Πώς να προετοιμάσετε τον κήπο σας για τα Χριστούγεννα -Από τα χειμωνιάτικα φυτά ως τα φωτάκια
Από το καθάρισμα των φύλλων και το σκέπασμα του εδάφους ως τα αειθαλή φυτά και τα φωτάκια, ο κήπος μπορεί να γίνει ένα φιλόξενο σκηνικό για τις γιορτές.
Όταν ο ήλιος χαμηλώνει στον ορίζοντα και τα φύλλα έχουν πέσει, ο χειμωνιάτικος κήπος δεν χάνει το ενδιαφέρον του. Ζωηρόχρωμα κλαδιά και αειθαλή φυτά παίρνουν επιτέλους πρωταγωνιστικό ρόλο.
«Υπάρχουν και πολλές δουλειές που πρέπει να γίνουν πριν οι κηπουροί μπορέσουν να ξεκουραστούν και να ξεφυλλίσουν τους καταλόγους με σπόρους για του χρόνου», λέει στον βρετανικό Independent η Μάντι Γουόρι, υπεύθυνη φυτών στην British Garden Centres.
«Είναι η κατάλληλη στιγμή να ετοιμάσουμε τους εξωτερικούς χώρους, ώστε να δείχνουν πραγματικά φιλόξενοι για τις γιορτές».
Πώς θα έχετε έναν όμορφο κήπο τα Χριστούγεννα
Είναι μια ακατάστατη εποχή για τον κήπο, με τα φυτά να έχουν ατίθασο σχήμα. Η Γουόρι εξηγεί: «Αν σου αρέσει ο κήπος σου τακτοποιημένος, καθάρισε τα παρτέρια και τα σκουπίδια από τα φύλλα. Μπορείς όμως και να τα αφήσεις, ως καταφύγιο για την άγρια ζωή».
Προτείνει να σκεπάσεις τα παρτέρια με ένα στρώμα από φλοιό ξύλου ή κομπόστ, για να περιοριστούν τα χειμερινά ζιζάνια. «Επίσης, ο κήπος δείχνει πιο περιποιημένος και τα σκουλήκια και η άγρια ζωή έχουν δουλειά όλο τον χειμώνα, καθώς το τραβούν και το ενσωματώνουν στο χώμα».
Και πάλι, είναι σημαντικό να αφήσεις τα πολυετή φυτά για χάρη της άγριας ζωής. «Σέδουμ, σποροκεφαλές φλόμου, ό,τι έχει καρπούς και ό,τι έχει ωραίο σχήμα και φόρμα μπορεί να μείνει στα παρτέρια», λέει η Γουόρι. «Αφαίρεσε όμως κάθε άρρωστο ή σαπισμένο υλικό και τα πεσμένα φρούτα, για να προστατεύσεις τον κήπο από ασθένειες κατά τη διάρκεια του χειμώνα».
Είναι η ιδανική εποχή για ανανέωση του γκαζόν. «Ξύσε τον χλοοτάπητα για να φύγει το νεκρό βρύο, κάνε αερισμό με ένα κηπευτικό πιρούνι, ξανασπείρε τα γυμνά σημεία και χρησιμοποίησε ειδικό φθινοπωρινό λίπασμα για να δυναμώσει το ριζικό σύστημα», εξηγεί η Γουόρι. «Και μην ξεχάσεις, όταν κάνεις το τελευταίο κούρεμα, να ανεβάσεις τις λεπίδες του χλοοκοπτικού».
Κανείς δεν θέλει να κοιτάζει από το παράθυρο ένα πράσινο μπαλκόνι ή αυλή. Η Γουόρι έχει υπόψη της ότι σε ορισμένες περιοχές ισχύουν ακόμη περιορισμοί στη χρήση νερού, γι' αυτό συμβουλεύει: «Καθάρισε τις πέτρινες επιφάνειες με ελάχιστο νερό, ώστε να μη δημιουργηθούν βρύα και φύκια, που γλιστράνε όταν βρέχει».
«Σήκωσε τις γλάστρες και τα δοχεία από το έδαφος για τον χειμώνα, με ειδικά πόδια ή βάζοντας από κάτω σπασμένα πλακάκια ή ξύλο», λέει η Γουόρι. «Ο αερισμός από κάτω εμποδίζει τις γλάστρες να ραγίσουν στο κρύο και αφήνει το επιπλέον νερό να φεύγει, ώστε τα φυτά να μη σαπίσουν».
Αν είσαι φανατικός κηπουρός, ίσως θέλεις να πάρεις μοσχεύματα από τα ευαίσθητα φυτά, ώστε να έχεις αποθέματα για την επόμενη χρονιά. Και προσθέτει: «Αν χρειαστεί να προστατεύσεις τα ευαίσθητα φυτά, είτε μετέφερέ τα σε βεράντα με τζαμαρία είτε τύλιξε ολόκληρη τη γλάστρα με κουβέρτα ή λινάτσα, μόνο για λίγο, αν οι θερμοκρασίες πέσουν πολύ χαμηλά».
«Όταν έχουν λιγότερο ανταγωνισμό, τα αειθαλή ζωντανεύουν τους χειμερινούς μήνες», λέει ο Τζόναθαν Γουέμπστερ, επιμελητής και επικεφαλής κηπουρός στον RHS Garden Rosemoor.
«Στα αειθαλή μπορείς να επιλέξεις φυλλώματα με ποικιλία χρωμάτων. Υπάρχουν πολύ όμορφες ιλέξ, όπως η hedgehog holly, που έχει υπέροχα αγκαθωτά φύλλα με κρεμ αποχρώσεις στο πράσινο».
Προσθέτει: «Ο δημοφιλής μικρός θάμνος Christmas box ή sweet box έχει ωραίο πράσινο φύλλωμα, αλλά από κάτω κρύβει μικρά λευκά λουλούδια και το άρωμά του σε αφήνει άφωνο».
Η Γουόρι της British Garden Centres προτείνει να φυτέψεις αειθαλή σε γλάστρες. «Δάφνες, πυξάρια, σπειροειδή σχήματα, tαξοί ή κωνοφόρα σε σχήμα κύβου θα δώσουν στον κήπο σου φόρμα και ενδιαφέρον, και δείχνουν πανέμορφα στολισμένα με φωτάκια».
Τα καλοκαιρινά άνθη έχουν μαραθεί, αλλά υπάρχουν λουλούδια που λάμπουν μέσα στο κρύο.
Η Γουόρι λέει: «Τα γεμάτα, αρωματικά υάκινθοι και οι λευκοί νάρκισσοι paperwhite δείχνουν υπέροχοι έξω, αλλά μπορούν να φυτευτούν και σε γλάστρες για να μπουν στο σπίτι και να στολίσουν τα Χριστούγεννα.
Στον κήπο, τα ζωηρά κυκλάμινα και οι ελλέβοροι, που αγαπούν τη σκιά και συχνά λέγονται Christmas rose, είναι κλασικά φυτά για χειμωνιάτικο ενδιαφέρον, με τις απαλές αποχρώσεις του πράσινου, του ροζ και του λευκού».
Ο κηπουρός του RHS Γουέμπστερ είναι λάτρης της μαχώνιας, με τα τσαμπιά από κίτρινα άνθη και τους μαύρους καρπούς. «Θάμνοι με χειμερινό άρωμα, όπως οι δάφνες daphne, είναι υπέροχοι. Και ο κόρνους, με τα πορτοκαλοκόκκινα κλαδιά του, θα προσφέρει λίγο ενδιαφέρον όταν θα έχουν πέσει όλα τα φύλλα».
Προσθέτει: «Αν έχεις χώρο, μπορείς να φυτέψεις ένα μικρό δέντρο, τη σημύδα των Ιμαλαΐων, με τον εντυπωσιακό λευκό φλοιό που ξεφλουδίζει και γίνεται πορτοκαλί ή ροζ».
«Φρεσκάρισε τις γλάστρες και τις ζαρντινιέρες για τον χειμώνα και φύτεψε υπέροχους φθινοπωρινούς και χειμερινούς συνδυασμούς από κωνοφόρα, κισσό που πέφτει σε καταράχτη, κυκλάμινα και ερείκες, ακόμη και βαμμένες, οτιδήποτε είναι φωτεινό και χαρούμενο», προτείνει η Γουόρι. «Και έχεις πάντα τα κεφάτα χειμωνιάτικα πανσέδες και βιόλες για μια πινελιά χρώματος».
Η Γουόρι συμβουλεύει και ένα προστατευτικό στρώμα: «Αν φυτεύεις φθινοπωρινές γλάστρες, επένδυσέ τες εσωτερικά με πλαστικό με φυσαλίδες».
Και αν καλλιεργείς αληθινό χριστουγεννιάτικο δέντρο σε γλάστρα, προειδοποιεί να μην το μπάσεις στο σπίτι πολύ νωρίς. «Άφησέ το έξω όσο το δυνατόν περισσότερο, αλλιώς ο ζεστός αέρας του σπιτιού θα το κάνει να νομίσει ότι ήρθε η άνοιξη».
«Όσα φυτά κρατούν τους καρπούς τους τον χειμώνα, όπως οι πυράκανθες, τα κοτονεάστερ, οι άγριες μηλιές και οι σορβιές, θα τα φάνε τα πουλιά», λέει η Γουόρι. «Είναι όμως και διακοσμητικά και χρωματιστά».
Ό,τι έχει σποροκεφαλές, όπως οι διψακοί, οι ρουντμπέκιες και οι ηλίανθοι, πρέπει επίσης να μείνει για τα πουλιά. «Θα ενθαρρύνει καρδερίνες και σπίνους να έρθουν να τραφούν. Αν όμως ο Ιανουάριος είναι πολύ κρύος, τα πουλιά θα εκτιμήσουν μπάλες από ζωικό λίπος, φιστίκια και φυσικούς σπόρους».
Δεν είναι ποτέ νωρίς για να αρχίσεις να στολίζεις την πόρτα σου με φθινοπωρινά στεφάνια και γιρλάντες.
Ο κηπουρός του RHS Γουέμπστερ προτείνει να φτιάξεις μόνος σου ένα χειμωνιάτικο στεφάνι. Λέει: «Χρησιμοποίησε εύκαμπτα κλαδιά φουντουκιάς ή ιτιάς για τον κύκλο και πλέξε μέσα του κλωναράκια ιλέξ με καρπούς, ή ακόμη και κομμάτια κόρνους, ή κωνοφόρα με τα κουκουνάρια τους».
Η Γουόρι αγαπά τα φωτάκια και λέει: «Χάρισε στον κήπο λίγη γιορτινή λάμψη, τυλίγοντας δίχτυα με ηλιακά φωτάκια γύρω από θάμνους με σχήμα. Τα φυλλοβόλα δέντρα που έχουν χάσει τα φύλλα τους έχουν πολύ όμορφα σχήματα, που τονίζονται με σειρές από φωτάκια.
Ή πρόσθεσε ομάδες από γλάστρες με φωτάκια κατά μήκος ενός μονοπατιού, ή ακόμη και μικρά φανάρια ή φωτάκια τσαλακωμένα μέσα σε βάζα, για μια χειμωνιάτικη λάμψη».