Οι αντιδράσεις στις δηλώσεις του Τιμοτέ Σαλαμέ για την όπερα και το μπαλέτο -Η ανάρτηση της Εθνικής Λυρικής Σκηνής
Η δήλωση του Τιμοτέ Σαλαμέ για την όπερα και το μπαλέτο πυροδοτεί παγκόσμιες αντιδράσεις και απαντήσεις από κορυφαίους καλλιτεχνικούς οργανισμούς.
Ο Τιμοτέ Σαλαμέ, ο οποίος κέρδισε την αναγνώριση του κοινού με το «Call Me by Your Name», κερδίζοντας την πρώτη του υποψηφιότητα για Όσκαρ το 2018, βρέθηκε πρόσφατα στο επίκεντρο μιας πολιτιστικής διαμάχης μετά από δηλώσεις του σχετικά με την όπερα και το μπαλέτο. Σε συζήτηση με τον Μάθιου ΜακΚόναχι τον Φεβρουάριο σε εκδήλωση του Variety, ο Τιμοτέ Σαλαμέ σχολίασε τον τρόπο με τον οποίο η σύγχρονη κοινωνία αντιλαμβάνεται τις παραδοσιακές μορφές τέχνης.
«Δεν θα ήθελα να δουλεύω στο μπαλέτο ή στην όπερα όπου είναι σαν να λες: “Ελάτε! Κρατήστε αυτό το πράγμα ζωντανό, παρόλο που κανείς δεν ενδιαφέρεται πια για αυτό”», είπε ο Τιμοτέ Σαλαμέ. Αμέσως μετά πρόσθεσε, με εμφανή αυτοσαρκασμό: «Με όλο τον σεβασμό στους ανθρώπους του μπαλέτου και της όπερας… μόλις έχασα 14 cents σε τηλεθέαση».
Η δήλωση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στον κόσμο της όπερας και του μπαλέτου. Η Metropolitan Opera απάντησε στο TikTok με ένα βίντεο που παρουσίαζε τους καλλιτέχνες, τεχνικούς και σκηνογράφους της σε έντονη προετοιμασία για παραστάσεις. Η λεζάντα ανέφερε: «Με όλο τον σεβασμό στους ανθρώπους της όπερας και του μπαλέτου. Αυτό είναι για εσένα Τιμοτέ Σαλαμέ». Το βίντεο συνοδευόταν από το «E soffitto… e pareti» της Μαντάμα Μπατερφλάι του Πουτσίνι, υπογραμμίζοντας τη ζωντάνια και την ένταση της τέχνης.
Στο Λονδίνο, η Royal Ballet and Opera επέλεξε έναν πιο διπλωματικό τόνο, τονίζοντας ότι «Το μπαλέτο και η όπερα δεν υπήρξαν ποτέ απομονωμένες μορφές τέχνης. Επηρέασαν το θέατρο, τον κινηματογράφο, τη σύγχρονη μουσική, τη μόδα και πολλές άλλες μορφές δημιουργίας». Στη συνέχεια πρόσθεσαν: «Κάθε βράδυ χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώνονται στο Royal Opera House για τη μουσική, την αφήγηση και τη μαγεία της ζωντανής παράστασης».
Στον χορό, το Boston Ballet ανάρτησε βίντεο όπου οι χορευτές εμφανίζονται στο στούντιο και στη σκηνή, δείχνοντας την πειθαρχία και την αφοσίωση που απαιτείται για το μπαλέτο.
Ο χορευτής Fernando Montaño, μάλιστα, σχολίασε σε Instagram: «Ίσως ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που μπορεί να κάνει ο άνθρωπος είναι να συγκρίνει τον εαυτό του με άλλους, ή να συγκρίνει μια μορφή έκφρασης με μια άλλη. Η σύγκριση σπάνια επιτρέπει την αληθινή κατανόηση, αντίθετα, περιορίζει την ανάπτυξη και εμποδίζει τους ανθρώπους να αναπτύξουν τα δικά τους ταλέντα και τις δικές τους οπτικές».
Η mezzo-soprano Isabel Leonard έγραψε: «Με εκπλήσσει που ένας τόσο επιτυχημένος άνθρωπος μπορεί να είναι τόσο αδέξιος και στενόμυαλος όταν μιλά για την τέχνη, ενώ ο ίδιος θεωρεί τον εαυτό του καλλιτέχνη. Όταν επιτίθεσαι σε άλλες μορφές τέχνης, αποκαλύπτεις περισσότερα για τον χαρακτήρα σου απ’ ό,τι για αυτές». Η καναδή υψίφωνος Deepa Johnny χαρακτήρισε τη δήλωση «απογοητευτική» και υπενθύμισε: «δεν υπάρχει τίποτα πιο εντυπωσιακό από τη μαγεία του ζωντανού θεάτρου, του μπαλέτου και της όπερας».
Ιδιαίτερα η Εθνική Λυρική Σκηνή αντέδρασε με ένα αυστηρό αλλά πολιτισμένο post, υπογραμμίζοντας ότι η όπερα δεν χρειάζεται να αποδείξει τίποτα σε κανέναν. Το μήνυμα κάλεσε τον Τιμοτέ Σαλαμέ να επισκεφθεί το ΚΠΙΣΝ για να διαπιστώσει τη ζωντάνια και τη μαγεία της ζωντανής μουσικής και θεάτρου. Όπως τόνισαν «“Κανείς δεν ενδιαφέρεται για την όπερα και το μπαλέτο πια”… Εμεις στην Εθνική Λυρική Σκηνή πιστεύουμε ακριβώς το αντίθετο. Έλα στην Αθήνα και θα το καταλάβεις αμέσως Timothée Chalamet. Αλλά τρέξε γιατί τα εισιτήρια εξαντλούνται αμέσως!».
Η ειρωνεία της υπόθεσης είναι ότι ο ίδιος ο Σαλαμέ έχει μεγαλώσει μέσα στον κόσμο του μπαλέτου: «Η γιαγιά μου χόρευε στο New York City Ballet, η μητέρα μου χόρευε στο New York City Ballet, η αδελφή μου χόρευε στο New York City Ballet. Μεγάλωσα ονειρευόμενος μεγάλα πράγματα στα παρασκήνια του Koch Theater στη Νέα Υόρκη… Είμαι σαν ένα διάγραμμα Venn των καλύτερων πολιτιστικών επιρροών του 21ου και του 20ού αιώνα». Η δήλωση αυτή καθιστά τις πρόσφατες απόψεις του ακόμη πιο αμήχανες, υποδεικνύοντας ότι η καλλιτεχνική του καταγωγή δεν έχει ξεχαστεί, αλλά ίσως δεν αναγνωρίστηκε πλήρως από τον ίδιο.
Η όπερα και το μπαλέτο δεν είναι απλώς παραδοσιακές μορφές τέχνης που «χρειάζονται σωτήρα». Είναι ζωντανές, συνεχώς εξελισσόμενες, και επιβιώνουν χάρη στην αγάπη του κοινού και την αφοσίωση των καλλιτεχνών. Η φράση του Τιμοτέ Σαλαμέ αναδεικνύει το πόσο σημαντικό είναι να σεβόμαστε την ιστορία, τη μαγεία και τη συλλογική εμπειρία που προσφέρει κάθε είδους τέχνη.