Ο Jeff Koons φέρνει την «Αφροδίτη» του στην Αθήνα: «Τα χρήματα δεν ήταν ποτέ κίνητρο», λέει στο Bovary
Λίγο πριν ανοίξει η έκθεσή του στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, με τίτλο «Jeff Koons: "Αφροδίτη" του Lespugue», ο καλλιτέχνης μίλησε για τα εκατομμύρια των δημοπρασιών, τη συμμετοχή στον διάλογο της τέχνης και για την εμπειρία εμβύθισης που ενώνει το προϊστορικό παρελθόν με τον σύγχρονο κόσμο στην έκθεση.
Πώς αντιμετωπίζει ο Jeff Koons την κριτική ότι, όντας ένας καλλιτέχνης του οποίου τα έργα πωλούνται σε αστρονομικά ποσά σε δημοπρασίες, η αξία των έργων του μετριέται κυρίως σε οικονομικούς όρους; Απαντώντας χθες σε ερώτηση του Bovary.gr, κατά τη διάρκεια παρουσίασης της έκθεσης, ο καλλιτέχνης εξήγησε ότι «το μόνο πράγμα που ήθελα εγώ ποτέ να κάνω ήταν να συμμετέχω».
Όπως είπε, «ήθελα να είμαι μέρος ενός διαλόγου. Όταν ήμουν νέος καλλιτέχνης, οι φίλοι μου κάθονταν γύρω από ένα τραπέζι και ήθελα να ανήκω σε αυτή την ομάδα, να συμμετέχω σε αυτό που μπορούσε να είναι η τέχνη για τη γενιά μας».
Με τον καιρό, πρόσθεσε, «αυτό έφτασε σε μεγαλύτερες κοινότητες», ενώ τόνισε ότι «ποτέ δεν σκέφτηκα τα χρήματα». Αντιθέτως, «συλλέκτες και πολλοί άνθρωποι με στήριξαν», με αποτέλεσμα «η πλατφόρμα μου να μεγαλώσει». Σύμφωνα με τον ίδιο, «η επιτυχία της συμμετοχής έφερε και την επιθυμία των ανθρώπων να αποκτήσουν τα έργα, ποτέ δεν είχε να κάνει με τα χρήματα».
Τι απαντά ο Jeff Koons στην κριτική
Υπογράμμισε ακόμη ότι «το οικονομικό κομμάτι δεν ήταν ποτέ κίνητρο, ούτε για μένα ούτε για τη γενιά μου», διευκρινίζοντας ωστόσο πως «είναι σημαντικό οι καλλιτέχνες να μπορούν να συντηρούνται».
© Jeff Koons
Η έκθεση που ανοίγει σήμερα στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης παρουσιάζει για πρώτη φορά στο ελληνικό κοινό το μνημειακό γλυπτό Balloon Venus Lespugue (Orange), το οποίο προέρχεται από τη Συλλογή Homem Sonnabend -την ιδιωτική συλλογή των Antonio Homem Sonnabend και Phokion Potamianos Homem.
Το έργο αποτελεί σύγχρονη ερμηνεία ενός παλαιολιθικού ειδωλίου γονιμότητας και τίθεται σε διάλογο με αντίγραφα προϊστορικών «Αφροδιτών» από μεγάλα ευρωπαϊκά μουσεία.
Φωτoγραφία: Πάρις Ταβιτιάν © Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης
Για τον Koons, η εμπειρία της τέχνης υπερβαίνει την αγορά. «Η τέχνη είναι βασικά δωρεάν», σημείωσε, εξηγώντας ότι «όταν εμπλακείς μαζί της, ανοίγεσαι σε έναν κόσμο που μπορείς να κουβαλάς παντού μαζί σου». Μιλώντας για την επίδραση των έργων του, τόνισε ότι «αν απολαμβάνεις το έργο, το μπαλόνι εν προκειμένω, λειτουργεί σαν ένας μεταδότης -σε διεγείρει, σε ενθουσιάζει». Όπως είπε, «αυτή η αίσθηση δέους σε συνδέει με την ουσία της ύπαρξής σου, αυτό είναι η τέχνη», ενώ «η τέχνη ενεργοποιεί ακόμη και τη βιολογία μας, αποκαλύπτοντας τις δυνατότητες που έχουμε μέσα μας».
«Αφροδίτη του Lespugue» (οπίσθια όψη), 28.000 χρόνια πριν το παρόν
Στην παρουσίαση της έκθεσης στο μουσείο, ο καλλιτέχνης μίλησε και για τη χρωματική επιλογή του έργου, λέγοντας ότι «μου αρέσει το πορτοκαλί, μου φέρνει στο νου τη γη».
Παράλληλα, αναφέρθηκε στη «οπτική μέθη» που επιδιώκει να προκαλεί η τέχνη του και στη σημασία της κοινής εμπειρίας: «Το πιο σημαντικό στην τέχνη είναι ότι μπορούμε να βιώνουμε κάτι μαζί». Η ανακλαστική επιφάνεια του γλυπτού, πρόσθεσε, είναι απολύτως συμπεριληπτική -«κανείς δεν αποκλείεται, το έργο είναι για σένα και για το πώς το ερμηνεύεις εσύ».
Φωτογραφία: Πάρις Ταβιτιάν © Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης
Ο συλλέκτης Phokion Potamianos Homem, ο οποίος ήταν παρών στην παρουσίαση, τόνισε, απαντώντας κι εκείνος σχετικά, ότι «ως συλλέκτες και ως γκαλερί, στόχος μας είναι να επιμελούμαστε εκθέσεις που έχουν πραγματικό ενδιαφέρον για εμάς», επισημαίνοντας ότι η εκτόξευση των τιμών στην αγορά δεν αποτελεί κάτι πρωτόγνωρο στην ιστορία της τέχνης, ενώ υπογράμμισε παράλληλα ότι «η εκτίμηση της τέχνης πρέπει να είναι ανεξάρτητη από την οικονομική της αποτίμηση, αυτή είναι απλώς ένα μέρος της ιστορίας».
Ο Jeff Koons συγκαταλέγεται στους ακριβότερους εν ζωή καλλιτέχνες διεθνώς. Το γλυπτό του Rabbit πωλήθηκε το 2019 από τον οίκο Christie's για περίπου 91,1 εκατομμύρια δολάρια, ενώ το Balloon Dog (Orange) είχε φτάσει νωρίτερα τα 58,4 εκατομμύρια δολάρια, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή δυναμική της αγοράς γύρω από το όνομά του.
Τι βλέπουμε στην έκθεση Jeff Koons: «Αφροδίτη» του Lespugue
Η έκθεση, της οποίας επιμελητές είναι οι επιστημονικοί διευθυντές του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, δρ Παναγιώτης Ιωσήφ και δρ Ιωάννης Φάππας, επιχειρεί να αναδείξει τη διαχρονικότητα ορισμένων βασικών εικαστικών και συμβολικών μορφών, φέρνοντας σε διάλογο ένα από τα αρχαιότερα γνωστά πρότυπα αναπαράστασης του ανθρώπινου σώματος με τη σύγχρονη γλυπτική γλώσσα του Jeff Koons.
Μέσα από την αντιπαραβολή των παλαιολιθικών ειδωλίων με το μνημειακό έργο Balloon Venus Lespugue (Orange), εξερευνάται ο τρόπος με τον οποίο έννοιες όπως η γονιμότητα, η επιβίωση, η επιθυμία και η ανθρώπινη δημιουργικότητα μετασχηματίζονται αλλά και επιβιώνουν στο πέρασμα των χιλιετιών.
Η έκθεση αναπτύσσεται σε δύο αίθουσες με έντονη σκηνογραφική αντίθεση: μια σκοτεινή, σχεδόν σπηλαιώδη, όπου παρουσιάζονται δέκα αντίγραφα παλαιολιθικών ειδωλίων «Αφροδίτης» -μεταξύ τους και το αντίγραφο της «Αφροδίτης του Lespugue» από το Muséum National d’Histoire Naturelle στο Παρίσι -και μια δεύτερη, φωτεινή και σχεδόν άδεια από κάθε άλλο στοιχείο, αφιερωμένη αποκλειστικά στην πορτοκαλί εκδοχή του Koons.
Η μετάβαση από τη μία συνθήκη στην άλλη δημιουργεί μια έντονη εμπειρία εμβύθισης, από την αρχέγονη μορφή στο μνημειακό αντικείμενο του 21ου αιώνα.
Η έκθεση περιλαμβάνει επίσης πρωτότυπα σχέδια του Jeff Koons για την παραγωγή του έργων της σειράς Balloon Venus Lespugue καθώς και ένα σύντομο video παραγωγής του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης όπου ο καλλιτέχνης μιλάει για το έργο του. Συνοδεύεται από επιστημονικό κατάλογο, με δοκίμια του Jeff Koons και καταξιωμένων ερευνητών για τις παλαιολιθικές «Αφροδίτες» και τη διαχρονική σημασία τους.
Εκτός από τις ξεναγήσεις που θα γίνονται στο πλαίσιο της έκθεσης, κάθε μήνα θα πραγματοποιούνται Guided Talks με έναν ξεχωριστό καλεσμένο, προσφέροντας την ευκαιρία για εμβάθυνση στα ερωτήματα που ενεργοποιεί η έκθεση.
info:
Jeff Koons: «Αφροδίτη» του Lespugue
Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης- Μέγαρο Σταθάτου (Βασιλίσσης Σοφίας & Ηροδότου 1), 210722 8321
Από 20 Μαρτίου- 31 Αυγούστου 2026
