Από αρχοντικά και υφασματάδικα σε boutique hotels: Τρία ξενοδοχεία με συναρπαστικό παρελθόν
Τα τελευταία χρόνια καταγράφεται μια συστηματική μετατροπή ιστορικών αθηναϊκών κτιρίων σε ξενοδοχεία υψηλής κατηγορίας.
Αρχοντικά, εμπορικοί οίκοι και διατηρητέες κατασκευές του 19ου και 20ού αιώνα επαναχρησιμοποιούνται ως boutique hotels, διατηρώντας επιλεκτικά αρχιτεκτονικά στοιχεία και ενσωματώνοντας σύγχρονα υλικά.
Η διαδικασία ανακαίνισης εκτείνεται συχνά σε πολυετείς κύκλους αποκατάστασης. Το αποτέλεσμα δείχνει μια ευρύτερη αλλαγή στον ιστορικό ιστό της πόλης, όπου η μνήμη των κτιρίων συνδέεται πλέον με τον τουρισμό και η αρχιτεκτονική κληρονομιά αποκτά νέα, σύγχρονη χρήση.
The Dolli
Στη συμβολή των οδών Μητροπόλεως και Καπνικαρέας, ένα από τα πιο εμβληματικά κτίρια της Πλάκας έχει επιστρέψει δυναμικά στο προσκήνιο. Το ιστορικό Μέγαρο Καλλιμασιώτη, χαρακτηρισμένο ως νεότερο μνημείο και σπάνιο δείγμα εκλεκτικιστικής αρχιτεκτονικής, φιλοξενεί σήμερα το The Dolli, ένα ξενοδοχείο που μοιάζει με ιδιωτικό αθηναϊκό αρχοντικό υψηλής αισθητικής παρά με ξενοδοχείο.
Με θέα που κόβει την ανάσα προς την Ακρόπολη και τον Παρθενώνα, το The Dolli δεν στηρίζεται μόνο στην προνομιακή του τοποθεσία. Η ουσία του βρίσκεται στην ίδια την ιστορία του κτιρίου και στον τρόπο με τον οποίο αυτή μεταφράστηκε σε σύγχρονο design και φιλοξενία.
Το μέγαρο κατασκευάστηκε το 1925 από τον Ανδρέα Κριεζή, τον σημαντικό Έλληνα αρχιτέκτονα από την Ύδρα και απόφοιτο του ΕΜΠ, ο οποίος αργότερα ανέλαβε και τη μετατροπή των Παλαιών Ανακτόρων στη σημερινή Βουλή των Ελλήνων. Η αρχιτεκτονική του συνδυάζει νεοκλασικές αναφορές με εκλεκτικιστικά στοιχεία, αποτυπώνοντας την κοσμοπολίτικη Αθήνα του Μεσοπολέμου.
Κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα, το κτίριο άλλαξε πολλές ταυτότητες. Από αστικό αρχοντικό μετατράπηκε σε εμπορικό χώρο, στεγάζοντας ιστορικούς οίκους υφασμάτων όπως το «Μπαζάρ ντ’ Οριάν» το 1930 , τον οίκο Τσαντίλη
1960-1978 και αργότερα τον Χυτήρογλου, όνομα άρρηκτα συνδεδεμένο με τα αθηναϊκά σπίτια και τα λευκά είδη μιας ολόκληρης εποχής.
Για δεκαετίες το μέγαρο παρέμενε σχεδόν ξεχασμένο, μέχρι τη στιγμή που η Grecotel αποφάσισε να επενδύσει στην αποκατάστασή του. Η ανακαίνιση διήρκεσε επτά χρόνια και είχε στόχο όχι απλώς την ανακατασκευή, αλλά την ουσιαστική ανάδειξη της ιστορικής του ταυτότητας. Διατηρημένα διακοσμητικά μοτίβα, ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο Ήλιος της Βεργίνας, το αρχαίο μακεδονικό σύμβολο που σώζεται ακόμη στα διακοσμητικά μοτίβα της οροφής του lobby και των αιθουσών, αυθεντικές λεπτομέρειες και ιστορικά στοιχεία ενσωματώθηκαν ξανά στους χώρους, αποδίδοντας φόρο τιμής στην αρχική φυσιογνωμία του κτιρίου.
Το αποτέλεσμα είναι ένας χώρος όπου η ιστορία συναντά τη σύγχρονη αισθητική με απόλυτη ισορροπία. Στους εσωτερικούς χώρους κυριαρχούν το μάρμαρο, οι απαλοί τόνοι, οι art references και οι design λεπτομέρειες, ενώ έργα καλλιτεχνών όπως των Pablo Picasso, Jean Cocteau, Lucio Fontana και Amedeo Modigliani, αλλά και με δημιουργίες των Les Lalanne, Alexander Calder και Philippe Hiquily, πλαισιωμένα από ελληνικές και αιγυπτιακές αρχαιότητες, σπάνιες εκδόσεις και σύγχρονα collectible design αντικείμενα ενισχύουν την αίσθηση ενός ζωντανού πολιτιστικού χώρου.
Οι 46 σουίτες και τα δωμάτια του The Dolli λειτουργούν περισσότερο σαν ιδιωτικές κατοικίες παρά σαν τυπικά ξενοδοχειακά δωμάτια. Και φυσικά, στο επίκεντρο της εμπειρίας βρίσκεται η ταράτσα του κτιρίου: η θερμαινόμενη πισίνα με την ανεμπόδιστη θέα προς την Ακρόπολη έχει ήδη εξελιχθεί σε ένα από τα πιο πολυσυζητημένα spots της πόλης.
Ανακηρύχθηκε ως το Καλύτερο Ξενοδοχείο στην Ελλάδα για το 2024 από το Condé Nast Traveller, ενώ συμπεριλήφθηκε και στη λίστα με τα ομορφότερα ξενοδοχεία του κόσμου. Την ίδια χρονιά τιμήθηκε με το Special Prize for an Exterior στα βραβεία Prix Versailles 2024, τον διεθνώς αναγνωρισμένο θεσμό αρχιτεκτονικής που επιβραβεύει τα σημαντικότερα σύγχρονα έργα παγκοσμίως σε τελετή που πραγματοποιείται στα κεντρικά της UNESCO στο Παρίσι. Η διάκριση αυτή ανέδειξε τη σταθερή προσήλωση του The Dolli στην υψηλή αισθητική και το καθιστά το πρώτο και μοναδικό ξενοδοχείο στην Ελλάδα που έχει λάβει αυτή την διάκριση.
Monument
Στην καρδιά του Ψυρρή, ανάμεσα στα παλιά εργαστήρια, τα νεοκλασικά κτίρια και τους δρόμους που κουβαλούν την ατμόσφαιρα της παλιάς Αθήνας, ένα ιστορικό κτίριο του 19ου αιώνα απέκτησε ξανά ζωή. Το Monument, ένα boutique hotel, με ιστορία αρχιτεκτονικής, μνήμης και αναγέννησης που συνδέειτο χθες της πόλης με τη σύγχρονη αισθητική της Αθήνας.
Το κτίριο που στεγάζει σήμερα το Monument σχεδιάστηκε το 1881 από τον Ερνέστο Τσίλλερ, τον αρχιτέκτονα που καθόρισε όσο λίγοι την εικόνα της νεότερης Αθήνας. Χαρακτηρισμένο ως Έργο Τέχνης, Νεότερο Μνημείο και Διατηρητέο, το αρχοντικό αποτελεί ένα αυθεντικό δείγμα του όψιμου αθηναϊκού κλασικισμού, με την ιδιαίτερη υπογραφή του σπουδαίου δημιουργού.
Ο Τσίλλερ, γεννημένος κοντά στη Δρέσδη το 1837, έφτασε στην Ελλάδα για να εργαστεί σε εμβληματικά δημόσια έργα όπως η Ακαδημία Αθηνών, η Εθνική Βιβλιοθήκη και το Ζάππειο. Πολύ γρήγορα, όμως, διαμόρφωσε το δικό του ξεχωριστό αρχιτεκτονικό ύφος, συνδυάζοντας στοιχεία της Αναγέννησης, της βορειοευρωπαϊκής αισθητικής, του βυζαντινού πολιτισμού και της ελληνικής αρχαιότητας. Με περισσότερα από 500 κτίρια σε όλη την Ελλάδα, άφησε ανεξίτηλο το αποτύπωμά του στην αρχιτεκτονική ταυτότητα της Αθήνας.
Το συγκεκριμένο κτίριο χτίστηκε αρχικά ως κατοικία του εμπόρου Ευστάθιου Σταθόπουλου. Σύμφωνα με τη χαρακτηριστική λογική των αστικών κατοικιών της εποχής, το ισόγειο φιλοξενούσε εμπορικά καταστήματα, ενώ οι επάνω όροφοι λειτουργούσαν ως ιδιωτική κατοικία. Για δεκαετίες υπήρξε κομμάτι της ζωντανής καθημερινότητας της πόλης, μέχρι που σταδιακά εγκαταλείφθηκε και αφέθηκε στη φθορά του χρόνου.
Όταν ξεκίνησε η αποκατάστασή του, το εσωτερικό του είχε σχεδόν καταστραφεί. Οι διακοσμητικές λεπτομέρειες είχαν υποστεί σοβαρές φθορές και το ίδιο το κτίριο βρισκόταν σε οριακή κατάσταση. Η ανακαίνιση που ακολούθησε ήταν μια εξαιρετικά απαιτητική διαδικασία, καθώς έπρεπε να τηρηθούν αυστηρές προδιαγραφές του Υπουργείου Πολιτισμού και ειδικές τεχνικές αποκατάστασης, ώστε να διασωθεί ο αυθεντικός χαρακτήρας του μνημείου.
Χρειάστηκαν χρόνια σχολαστικής δουλειάς για να επανέλθουν τα αρχικά μορφολογικά στοιχεία, τα διακοσμητικά μοτίβα και η αριστοκρατική ατμόσφαιρα του κτιρίου. Ο στόχος δεν ήταν απλώς η μετατροπή του σε έναν χώρο φιλοξενίας, αλλά η ουσιαστική επαναφορά ενός σημαντικού κομματιού της αθηναϊκής ιστορίας πίσω στην πόλη.
Σήμερα, το Monument συνδυάζει τη γοητεία μιας άλλης εποχής με μια σύγχρονη, κοσμοπολίτικη αισθητική. Οι χώροι του διατηρούν την αίσθηση ενός αυθεντικού αθηναϊκού αρχοντικού, ενώ το design κινείται διακριτικά ανάμεσα στο κλασικό και το contemporary. Ψηλοτάβανα δωμάτια, περίτεχνες γύψινες λεπτομέρειες, φυσικά υλικά και ήρεμες αποχρώσεις δημιουργούν μια ατμόσφαιρα που μοιάζει περισσότερο με ιδιωτική κατοικία παρά με ξενοδοχείο.
Με μόλις εννέα δωμάτια και σουίτες, το Monument προσφέρει μια εμπειρία φιλοξενίας πιο προσωπική και βιωματική. Εδώ, η ιστορία δεν λειτουργεί ως διακοσμητικό στοιχείο, αλλά ως ζωντανό κομμάτι της εμπειρίας. Κάθε γωνιά του κτιρίου θυμίζει την παλιά Αθήνα, ενώ ταυτόχρονα συνομιλεί με τη νέα δημιουργική ταυτότητα του Ψυρρή, μιας γειτονιάς που τα τελευταία χρόνια ανακαλύπτει ξανά τον ιστορικό και πολιτιστικό της χαρακτήρα.
Athens 1890 – Hotel & Spa
Στην πλατεία Αγίας Ειρήνης, εκεί όπου η Αθήνα αλλάζει ρυθμό ανάμεσα σε παλιά εμπορικά ίχνη και σύγχρονα στέκια, ένα νεοκλασικό κτίριο κρατά ακόμη τον δικό του χρόνο. Πίσω από τη διακριτική του όψη, ένα πρώην υφασματάδικο του 19ου αιώνα μετατράπηκε σε boutique ξενοδοχείο.
Το κτίριο του «Athens 1890 – Hotel & Spa» χτίστηκε στα τέλη του 1800 από τον έμπορο μεταξιού Ιωάννη Μιχαλόπουλο. Όπως πολλά αστικά σπίτια της εποχής, δεν ήταν μόνο τόπος κατοικίας αλλά και εργασίας: στο ισόγειο λειτουργούσε το κατάστημα υφασμάτων, ενώ οι όροφοι από πάνω φιλοξενούσαν την οικογένεια. Αυτή η διπλή ζωή του χώρου δεν εξαφανίστηκε, απλώς άλλαξε μορφή.
Σήμερα, η είσοδος δεν λειτουργεί ως όριο αλλά ως μετάβαση. Η ξύλινη σκάλα, τα ψηλά ταβάνια και τα διακοσμητικά στοιχεία που έχουν διασωθεί δεν αντιμετωπίζονται ως «λεπτομέρειες διακόσμησης», αλλά ως τεκμήρια. Μια παλιά επιγραφή, μια ζωγραφισμένη οροφή, η παρουσία μιας προτομής της Αθηνά, όλα συνθέτουν ένα περιβάλλον όπου η ιστορία δεν έχει αποκατασταθεί απλώς, αλλά έχει παραμείνει ορατή.
Η μετατροπή του κτιρίου σε ξενοδοχείο δεν εξιδανικεύει το παρελθόν αλλά το διατηρεί όπως ακριβώς επιτρέπει η φθορά του χρόνου: με ίχνη, ασυνέχειες και μικρές αντιφάσεις. Στους 14 χώρους φιλοξενίας, το παλιό αρχιτεκτονικό πλαίσιο λειτουργεί ως βάση του. Κάποια δωμάτια ενσωματώνουν ακόμη και στοιχεία ιδιωτικής χαλάρωσης, όπως jacuzzi, χωρίς να διακόπτεται η αίσθηση της συνέχειας με το κτίριο.
Στο υπόγειο, εκεί όπου κάποτε αποθηκεύονταν υφάσματα και εμπορεύματα, σήμερα αναπτύσσεται ένας χώρος spa σε συνεργασία με την Hammam Experience. Η ίδια αρχιτεκτονική που κάποτε εξυπηρετούσε την πρακτικότητα, σήμερα φιλοξενεί την έννοια της ευεξίας.
