Γιατί συνεχίζετε να τρώτε ενώ έχετε χορτάσει; Τι αποκαλύπτει διαιτολόγος
Φανταστείτε ότι είστε στον κινηματογράφο, με ένα μεγάλο κουτί ποπ κορν μπροστά σας, και νιώθετε ότι έχετε χορτάσει και ότι δεν χρειάζεστε να φάτε περισσότερα, αλλά συνεχίζετε να τρώτε από συνήθεια.
Μετά νιώθετε φουσκωμένοι και ίσως ακόμα και λίγο ένοχοι. Είναι φυσιολογικό: αυτή η συμπεριφορά είναι πολύ συχνή και δείχνει μια πραγματικότητα που υπερβαίνει την όρεξη.
Ο τρόπος και ο λόγος που συνεχίζουμε να τρώμε, ακόμη και να νιώθουμε χορτάτοι, επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες, που στην αρχή μπορεί να μη δίνουμε σημασία. Ο διαιτολόγος Γιάννης Χρύσου, κλινικός διαιτολόγος - διατροφολόγος, μας βοηθά να κατανοήσουμε τι κρύβεται πίσω από αυτή τη συμπεριφορά:
«Το φαγητό δεν χρησιμεύει μόνο για να θρέψει το σώμα μας, αλλά και για να κοινωνικοποιηθούμε, να ρυθμίσουμε τα συναισθήματά μας, για προσωπική απόλαυση, για να γνωρίσουμε κουλτούρες, να διασκεδάσουμε ή ακόμα και ως παράδοση ή συνήθεια (όπως, ακριβώς, το να τρώμε ποπ κορν στον κινηματογράφο)».
Γιατί συνεχίζουμε να τρώμε ακόμα κι αν είμαστε χορτάτοι;
Αυτό το φαινόμενο ενισχύεται από πολλούς παράγοντες που μας ενθαρρύνουν να συνεχίσουμε να τρώμε, ακόμα κι αν πραγματικά δεν έχουμε όρεξη. Ο ειδικός σημειώνει: «Λαμβάνοντας υπόψη, ότι το φαγητό επηρεάζεται από την κοινωνική πίεση, την αποσύνδεση με τα σήματα του σώματός μας, την κακή σχέση με το φαγητό και τις υπερ-γεμάτες γεύσεις των σύγχρονων τροφίμων, αξίζει να αναρωτηθούμε ποιος ενήλικας σήμερα μπορεί να αναγνωρίσει τα σήματα πείνας και κορεσμού του και να τα σεβαστεί όπως πρέπει».
Δεν είναι πάντα εύκολο να διαχωρίσετε τα σήματα πείνας από τα συναισθήματα ή τις πεποιθήσεις. Υπάρχουν άνθρωποι που τρώνε περισσότερο λόγω άγχους, άλλοι από ντροπή ή επειδή δεν θέλουν να αφήσουν τίποτα στο πιάτο, κάποιοι έχουν συνηθίσει να τρώνε μεγάλες ποσότητες, και κάποιοι άλλοι παρατείνουν το γεύμα για να καθυστερήσουν μια δραστηριότητα ή απλά για να μην πάνε κάπου.
Το θέμα γίνεται πιο περίπλοκο σε άτομα με Διαταραχές Διατροφικής Συμπεριφοράς (ΔΔΣ). Ο ειδικός εξηγεί: «Ως διατροφολόγος με εμπειρία στον τομέα αυτό, το να λέμε απλώς σταματήστε να τρώτε' μπορεί να είναι εξαιρετικά δύσκολο για άτομα με ΔΔΣ. Και προσοχή, γιατί είναι πολύ περισσότεροι από ό,τι νομίζουμε».
Ευτυχώς, αυτές οι καταστάσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν με διατροφικά και ψυχολογικά εργαλεία. Ο ειδικός αναφέρει: «Μπορούμε να εντοπίσουμε και να δουλέψουμε τις περιοριστικές πεποιθήσεις, τα σήματα πείνας και κορεσμού, να βελτιώσουμε τη σχέση μας με το φαγητό, να μάθουμε ποια τρόφιμα χρειάζεται το σώμα για να νιώσει χορτάτο σε θρεπτικό επίπεδο και φυσικά να βρούμε ισορροπία για να ικανοποιήσουμε και τις επιθυμίες μας».
Πώς να μάθετε να ακούτε το σώμα σας και να τρώτε ό,τι χρειάζεστε
Αν συχνά τρώτε ενώ είστε χορτάτοι, μπορεί να νιώθετε ότι δεν θα μπορέσετε να το σταματήσετε. Ωστόσο, όπως εξηγεί ο ειδικός, με τη βοήθεια διατροφολόγου και ψυχοθεραπείας, όχι μόνο θα μάθετε να αναγνωρίζετε πότε είστε χορτάτοι, αλλά και να ελέγχετε και να σταματάτε όταν το σώμα το χρειάζεται.
Ο Γιάννης Χρύσου προτείνει:
Πείτε "αντίο" στις αυστηρές δίαιτες και αρχίστε να τρώτε αρκετά», τονίζοντας ότι, ιστορικά, οι γυναίκες έχουν μάθει να ελέγχουν υπερβολικά τη διατροφή τους, επειδή τους έχει ειπωθεί, ότι πρέπει να τρώνε λιγότερο, να καταλαμβάνουν λιγότερο χώρο και να περιορίζουν την παρουσία τους στη ζωή.
Δοκιμάστε μικρά σνακ ή φάτε σε διαφορετικές ώρες για να δείτε πώς αντιδρά το σώμα σας. Όσο περισσότερο χρόνο αφήνετε μεταξύ των γευμάτων, τόσο δυσκολότερο θα είναι να αναγνωρίσετε πότε είστε χορτάτοι.
«Παρατηρήστε για μια εβδομάδα πώς ξεκινάτε και πώς τελειώνετε τα γεύματά σας σε μια κλίμακα από το 1 έως το 10, όπου το '1' είναι ακραία πείνα και το '10' είναι δυσάρεστη πληρότητα με ναυτία. Τι συμβαίνει στο σώμα σας αν σταματήσετε στο 6 ή 7;».
Φανταστείτε ένα οικογενειακό γεύμα: σερβίρετε το δεύτερο πιάτο και διαπιστώνετε, ότι το επίπεδο κορεσμού σας είναι 7. Αποφασίζετε να σταματήσετε να τρώτε και να πιείτε νερό ή να κάνετε μια σύντομη βόλτα. Τέτοιου είδους συνειδητή πρακτική βοηθά στο να εκπαιδεύσετε το σώμα και το μυαλό σας, μειώνοντας τον κίνδυνο να τρώτε λόγω εξωτερικών ή συναισθηματικών λόγων.
Συνολικά, η αναγνώριση της πείνας και του κορεσμού είναι μια διαδικασία που συνδυάζει διατροφή και αυτοσυνείδηση. Ο ειδικός υπενθυμίζει, ότι με μικρές ασκήσεις παρατήρησης και καθημερινές συνήθειες μπορεί να βελτιωθεί η σχέση σας με το φαγητό, σεβόμενοι τις ανάγκες του σώματος και αποφεύγοντας την περιττή ενοχή.
