Πόσο κοστίζει ένα Όσκαρ; Η απρόσμενη αξία του χρυσού αγαλματιδίου της Ακαδημίας
Το αγαλματίδιο των Όσκαρ είναι ίσως το πιο πολυπόθητο βραβείο στον κόσμο του κινηματογράφου, αλλά η αξία του στην πραγματικότητα είναι πολύ μικρότερη από ό,τι θα περίμενε κανείς.
Παρά την τεράστια προβολή και τα εκατομμύρια δολάρια που μπορεί να φέρει μια υποψηφιότητα ή νίκη στα ταμεία, το ίδιο το χρυσό πλατινωμένο αγαλματίδιο κοστίζει μόλις 1 δολάριο ΗΠΑ.
Ο λόγος γι’ αυτό είναι η αυστηρή πολιτική της Ακαδημίας Κινηματογραφικών Τεχνών και Επιστημών (AMPAS), που απαγορεύει στους νικητές και τους κληρονόμους τους να πουλήσουν τα Όσκαρ στην ελεύθερη αγορά. Κάθε μέλος που κερδίζει ένα αγαλματίδιο πρέπει να υπογράψει συμφωνία σύμφωνα με την οποία, αν θελήσει να το αποχωριστεί, θα πρέπει πρώτα να το προσφέρει πίσω στην Ακαδημία. Ο κανόνας αυτός θεσπίστηκε το 1950 για να προστατευτεί η αξία και η φήμη του βραβείου.
Η αληθινή αξία του πιο διάσημου αγαλματιδίου
Το κόστος κατασκευής ενός αγαλματιδίου υπολογίζεται περίπου στα 359 ευρώ, ενώ τα βραβεία που χρονολογούνται πριν το 1951 έχουν φτάσει σε τεράστια ποσά σε δημοπρασίες. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το 1999, όταν ο Μάικλ Τζάκσον πλήρωσε 1,54 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ (2,14 εκατομμύρια ευρώ) για το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας του 1939 που κέρδισε η ταινία «Όσα παίρνει ο άνεμος». Σύμφωνα με το Forbes, διάσημοι οίκοι δημοπρασιών, όπως η Christie's, πούλησαν τέσσερα Όσκαρ πριν το 1950 συνολικά για 2,7 εκατομμύρια δολάρια πριν από περίπου δύο δεκαετίες.
Η Ακαδημία δεν αφήνει αναπάντητες τις απόπειρες μεταπώλησης των αγαλματιδίων. Το 2014, μήνυσε τον ανιψιό του νικητή Όσκαρ Joseph Wright, όταν το αγαλματίδιο του 1942 για Καλύτερη Σκηνογραφία εμφανίστηκε προς πώληση στην Καλιφόρνια. Η Ακαδημία κέρδισε την υπόθεση, που περιλάμβανε και τον οίκο δημοπρασιών, και υπογράμμισε ότι τα Όσκαρ «δεν προορίζονται ποτέ για εμπόριο».
Το αγαλματίδιο είναι χυτευμένο σε συμπαγές μπρούντζο και επιχρυσωμένο με χαλκό, νικέλιο και 24 καράτια χρυσού. Έχει ύψος 34,3 εκατοστά, ζυγίζει 3,85 κιλά. Πρόκειται για έναν γυμνό άνδρα, ο οποίος καρφώνει ένα ξίφος σε μια μπομπίνα που έχει πέντε ακτίνες. Οι πέντε ακτίνες είναι για κάθε κλάδο της Ακαδημίας δηλαδή για τους παραγωγούς, τους σκηνοθέτες, τους σεναριογράφους, τους ηθοποιούς και τους τεχνικούς.
Για το όνομα του αγαλματιδίου έχουν ακουστεί αρκετά, ενώ εκείνη η εκδοχή που ακούγεται σαν πιο πιθανή είναι ότι μία υπάλληλος της ακαδημίας ονόματι Μάργκαρετ Χέρικ μόλις είδε το βραβείο είπε ότι μοιάζει σαν τον θείο της τον Όσκαρ.
Κάθε λεπτομέρεια του αγαλματιδίου που σχεδίασε Τζορτζ Στάνλεϊ έχει σημασία, όχι μόνο για την αισθητική του, αλλά και για την ιστορική του αξία, που μπορεί να εκτιναχθεί σε δημοπρασίες για συλλέκτες και επενδυτές.
Εκτός από την αξία του ίδιου του αγαλματιδίου, μια υποψηφιότητα ή νίκη στα Όσκαρ μπορεί να αυξήσει δραματικά την εμπορική επιτυχία μιας ταινίας. Στατιστικές από το 2007 έως το 2011 δείχνουν ότι οι ταινίες υποψήφιες για Καλύτερη Ταινία κόστιζαν κατά μέσο όρο 37,8 εκατομμύρια ευρώ και απέφεραν 93,5 εκατομμύρια ευρώ στα ταμεία, δημιουργώντας περιθώριο 247,2%. Το 2023, το περιοδικό Moviemaker τόνισε ότι οι αναλυτές διαπίστωσαν πως οι νίκες στα Όσκαρ έχουν σαφή επίδραση στα εισιτήρια και τη δημοτικότητα των ταινιών.
