Το newspaper print στον οίκο Chanel και η ιστορία του: Προκλητικός υπαινιγμός ή αφορμή συμφιλίωσης;
Η πρώτη Cruise συλλογή του Matthieu Blazy για τον οίκο Chanel στη Μπιαρίτζ δεν επιδίωξε μεγάλες τομές.
Αντίθετα, στηρίχθηκε στις απαρχές του, επιλέγοντας μια σχεδόν τελετουργική επιστροφή στις ρίζες. Στην ακτή του Βισκαϊκού κόλπου, εκεί όπου η Coco Chanel εγκαινίασε την πρώτη της μπουτίκ το 1915, ο Creative Director παρουσίασε τη συλλογή του, μετατρέποντας το υποβλητικό τοπίο σε μια πύλη του χρόνου που διαπερνά το παρόν.
Η Μπιαρίτζ δεν είναι απλώς ένας προορισμός. Είναι μια συναισθηματική γεωγραφία για τον οίκο. Και παρότι η επιλογή αυτού του τοπόσημου φαντάζει αναμενόμενη, ενισχύει τη συνεκτική αφήγηση που οικοδομεί ο Blazy από τη στιγμή που ανέλαβε τα ηνία. Ο ίδιος μίλησε για μια σχεδόν ποιητική αφετηρία, όπου η θάλασσα, η μνήμη και η φαντασία τέμνονται αδιόρατα: «Πριν από δύο χρόνια ήρθα εδώ για να επισκεφτώ τον φίλο μου Lucien Duffy και πηγαίνοντας στον φάρο, συνάντησα μια εκθαμβωτική τοιχογραφία, η οποία απεικόνιζε δύο γοργόνες και ένα πλοίο. Για μένα ήταν ένα υπέροχο σημείο εκκίνησης για μια ιστορία που μεταφέρει τέλεια το πνεύμα της συλλογής», όπως εξήγησε στο κλείσιμο του show.
Σε αυτό το σκηνικό, η έννοια της καθημερινότητας αποκτά την εκλέπτυνση της υπογραφής της Chanel. Κι έτσι, έρχονται στο προσκήνιο δημιουργίες από τουίντ, ταφτά και shirt dresses με βολάν, με το χαρακτηριστικό τύπωμα που παραπέμπει σε εφημερίδα. Ο Blazy υπενθυμίζει πως οι σουφραζέτες ήταν από τις πρώτες που ενσωμάτωσαν τις σελίδες των εφημερίδων στη μόδα, ενώ αντλεί και από την ίδια τη Gabrielle Chanel, ανακαλώντας μια ιστορική δήλωσή της: «λατρεύω να διαβάζω εφημερίδα, όπως και οι άντρες». Μία φράση που συμπυκνώνει την έννοια της ισότητας που εξέπεμπε, όχι μόνο μέσα από το ντύσιμό της, αλλά και ως στάση ζωής.
Ο Galliano, η Carrie Bradshaw και η αιώνια αντίπαλος Schiaparelli
Ωστόσο, για τους κριτικούς μόδας η χρήση του newsprint πυροδοτεί έναν ευρύτερο διάλογο. Είναι άραγε μια διακριτική αναφορά στον John Galliano, ο οποίος συνέδεσε το μοτίβο με τη σύγχρονη ποπ κουλτούρα μέσω του Christian Dior; Για την ιστορία, σε αντίθεση με ό,τι πιστεύεται ευρέως, το print δεν εμφανίστηκε στην “hobo chic” συλλογή Άνοιξη/Καλοκαίρι 2000, αλλά στη συλλογή Φθινόπωρο/Χειμώνας 2000 “Super Fly Girls”, όπου παρουσιάστηκε η “The Christian Dior Daily”. Αργότερα την ίδια χρονιά πέρασε στη σφαίρα της ποπ κουλτούρας, όταν η Sarah Jessica Parker το φόρεσε ως Carrie Bradshaw στη σειρά Sex and the City.
Ή μήπως πρόκειται για μια πιο επικαλυμμένη ιστορική αναφορά; Πηγαίνοντας πιο πίσω, η πρώιμη εκδοχή του print προέκυψε μέσα από το σουρεαλιστικό σύμπαν της Elsa Schiaparelli. Στην αυτοβιογραφία της Shocking Life, θυμάται ένα πρωινό στην Κοπεγχάγη όπου παρατήρησε γυναίκες να φορούν εφημερίδες ως καπέλα. Επιστρέφοντας στο Παρίσι, δημιούργησε ένα ύφασμα που μιμούνταν εκτύπωση εφημερίδας και το παρουσίασε στη συλλογή του 1935 “Stop, Look and Listen”, δημιουργώντας μια νέα οπτική γλώσσα και μετατρέποντας τον εαυτό της σε είδηση.
Προχωρώντας στη δεκαετία του ’60, το ίδιο το χαρτί γίνεται υλικό ένδυσης. Το “paper dress” της Scott Paper Company μετατρέπεται σε μαζικό φαινόμενο, ως διαφημιστικό τέχνασμα. Με χαμηλό κόστος αλλά εφήμερη φύση, αποτέλεσε μια ακραία εκδοχή της αναλώσιμης μόδας. Στη σύγχρονη εποχή, σχεδιαστές όπως ο Jeremy Scott για τον οίκο Moschino και ο Demna Gvasalia για τον οίκο Balenciaga έχουν επανέλθει σε αυτήν την ιδέα.
Αντιπαλότητα ή συμφιλίωση;
Επιστρέφοντας στις Elsa Schiaparelli και Coco Chanel, και γνωρίζοντας τη μεταξύ τους σχέση, είναι κάπως αμφιλεγόμενο να βλέπουμε εφημερίδες σε μια συλλογή-φόρο τιμής. Η Chanel διατηρούσε έντονη αντιπαλότητα με τη Schiaparelli, αποκαλώντας την υποτιμητικά «αυτή η Ιταλίδα καλλιτέχνης που φτιάχνει ρούχα». Ένα χαρακτηριστικό περιστατικό που έχει περάσει στη μυθολογία της μόδας αφορά έναν κοσμικό χορό, όπου ένα φόρεμα της Schiaparelli φέρεται να πήρε φωτιά.
Οι ερμηνείες για την επιλογή του Blazy ποικίλλουν. Ένας κλάδος ελιάς για το μέλλον των δύο οίκων ή ένα διακριτικό insider σχόλιο; Ή μήπως μία ακόμα αναφορά σε ένα από τα πιο συναρπαστικά κεφάλαια της μόδας, όπου η ειρωνεία και ο ανταγωνισμός συνυπάρχουν;
Όποια κι αν είναι η απάντηση, το newspaper print στη Cruise συλλογή του 2027 λειτουργεί ως ένα πολυεπίπεδο σύμβολο -ιστορικό, πολιτισμικό και αισθητικό. Ανάμεσα στην άμμο και τον άνεμο του Ατλαντικού, ο οίκος Chanel υπενθυμίζει ότι η μόδα δεν είναι ποτέ απλώς ρούχα· είναι διάλογος, πρόκληση και μια καλοστημένη αφήγηση που τροφοδοτεί διαρκώς το ενδιαφέρον.
