Πρωτόγαλα ή κολλαγόνο; Μια διαιτολόγος εξηγεί τι να επιλέξετε
Λαμπερό δέρμα, πιο γερά οστά, καλύτερη υγεία του εντέρου και ακόμη και υποστήριξη του ανοσοποιητικού συστήματος. Αυτά είναι μόνο μερικά από τα οφέλη που συνδέονται με δύο από τα πιο δημοφιλή συμπληρώματα διατροφής: το πρωτόγαλα και το κολλαγόνο.
Διατίθενται σε σκόνες, υγρά και ακόμη και gummies, και κερδίζουν συνεχώς δημοτικότητα, τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες.
Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ του πρωτογάλακτος και του κολλαγόνου. Η πρόκληση για πολλούς χρήστες είναι να αποφασίσουν ποιο είναι κατάλληλο για τους στόχους υγείας τους ή αν πρέπει να λαμβάνονται μαζί για ευρύτερα οφέλη. Το Bovary.gr συμβουλεύτηκε την κλινική διαιτολόγο - διατροφολόγο Κάλλια Θ. Γιαννιτσοπούλου, MSc, MBA, SRD , η οποία εξηγεί:
«Το κολλαγόνο και το πρωτόγαλα είναι εντελώς διαφορετικές ουσίες, αλλά και τα δύο είναι δημοφιλή συμπληρώματα αυτήν τη στιγμή», εξηγεί.Το κολλαγόνο παρέχει δομή και υποστήριξη, ενώ το πρωτόγαλα επικεντρώνεται στη ρύθμιση του ανοσοποιητικού και στην αποκατάσταση των ιστών.
Κολλαγόνο: Η δομική πρωτεΐνη
Το κολλαγόνο είναι μια δομική πρωτεΐνη που βρίσκεται στο ανθρώπινο σώμα. Αποτελεί ένα από τα βασικά συστατικά του δέρματος, των αρθρώσεων, των οστών, των τενόντων και των συνδέσμων. Όπως προσθέτει η ειδικός, είναι σαν «η σκαλωσιά που κρατά το σώμα σας ενωμένο».
Κλινικές ανασκοπήσεις έχουν δείξει ότι η συμπλήρωση με κολλαγόνο μπορεί να βελτιώσει την ελαστικότητα του δέρματος και να μειώσει τα ορατά σημάδια γήρανσης με την πάροδο του χρόνου, υποστηρίζοντας τη δομή του δέρματος.
Υπάρχουν δεκάδες διαφορετικές μορφές κολλαγόνου, αλλά τα περισσότερα συμπληρώματα προέρχονται από Κολλαγόνο Τύπου I, II και III, κυρίως γνωστά για τα οφέλη τους στην υγεία των οστών και του δέρματος. Η ειδικός σημειώνει ότι κάποια κολλαγόνα διαφημίζονται για «υγεία του εντέρου», αλλά τα επιστημονικά στοιχεία είναι πολύ περιορισμένα.
Πρωτόγαλα: Υποστήριξη του ανοσοποιητικού
Το πρωτόγαλα, από την άλλη, δεν είναι δομικό, είναι ανοσολογικό, και προσφέρει αρκετά οφέλη στο έντερο. Είναι το πρώτο πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά γάλα που παράγουν τα θηλαστικά τις πρώτες ημέρες μετά τη γέννα. Σε μορφή συμπληρώματος, το πρωτόγαλα προέρχεται από αγελάδες.
«Είναι γεμάτο με ανοσοσυστατικά, όπως ανοσοσφαιρίνες, λακτοφερρίνη και αυξητικούς παράγοντες. Αυτά τα συστατικά βοηθούν στη ρύθμιση του ανοσοποιητικού, στην αποκατάσταση των ιστών και στην υποστήριξη της ακεραιότητας του εντέρου», λέει διαιτολόγος.
Το πρωτόγαλα διαθέτει εκτεταμένα κλινικά δεδομένα ασφάλειας σε διάφορους πληθυσμούς και γενικά είναι καλά ανεκτό. Μία ανασκόπηση του 2021 έδειξε ότι το πρωτόγαλα μπορεί να ενισχύσει την επένδυση του εντέρου και να μειώσει τη διαπερατότητα του εντερικού τοιχώματος, βοηθώντας στην πέψη και τη λειτουργία του ανοσοποιητικού.
Η διαιτολόγος προτείνει ότι «αν κάποιος είναι λαμβάνει για πρώτη φορά συμπληρώματα και οι βασικοί στόχοι του είναι η υγεία του εντέρου ή η υποστήριξη του ανοσοποιητικού, το πρωτόγαλα μπορεί να είναι η πιο τεκμηριωμένη επιλογή για αρχή».
Αντίθετα, αν ενδιαφέρεστε περισσότερο για την ελαστικότητα του δέρματος ή την υποστήριξη των αρθρώσεων, το κολλαγόνο μπορεί να είναι η καλύτερη επιλογή. Σε κάθε περίπτωση, η προέλευση και η ποιότητα είναι πολύ σημαντικές, ειδικά για το πρωτόγαλα, όπου η επεξεργασία επηρεάζει τη βιοδραστικότητα.
Και τα δύο συμπληρώματα είναι γενικά ασφαλή όταν προέρχονται από αξιόπιστες πηγές. Ωστόσο, το πρωτόγαλα περιέχει λακτόζη και δεν είναι κατάλληλο για όσους έχουν αλλεργία στο γάλα ή δυσανεξία στη λακτόζη.
Συχνές ερωτήσεις στη διαιτολόγο για το πρωτόγαλα και το κολλαγόνο
Απορροφώνται το ίδιο από τον οργανισμό;
Στην πραγματικότητα λειτουργούν διαφορετικά. Το κολλαγόνο διασπάται κατά την πέψη σε μικρότερα πεπτίδια και αμινοξέα, τα οποία απορροφώνται και μπορούν να διεγείρουν την παραγωγή του δικού σας κολλαγόνου, ειδικά στο δέρμα και στους συνδετικούς ιστούς.
Το πρωτόγαλα λειτουργεί με πιο σύνθετο μηχανισμό. Οι ανοσοσφαιρίνες δεσμεύουν παθογόνα, η λακτοφερρίνη έχει αντιμικροβιακή και αντιφλεγμονώδη δράση, ενώ οι αυξητικοί παράγοντες διεγείρουν την αποκατάσταση των ιστών και την αναγέννηση των κυττάρων. Τα βιοδραστικά του συστατικά δρουν τοπικά στο έντερο αλλά και συστηματικά.
Ποιο έχει ταχύτερη δράση;
Δεν υπάρχουν πολλά δεδομένα. Στο πρωτόγαλα, οι βελτιώσεις στη διαπερατότητα του εντέρου και στους δείκτες φλεγμονής παρατηρούνται μέσα σε εβδομάδες. Το κολλαγόνο συνήθως απαιτεί περισσότερες εβδομάδες έως μήνες για ορατά αποτελέσματα στο δέρμα.
Μπορούν να λαμβάνονται μαζί;
Η απάντηση είναι ναι. Θεωρητικά, μπορεί να έχουν συμπληρωματική δράση: το πρωτόγαλα παρέχει ανοσο-ρυθμιστικά συστατικά και αυξητικούς παράγοντες, ενώ το κολλαγόνο παρέχει αμινοξέα που υποστηρίζουν τους συνδετικούς ιστούς. Κάποιες προκλινικές μελέτες του 2024 υποδηλώνουν ότι ο συνδυασμός τους μπορεί να ενισχύσει την αποκατάσταση των ιστών και την προστασία του εντέρου. Ωστόσο, δεν υπάρχουν ακόμη μεγάλες, ποιοτικές κλινικές μελέτες που να επιβεβαιώνουν σαφή πρόσθετα οφέλη ή την ιδανική δόση.