Ο Ακύλας τραγουδάει στη Eurovision

Θα το φέρει τελικά ο Ακύλας; Οι επιστήμονες αποκαλύπτουν τι κάνει ένα τραγούδι να σαρώσει στη Eurovision

Κάθε χρόνο, εκατομμύρια τηλεθεατές βλέπουν τη σκηνή της Eurovision να γεμίζει με φώτα, εντυπωσιακές εμφανίσεις και τραγούδια που φιλοδοξούν να γράψουν ιστορία.

Πίσω όμως από τη λάμψη του διαγωνισμού φαίνεται πως κρύβεται κάτι περισσότερο από ταλέντο, σκηνική παρουσία και καλή τύχη. Σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα, υπάρχει μια συγκεκριμένη «συνταγή» που αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχίας στη Eurovision.

Τι έδειξε νέα μελέτη

Μια νέα μελέτη αποκάλυψε ότι ο δρόμος προς τη νίκη στη Eurovision περνά μέσα από τρία βασικά στοιχεία: αγγλικοί στίχοι, ποπ ύφος και χορευτικός ρυθμός. Ωστόσο, ακόμη και αυτή η «συνταγή» δεν εξασφαλίζει απαραίτητα τη νίκη.

Σύμφωνα με την έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Royal Society Open Science και πραγματοποιήθηκε υπό την καθοδήγηση του ETH Ζυρίχης, οι συμμετέχουσες χώρες έχουν μάθει μέσα στα 70 χρόνια ιστορίας του θεσμού ποια χαρακτηριστικά αυξάνουν τις πιθανότητες διάκρισης.

Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε 1.763 τραγούδια από 51 χώρες της περιόδου 1956–2024, εξετάζοντας περισσότερα από 35 χαρακτηριστικά ανά συμμετοχή, μεταξύ των οποίων τα ακουστικά στοιχεία, τη συναισθηματική φόρτιση, τη γλώσσα, το μουσικό είδος, τη θεματική των στίχων και τον χορό.

Η γλώσσα παίζει καθοριστικό ρόλο

Τα δεδομένα έδειξαν ότι τα τραγούδια με αγγλικό στίχο έχουν σημαντικά υψηλότερες πιθανότητες να κερδίσουν τον διαγωνισμό. Αντίθετα, τα γαλλικά, που κυριαρχούσαν στις πρώτες δεκαετίες της Eurovision, συνδέθηκαν μετά το 1990 με χαμηλότερες θέσεις στην τελική κατάταξη.

 Οι ερευνητές σημειώνουν ότι τα επιτυχημένα τραγούδια συχνά δημιουργούν νέες τάσεις, τις οποίες μιμούνται άλλες χώρες / Φωτογραφία: Unsplash

Ο διαγωνισμός γίνεται ολοένα πιο ομοιογενής

Με την πάροδο των δεκαετιών, τα αγγλικά καθιερώθηκαν ως η «lingua franca» (κοινή γλώσσα επικοινωνίας) του διαγωνισμού. Ειδικά μετά την κατάργηση των γλωσσικών περιορισμών το 1998, το ποσοστό των τραγουδιών στα αγγλικά αυξήθηκε σημαντικά.

Παράλληλα, σύμφωνα με τη μελέτη, παρατηρείται και μουσική ομογενοποίηση. Η ποπ εξελίχθηκε στο κυρίαρχο μουσικό είδος, ενώ η «χορευτικότητα» των τραγουδιών αυξήθηκε σταθερά, την ώρα που τα ακουστικά στοιχεία μειώθηκαν.

Οι ερευνητές σημειώνουν ακόμη ότι τα επιτυχημένα τραγούδια συχνά δημιουργούν νέες τάσεις, τις οποίες μιμούνται άλλες χώρες τα επόμενα χρόνια. Επιπλέον, οι στίχοι των συμμετοχών έχουν γίνει σταδιακά πιο εκτενείς.

Η αντίσταση του ευρωπαϊκού Νότου

Δεν ακολούθησαν όμως όλες οι χώρες αυτή τη συλλογική πορεία προσαρμογής. Η μελέτη εντοπίζει ως εξαιρέσεις τη Γαλλία, την Ιταλία, την Πορτογαλία και την Ισπανία.

Οι περισσότερες από αυτές τις χώρες παρέμειναν πιστές στις εθνικές τους γλώσσες, παρότι αυτό φαίνεται να μειώνει τις πιθανότητες νίκης. Οι συντάκτες της έρευνας εκτιμούν ότι για τις χώρες αυτές η προβολή της εθνικής πολιτιστικής ταυτότητας υπερισχύει της επιδίωξης για νίκη.

Φωτογραφία από την πρόβα του Ακύλα στην Βιέννη.

Η «επίδραση της Κόκκινης Βασίλισσας»

Η ευρεία υιοθέτηση των χαρακτηριστικών επιτυχίας οδηγεί σε αυτό που οι ερευνητές αποκαλούν «red queen effect» (επίδραση της Κόκκινης Βασίλισσας).

Καθώς σχεδόν όλοι οι συμμετέχοντες επιλέγουν αγγλικό στίχο, ποπ ήχο και χορευτικό ύφος, αυτά τα χαρακτηριστικά παύουν να αποτελούν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και μετατρέπονται σε βασική προϋπόθεση συμμετοχής.

Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές υπό τον Dirk Helbing του ETH Ζυρίχης, η συμμόρφωση με αυτόν τον «κώδικα» είναι πλέον αναγκαία για να αποφευχθεί η αποτυχία, όχι όμως αρκετή για να εξασφαλίσει τη νίκη.