαυρη εκδοχή δημιουργούσε λιγότερο θετικές εντυπώσεις σε σχέση με συνδυασμούς πιο ανοιχτών χρωμάτων. Επομένως, το total black μπορεί πράγματι να δίνει μια πιο αυστηρή εικόνα, ακόμη κι αν εκείνος που το φορά δεν έχει καμία τέτοια πρόθεση.
Οι άλλοι προσέχουν πολύ λιγότερα απ' όσα πιστεύουμε
Ένας ακόμη λόγος που μπορεί να μας οδηγήσει σε μια ουδέτερη γκαρνταρόμπα είναι η ανάγκη να μην αισθανόμαστε ότι τα ρούχα μας βρίσκονται συνεχώς στο επίκεντρο. Μόνο που, όπως φαίνεται, υπερεκτιμούμε σημαντικά το πόσο μας παρατηρούν οι άλλοι.
Το λεγόμενο «spotlight effect», το οποίο μελέτησαν ο Thomas Gilovich και οι συνεργάτες του, περιγράφει ακριβώς αυτή την τάση. Σε ένα γνωστό πείραμα, φοιτητές κλήθηκαν να φορέσουν ένα T-shirt που τους προκαλούσε αμηχανία και στη συνέχεια να μπουν σε έναν χώρο με άλλα άτομα. Όταν τους ζητήθηκε να υπολογίσουν πόσοι είχαν προσέξει τι φορούσαν, οι εκτιμήσεις τους ήταν πολύ υψηλότερες από την πραγματικότητα.
Με απλά λόγια, πιστεύουμε ότι οι άλλοι εξετάζουν πολύ περισσότερο την εμφάνισή μας απ' όσο πραγματικά συμβαίνει. Εμείς μπορεί να σκεφτόμαστε για ώρα αν το πουκάμισό μας είναι πολύ έντονο, αλλά ο άνθρωπος απέναντί μας πιθανότατα κάνει ακριβώς το ίδιο για τον εαυτό του.
Πότε όμως η ασφαλής επιλογή γίνεται κρυψώνα;
Το να γνωρίζετε τι σας αρέσει και να αγοράζετε παραλλαγές των ίδιων πραγμάτων δεν είναι απαραίτητα έλλειψη φαντασίας. Αντίθετα, μπορεί να σημαίνει ότι έχετε καταλάβει τι πραγματικά φοράτε και έχετε σταματήσει να γεμίζετε την ντουλάπα με ρούχα που τελικά μένουν με το καρτελάκι.
Υπάρχει όμως μια λεπτή διαφορά ανάμεσα στο «δεν θέλω να ασχολούμαι καθημερινά με το ντύσιμό μου» και στο «δεν θέλω να τραβάω ποτέ την προσοχή». Αν ένα κόκκινο πουκάμισο, ένα πράσινο φόρεμα ή ακόμη και ένα λευκό σύνολο σάς φαίνεται απλώς έξω από τις συνήθειές σας, πιθανότατα έχετε βρει απλώς τη χρωματική ζώνη στην οποία αισθάνεστε πιο άνετα. Αν όμως η σκέψη ενός έντονου ρούχου δημιουργεί την αίσθηση ότι ξαφνικά όλοι θα σας κοιτάζουν, τότε το ζήτημα δεν αφορά μόνο το προσωπικό στιλ.
Η προσωπική «στολή» δεν χρειάζεται να είναι μαύρη
Μια λειτουργική γκαρνταρόμπα μπορεί να βασίζεται σε δύο ή τρεις αποχρώσεις που συνδυάζονται εύκολα μεταξύ τους. Μαύρο, navy, γκρι, καφέ, μπεζ ή λευκό μπορούν να δημιουργήσουν έναν σταθερό χρωματικό κορμό, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλα τα ρούχα πρέπει να είναι ίδια. Εδώ αποκτούν μεγαλύτερη σημασία τα υλικά και οι υφές. Ένα λινό πουκάμισο, ένα λεπτό πλεκτό και ένα βαρύτερο βαμβακερό T-shirt μπορεί να έχουν το ίδιο χρώμα, αλλά δεν δίνουν την ίδια εικόνα.
Το σημαντικότερο είναι να παρατηρήσετε τι φοράτε ήδη. Όχι τι πιστεύετε ότι θα έπρεπε να φοράτε, ούτε τι αγοράσατε επειδή ήταν τάση. Μια μικρή καταγραφή της ντουλάπας είναι αρκετή για να αποκαλύψει τις πραγματικές σας συνήθειες. Αν υπάρχουν έξι μαύρα T-shirts που φοριούνται συνεχώς και ένα φούξια πουκάμισο που δεν έχει βγει ποτέ από την κρεμάστρα, η απάντηση βρίσκεται ήδη μπροστά σας.
Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι το χρώμα πρέπει να το εξαφανίσετε. Ίσως μάλιστα, όταν η βάση της γκαρνταρόμπας είναι ήσυχη, ένα διαφορετικό κομμάτι να αποκτά μεγαλύτερη δυναμική. Ένα πράσινο πουκάμισο ανάμεσα σε δέκα μαύρα δεν είναι απλώς άλλο ένα ρούχο, είναι η συνειδητή εξαίρεση στον κανόνα.
