«Καρδιά του Ταύρου»

Νέες ταινίες: Ο Δημήτρης Παπαϊωάννου και η «Καρδιά του Ταύρου», μαζί με μια μετα-αποκαλυπτική παραβολή

Αυτή την εβδομάδα, η δυστοπική περιπέτεια του Όλιβερ Λάσε που απέσπασε το Βραβείο της Επιτροπής του Φεστιβάλ Καννών, ένα γαλλικό δικαστικό δράμα πάνω στο δύσκολο θέμα της συνεπιμέλειας, το ντοκιμαντέρ της Εύας Στεφανή για τον Δημήτρη Παπαιωάννου και μια υπαρξιακή παραβολή με τη μούσα του Φασμπίντερ Χάνα Σιγκούλα έρχονται στις σκοτεινές αίθουσες.

Sirat

Σκηνοθεσία: Όλιβερ Λάσε

Παίζουν: Σερζί Λοπέζ, Μπρούνο Νιουνέζ, Αρζόνα Ρίτσαρντ Μπελαμί, Στεφανία Γκάντα, Τζόσουα Λίαμ Χέντερσον, Τονίν Ζανβιέρ, Τζέιντ Ουκίντ

Περίληψη: Ο Λουίς, μαζί με τον μικρό γιο του, αναζητά στο νότιο Μαρόκο την αγνοούμενη έφηβη κόρη του στον κόσμο των υπαίθριων ρέιβ πάρτι. Απελπισμένος, αποφασίζει κάποια στιγμή να ακολουθήσει μια ομάδα ρέιβερ βαθύτερα στην έρημο, όπου ξεκινάει μια απρόσμενη περιπέτεια.

Το υπαρξιακό road movie του Όλιβερ Λάσε, που απέσπασε το Μεγάλο Ειδικό Βραβείο στις Κάννες και δύο οσκαρικές υποψηφιότητες.

Στην καρδιά των άγριων και απόκοσμων ορεινών τοπίων του νότιου Μαρόκου, ο Λουίς και ο γιος του  Εστεμπάν ξεκινούν μια απεγνωσμένη αναζήτηση. Πηγαίνουν σε ένα ρέιβ πάρτι για να βρουν την κόρη και αδελφή αντίστοιχα, η οποία έχει χαθεί μυστηριωδώς πριν από μήνες. Κι ενώ ένας μεγάλος παγκόσμιος πόλεμος είναι προ των πυλών, εκείνοι, ωθούμενοι από τη μοίρα, αποφασίζουν να ακολουθήσουν μια ομάδα ρέιβερς στην αναζήτηση ενός τελευταίου πάρτι που θα γίνει στην έρημο, με την ελπίδα ότι η αγαπημένη τους θα βρίσκεται εκεί. Όμως μια αναπάντεχη τραγωδία στα μισά της διαδρομής θα φέρει τον Λουίς αντιμέτωπο με τον ίδιο του τον εαυτό, σε έναν κόσμο που καταρρέει.

Στην ισλαμική παράδοση, το «Sirât» είναι μια γέφυρα, ένα επικίνδυνο και δύσβατο μονοπάτι πάνω από το χάσμα της Κόλασης, «λεπτότερο από τρίχα και πιο αιχμηρό από σπαθί», που κάθε ψυχή οφείλει να διασχίσει για να φτάσει στον Παράδεισο. Ο ισπανογαλλικής καταγωγής Λασέ («Mimosas», «Θα Έρθει η Φωτιά») αξιοποιεί αυτό το σύμβολο ως κεντρικό άξονα της ταινίας του και, με τη συνδρομή του Πέδρο Αλμοδόβαρ στην παραγωγή, αντλεί εμφανή έμπνευση από την αισθητική του «Mad Max». Στους αμμόλοφους του Μαρόκου στήνει ένα ιδιότυπο «Νo man’s land», έναν χώρο εκτός χρόνου και νόμων, που πάλλεται από τα beats της μουσικής techno του Κάντινγκ Ρέι. Από την έναρξη, η ταινία βυθίζει τον θεατή σε μια ξέφρενη πορεία αναζήτησης της ελευθερίας, μιας στιγμιαίας εκτόνωσης ή ακόμη και μιας μεταφυσικής ένωσης, λίγο πριν από την αναπόφευκτη σύγκρουση που προοικονομεί το τέλος του κόσμου.

Σε αυτό το άνυδρο τοπίο, ένας πατέρας και ο ανήλικος γιος του διασχίζουν την έρημο με ένα ξεχαρβαλωμένο βαν, αναζητώντας μια κόρη και μια αδελφή που χάθηκε. Στην πορεία ενώνονται με μια ετερόκλητη ομάδα περιθωριακών ρέιβερς, σχηματίζοντας μια ανομοιογενή αλλά απροσδόκητα συγκινητική συλλογικότητα. Η συνύπαρξη αυτή δεν προσφέρει λύσεις, λειτουργεί όμως ως προσωρινό καταφύγιο μέσα σε μια διαρκή αίσθηση επικείμενης καταστροφής.

Ο Λασέ, μέσα από μια υπνωτιστική περιπλάνηση, ενώνει το πραγματικό με το μεταφυσικό και οδηγεί τους ήρωές του σε ένα μετα-ποκαλυπτικό σύμπαν, όπου ο πόνος και η απόγνωση μετριάζονται μόνο μέσω της ανθρώπινης επαφής. Η λύτρωση δεν παρουσιάζεται ως βεβαιότητα, αλλά ως πιθανότητα, που κορυφώνεται σε ένα εκρηκτικό φινάλε. Ένα φινάλε που παρασύρει τον θεατή σε ένα υπερβατικό ταξίδι, όπου οι συμβολισμοί παραμένουν ανοιχτοί και οι ερμηνείες υποχωρούν μπροστά στην ποιητική πορεία από τη ζωή προς τον θάνατο.

Σας Πιστεύουμε (On Vous Croit)

Σκηνοθεσία: Σαρλότ Ντεβιλέρς, Αρνό Ντιφεΐς

Παίζουν: Μιριέμ Ακεντιού, Λοράν Καπελούτο, Ναταλί Μπρουντς, Γιουλίζ Γκοφάν, Αντέλ Πινκέρς

Περίληψη: Η Αλίς καταθέτει σε ένα δικαστήριο, γνωρίζοντας ότι δεν πρέπει να κάνει κανένα λάθος. Πρέπει να υπερασπιστεί τα παιδιά της, καθώς το διακύβευμα είναι η κηδεμονία τους. Θα μπορέσει να τα προστατεύσει από τον πατέρα τους πριν να είναι αργά;

Το σκηνοθετικό ντεμπούτο των Σαρλότ Ντεβιλέρς και Αρνό Ντιφεΐ, που τιμήθηκε με ειδική μνεία στο Perspectives της Berlinale.

Η Αλίς, μητέρα της έφηβης αποστασιοποιημένης Λίνα και του μικρού Ετιέν, ο οποίος εμφανίζει δείγματα επιθετικής συμπεριφοράς, καλείται να διεκδικήσει την αποκλειστική κηδεμονία των παιδιών της μέσα από μια εξαντλητική δικαστική διαδικασία. Ο πρώην σύζυγός της, που έχει προχωρήσει στη ζωή του και έχει αποκτήσει ακόμη ένα παιδί, βρίσκεται στο αντίπαλο στρατόπεδο. Ωστόσο, η Αλίς έχει πολύ σοβαρές ενδείξεις ότι δεν είναι ασφαλής επιλογή για τα παιδιά της.

Η Σαρλότ Ντεβιλέρς, ως επαγγελματίας υγείας, έχει εργαστεί πάνω σε πολλές περιπτώσεις κακοποίησης και συμβάλλει καθοριστικά στο να αποτυπωθούν, με ακρίβεια και ευαισθησία, κάποιες από τις πιο προσωπικές και δύσκολες πτυχές της πραγματικότητας μέσα σε ένα Δικαστήριο Προστασίας Ανηλίκων. Μαζί με τον Ανρί Ντιφεΐς συνυπογράφουν ένα δικαστικό θρίλερ δωματίου, χωροθετημένο ασφυκτικά στο τετράγωνο κάδρο, το οποίο σχεδόν σε πραγματικό χρόνο αποτυπώνει το χρονικό ενός οικογενειακού δράματος και, ταυτόχρονα, την αδυναμία και τις υπεκφυγές ενός ολόκληρου, καφκικού συστήματος απονομής δικαιοσύνης.

Ακολουθώντας μια ντοκιμαντερίστικη λογική, οι δύο δημιουργοί φέρνουν στο φως το δύσκολο ζήτημα της συνεπιμέλειας και αποδεικνύουν πώς οι νόμοι συχνά αδιαφορούν για τον λόγο των θυμάτων, κλείνοντας τα μάτια μπροστά σε μια σκληρή αλήθεια, προκειμένου να τηρηθεί κατά γράμμα το γράμμα του νόμου.

Yunan

Σκηνοθεσία: Αμίρ Φακίρ Ίλντιν

Παίζουν: Σιβέλ Κεκιλί, Αλί Σουλιμάν, Χάνα Σιγκούλα

Περίληψη: Ο Μουνίρ είναι ένας εξόριστος στο Αμβούργο Άραβας συγγραφέας σε υπαρξιακή κρίση. Ταξιδεύει σε ένα απομακρυσμένο νησί στη Βόρεια Θάλασσα αποφασισμένος για όλα, αλλά η ηλικιωμένη ιδιοκτήτρια μιας πανσιόν θα του προσφέρει μια απρόσμενη νέα οπτική πάνω στην καθημερινότητά του.

Δεύτερο μέρος της τριλογίας για την Πατρίδα- πρώτο ήταν ο «Ξένος» του 2021, επίσημη υποβολή τότε της Παλαιστίνης για το Διεθνές Όσκαρ -  από τον Συριο-Παλαιστίνιο Αμίρ Φακίρ Ιλντίν.

 Ο Μουνίρ, ένας Σύριος λογοτέχνης που έχει εξοριστεί στη Γερμανία, ταλανίζεται στα όνειρά του από μια κρυπτική παραβολή που του κληροδότησε η μητέρα του και βλέπει τη μοναξιά του να εκδηλώνεται ως συγγραφικό αδιέξοδο. Ώρες-ώρες δεν μπορεί να αναπνεύσει· τον στοιχειώνει η ιδέα της αυτοκτονίας, ενώ δεν βρίσκει κανένα νόημα στη συγγραφή. Βυθισμένος σε μια μελαγχολία που τον οδηγεί στην παράκρουση, και έπειτα από προτροπή του γιατρού του, ταξιδεύει σε ένα απομακρυσμένο νησί κοντά στη Βόρεια Θάλασσα, για να σκεφτεί — σε ένα είδος αυτοεπιβαλλόμενης εξορίας. Στη σιωπή του νησιωτικού καταφυγίου του, συναντά την αινιγματική Βαλέσκα και τον γιο της, τον Καρλ. Χωρίς πολλά λόγια, απλές πράξεις καλοσύνης αρχίζουν να υπερνικούν την αμοιβαία δυσπιστία. Το βαρύ φορτίο του Μουνίρ σταδιακά απαλύνεται και η επιθυμία του για ζωή αναζωπυρώνεται.

Ο Ιλντίν, Σύριος στην καταγωγή, με γονείς που έζησαν στο Κίεβο και στη συνέχεια στο Αμβούργο, και με εμφανείς επιρροές από το σινεμά του Ταρκόφσκι —όπου οι επικές εικόνες λειτουργούν περισσότερο από τον λόγο ή τη δράση— δημιουργεί μια σχεδόν αυτοβιογραφική παραβολή. Εδώ, το ρεαλιστικό συναντά τη φαντασία, και η καθημερινότητα το όνειρο ή τον εφιάλτη μας. Ο δε τίτλος μπορεί να θυμίζει την τουρκική ονομασία της Ελλάδας, όμως παραπέμπει στη βιβλική ιστορία του Ιωνά, που τον καταπίνει μια  φάλαινα.

Ένα τέτοιο ταξίδι στην καρδιά ενός συμβολικού τέρατος επιχειρεί ο Ιλντίν, με βασικό του άξονα τη μνήμη — αυτή που μας καθορίζει, που τελικά συνιστά την προσωπική μας πατρίδα. Ορμώμενος σαφώς από τα προσωπικά του βιώματα, δημιουργεί ένα εικονοπλαστικό παραμύθι, που βρίθει συμβολισμών και κρύβει στην καρδιά του μια βαθιά υπαρξιακή μελαγχολία. Η παρουσία της μούσας του Φασμπίντερ, Χάνα Σιγκούλα, λειτουργεί καταλυτικά σε αυτή την παραβολή, όπου καμία ανατροπή δεν συμβαίνει — ίσως γιατί απλώς δεν χρειάζεται.

Η καρδιά του Ταύρου (Bull’s Heart)

Σκηνοθεσία: Εύα Στεφανή

Παίζουν: Δημήτρης Παπαϊωάννου, Breanna O’Mara, Τίνα Παπανικολάου, Damiano Ottavio Bigi, Šuka Horn, Jan Möllmer, Łukasz Przytarski, Χρήστος Στρινόπουλος, Μιχάλης Θεοφάνους

Περίληψη: Η Εύα Στεφανή ακολουθεί την προετοιμασία και την περιοδεία της παράστασης «Εγκάρσιος Προσανατολισμός» του Δημήτρη Παπαϊωάννου στις ευρωπαϊκές σκηνές και παρατηρεί από απόσταση αναπνοής τον κορυφαίο Έλληνα δημιουργό και τους συνεργάτες του στην προσπάθειά τους να δώσουν σχήμα και πνοή στο έργο.

Ένα ντοκιμαντέρ παρατήρησης από την Εύα Στεφανή, η οποία ακολουθεί τον χορογράφο Δημήτρη Παπαϊωάννου όσο προετοιμάζει την παράστασή του «Εγκάρσιος Προσανατολισμός».

Η κάμερα της Στεφανή κατέγραφε, επί δύο χρόνια, σκηνές από τις πρόβες στη Στέγη κατά τη διάρκεια της πανδημίας, καθώς και τις παραστάσεις στο Παρίσι, στο Λονδίνο, στο Βίλνιους και σε άλλους διεθνείς προορισμούς, έως και την τελευταία παράσταση στο Σαν Φρανσίσκο. Μέσα σε αυτές τις πρόβες, ο Παπαϊωάννου καθοδηγεί, αναρωτιέται, μιλά με τον πατέρα του που «φεύγει», μοιράζεται σκέψεις όπως θα έκανε με έναν στενό του φίλο. Και η Στεφανή, με τον φακό της, δημιουργεί μια οικειότητα —άλλωστε είναι και η ίδια  φίλη του από τα νεανικά τους χρόνια— αλλά και μια απόσταση παρατηρητή: παρακολουθεί από κοντά έναν σπουδαίο καλλιτέχνη, ένα παιδί που χάνει τον πατέρα του· έναν άνθρωπο που αγωνίζεται, μέσω της τέχνης του, να αντέξει σε μια συνθήκη εγκλεισμού, και συγχρόνως ένα αγόρι που ακόμη θυμάται τον Πίτερ, που ερωτεύτηκε δεκαοκτώ χρονών στη Μύκονο.

Ο θεατής έρχεται αντιμέτωπος με τις εμμονές του μεγάλου δημιουργού, τις σχέσεις του, τις μεθόδους του και τη συνεχή αμφισβήτηση της διαδικασίας — παρόλο που η διαδικασία τελικά είναι το μόνο πράγμα που πραγματικά εμπιστεύεται.

Μέσα σε αυτό το κολλάζ εικόνων- μεταξύ άλλων και πλάνα από  τον συναρπαστικό «Εγκάρσιο Προσανατολισμό»- αναδύεται η μεγαλοφυΐα του Παπαϊωάννου, και όσα τη διαμόρφωσαν: από τον Βιβάλντι έως τη Σωτηρία Μπέλλου, από τη queer ταυτότητα έως τον άνθρωπο που αγαπά την ομορφιά και ξέρει να την αποθεώνει, από τον Έλληνα που φέρει μέσα του τόσο την Ευρώπη όσο και την Ανατολή.

Ωστόσο, αυτό που καταφέρνει η Στεφανή με την ευαίσθητη ματιά της είναι να απευθύνεται και σε ανθρώπους που δεν γνωρίζουν το έργο του Παπαϊωάννου, υπενθυμίζοντας —όπως λέει και ο ίδιος— ότι «η χαρά της τέχνης είναι πως σου δίνει την αίσθηση ότι υπάρχει κάτι πέρα από τη ζωή που ζεις».

Παίζονται ακόμα:

Το Καταφύγιο (Shelter)

Σκηνοθεσία: Ρικ Ρόμαν Βο

Παίζουν: Τζέισον Στέιθαμ, Μπιλ Νάι, Ναόμι Άκι

Περίληψη: Ένας μοναχικός άνδρας σώζει ένα νεαρό κορίτσι, πυροδοτώντας μια αλυσίδα επικίνδυνων γεγονότων. Έτσι, αναγκάζεται να επιστρέψει σε έναν κόσμο που είχε επιλέξει να εγκαταλείψει.

O Τζέισον Στέιθαμ επιστρέφει στη δράση, με ένα ατμοσφαιρικό θρίλερ επιβίωσης.

Σε ένα απομακρυσμένο παράκτιο νησί της Σκωτίας, ένας μοναχικός άντρας ζει αποκομμένος από τον κόσμο, προσπαθώντας να κρατήσει θαμμένο το παρελθόν του. Όταν, κατά τη διάρκεια μιας καταιγίδας, σώζει ένα νεαρό κορίτσι από τη θάλασσα, η εύθραυστη ισορροπία της απομόνωσής του καταρρέει, βυθίζοντας άθελά του και τους δύο σε κίνδυνο.

Καθώς οι απειλές πληθαίνουν και το παρελθόν του τον «πλησιάζει» ξανά, εκείνος καλείται να προστατεύσει το κορίτσι με κάθε κόστος. Μαζί ξεκινούν ένα τεταμένο ταξίδι επιβίωσης, όπου η εμπιστοσύνη χτίζεται δύσκολα και η λύτρωση μοιάζει αβέβαιη.

Άγιος Παΐσιος

Σκηνοθεσία: Στάμος Τσάμης

Παίζουν: Προκόπης Αγαθοκλέους, Νικήτας Τσακίρογλου, Χρήστος Λούλης, Δημήτρης Ξανθόπουλος, Σμαράγδα Σμυρναίου, Γιάννης Στάνκογλου, Γιώργος Αρμένης, Χριστίνα Παυλίδου, Αντώνης Κατσαρής, Παΐσιος Έξαρχος, Δημήτρης Ήμελλος, Δρόσος Σκώτης, Δέσποινα Γκάτζιου, Ρηνιώ Κυριαζή, Κώστας Αποστολάκης

Περίληψη: Η τηλεοπτική σειρά για τον Αγιο Παΐσιο σε κινηματογραφική εκδοχή.

Βασισμένη στη δημοφιλή σειρά του Mega, «Άγιος Παΐσιος: Από τα Φάρασα στον Ουρανό»(2022), η κινηματογραφική αυτή εκδοχή δεν αποτελεί απλή μεταφορά, εμπλουτίζεται με αδημοσίευτες σκηνές και άγνωστες πτυχές που δεν προβλήθηκαν ποτέ στην τηλεόραση. Υπόσχεται, δε, να δώσει στο κοινό άγνωστες λεπτομέρειες και πτυχές της ζωής του σύγχρονου Αγίου της ορθοδοξίας.

Η ιστορία ξεκινά από τη γέννηση του Αγίου Παϊσίου, κατά κόσμον Αρσενίου Εζνεπίδη, στα Φάρασα της Καππαδοκίας. Μετά τη Συνθήκη της Λωζάνης, η οικογένεια του μικρού Αρσενίου ξεριζώνεται και παίρνει τον δρόμο της προσφυγιάς για την Ελλάδα. Ο μικρός Αρσένιος μεγαλώνει στην Κόνιτσα της Ηπείρου με τη γιαγιά του και τη μητέρα του, οι οποίες του μεταδίδουν τη βαθιά τους πίστη στον Χριστό και την αγάπη για τον συνάνθρωπο. Μεγαλώνει με τις ιστορίες για τον Άγιο Αρσένιο και μέσα του φουντώνει η επιθυμία από μικρή ηλικία να ακολουθήσει τη μοναχική ζωή. Το 1945 κατατάσσεται στον στρατό, όπου υπηρετεί ως ασυρματιστής.

Με την αποστράτευσή του επισκέπτεται το Άγιον Όρος. Σύντομα, όμως, επιστρέφει στην Κόνιτσα για οικογενειακούς λόγους και παραμένει εκεί για τρία χρόνια. Αναχωρεί οριστικά για το Άγιον Όρος τον Μάρτιο του 1953 και καταλήγει στη Μονή Εσφιγμένου. Έπειτα από τρία χρόνια βρίσκεται στη Μονή Φιλοθέου, όπου γίνεται μοναχός και παίρνει το όνομα Παΐσιος. Στέλνει μια φωτογραφία του στη μητέρα του με την οποία την αποχαιρετά και της λέει ότι για μάνα του πια θα έχει την Παναγία.