Πώς να απογειώσετε το στιλ του σπιτιού σας με έργα τέχνης, σύμφωνα με την designer Κυριακή Καπασακαλίδου
Η interior designer Κυριακή Καπασακαλίδου εξηγεί πώς τα έργα τέχνης μπορούν να αναβαθμίσουν το σπίτι μας και να διαμορφώσουν την ταυτότητα και την ατμόσφαιρά του.
Στον σύγχρονο οικιακό σχεδιασμό, η σχέση τέχνης και χώρου επαναπροσδιορίζεται πλέον με όρους ουσίας: Η ενσωμάτωση έργων τέχνης δεν λειτουργεί τώρα ως τελική πινελιά, αλλά ως οργανικό μέρος της αρχιτεκτονικής αφήγησης.
Η κατοικία μετατρέπεται σε πεδίο διαλόγου: ανάμεσα στο αντικείμενο και το περιβάλλον, στο βλέμμα και την εμπειρία. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος του interior designer μετατοπίζεται προς μια πιο επιμελητική προσέγγιση, όπου η τέχνη ενεργοποιεί και καθορίζει τον χώρο.
Η Κυριακή Καπασακαλίδου περιγράφει αυτή τη λεπτή ισορροπία με ακρίβεια: «Υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις, πως ένα έργο τέχνης μπορεί να αναδείξει ένα χώρο ή και το αντίστροφο». Σε αυτή τη συνθήκη αλληλεξάρτησης, ο σχεδιασμός μπορεί να ξεκινήσει από το ίδιο το έργο: «Σε κάποιες περιπτώσεις ένα έργο τέχνης γίνεται το σημείο αναφοράς και αποτελεί την έμπνευση του designer για το πώς θα διαμορφωθεί ο χώρος, όσον αφορά την διάταξή του, τα σχήματα, τα χρώματα, τις υφές και κυρίως το στιλ».
Πώς ένα έργο τέχνης αναβαθμίζει την αισθητική του σπιτιού σας
Ένα έργο με ένταση και χρωματική δύναμη «συνήθως τοποθετείται σε φόντο με ήπιες αποχρώσεις, ουδέτερους τόνους και πλαισιώνεται με τις κατάλληλες επιλογές επίπλων και υλικών», σημειώνει η διακοσμήτρια.
Ταυτόχρονα μπορεί να λειτουργήσει ως γεννήτρια μορφολογικών και υλικών αποφάσεων: «Παράλληλα μέσα από αυτό το έργο μπορούμε να αντλήσουμε χρώμα, φόρμες, μοτίβα, τα οποία να μας οδηγήσουν σε ιδιαίτερες κατασκευές, στην επιλογή συμπληρωματικών αντικειμένων, ακόμη και στον σχεδιασμό μιας χειροποίητης ταπετσαρίας, δίνοντας πάντα την απαραίτητη προσοχή στην ισορροπία ανάμεσα στην αυθεντική αξία του έργου και την νέα ταυτότητα του χώρου».
Εξίσου ενδιαφέρουσα είναι η αντίστροφη πορεία, όπου το concept προηγείται και η τέχνη ακολουθεί ως συνεκτικός ή αντιθετικός παράγοντας: «Μια άλλη διαφορετική προσέγγιση είναι να ξεκινήσουμε από την οπτική μας για την συνολική αισθητική ενός χώρου ή μιας κατοικίας, πράγμα το οποίο θα μας καθοδηγήσει στην επιλογή των έργων τέχνης».
Σε αυτή την εκδοχή, η ένταξη μπορεί να είναι ομαλή ή σκόπιμα αντιστικτική: «Αυτό μπορεί να αποδοθεί ως συνέχεια της ατμόσφαιρας και της ταυτότητας του χώρου, δηλαδή να έχουμε μια ομαλή ένταξη, ή ως αντίθεση θέλοντας να προκαλέσουμε την ένταση και διάλογο αυτής της αντίθεσης».
Η τεχνική διάσταση της ανάδειξης δεν είναι λιγότερο κρίσιμη. «Σίγουρα υπάρχουν συγκεκριμένες σχεδιαστικές αρχές στην τοποθέτηση των έργων για να εξασφαλίσουμε την ανάδειξή τους σε κάθε χώρο είτε πρόκειται για ζωγραφικά έργα, είτε για γλυπτά», σημειώνει, υπογραμμίζοντας τον ρόλο του φωτισμού: «Ο φωτισμός γενικά κατέχει πολύ σημαντικό ρόλο στην εσωτερική αρχιτεκτονική, πόσο μάλλον στην ανάδειξη ενός έργου τέχνης».
Η επιλογή δεν είναι τυχαία αλλά απολύτως μελετημένη: «Το ύφος, τα χρώματα, οι υφές των έργων, καθορίζουν την επιλογή στην θερμοκρασία του χρώματος του φωτισμού, ανάλογα με το τι θέλουμε να αναδείξουμε, τον δείκτη της χρωματικής απόδοσης ώστε να έχουμε ακρίβεια σε λεπτομέρειες, την γωνία του φωτισμού για να αποφύγουμε τυχόν σκιάσεις ή αντανακλάσεις σε περίπτωση που υπάρχει τζάμι αλλά και την τονικότητα του φωτός σε συνάρτηση με τα επίπεδα του γενικού φωτισμού στον υπόλοιπο χώρο».
Η τοποθέτηση ακολουθεί επίσης συγκεκριμένες αρχές, χωρίς να στερείται ευελιξίας: «Βασικός κανόνας επίσης είναι η τοποθέτηση των έργων στο επίπεδο του “ματιού”, υποδεικνύοντας μας ότι το ιδανικό ύψος κρεμάσματος ενός έργου, είναι να υπολογίζουμε το κέντρο του να βρίσκεται περίπου στο 1,50μ από το δάπεδο».
Ωστόσο, «Φυσικά αυτό ποικίλει ανάλογα με τις διαστάσεις ενός έργου ή με το αν σχετίζεται με κάποια έπιπλα που ενδεχομένως υπάρχουν στο χώρο, π.χ. ένας μπουφές, μία κονσόλα τοίχου ή ένας καναπές», καθώς «Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν ισχύει πάντα ο γενικός κανόνας, ακολουθούμε την σύνθεση του χώρου, αποφεύγοντας να απομονώνουμε το έργο ώστε να θεωρείται “ξένο”».
Η έννοια του «χώρου» γύρω από το έργο αποκτά βαρύτητα: «Συνήθως σε ένα μεγάλο έργο δίνουμε χώρο για να “αναπνεύσει”, να μας “μιλήσει” και να μας αποκαλύψει την αίγλη του», ενώ στις συνθέσεις πολλαπλών έργων «αφήνουμε τα απαραίτητα κενά μεταξύ τους, για οπτική ισορροπία και τοποθετούμε τα έργα ανάλογα τη διάστασή και τον προσανατολισμό τους συμμετρικά ή και ασύμμετρα, δημιουργώντας μια πιο έντονη δυναμική και μια αίσθηση κίνησης».
Οι ευρύτερες τάσεις ενισχύουν αυτή τη μετατόπιση προς μια πιο εκφραστική κατοικία. «Θεωρώ πως ζούμε στην εποχή των μεγάλων αντιθέσεων», παρατηρεί η interior designer, περιγράφοντας ένα φάσμα που εκτείνεται «ανάμεσα στον ζεστό μινιμαλισμό, διατηρώντας τις απλές, καθαρές γραμμές σε συνδυασμό με φυσικά υλικά και υφάσματα, προσδίδοντας ισορροπία, ηρεμία, απλότητα και μια πιο συναισθηματική προσέγγιση» και στον μαξιμαλισμό, όπου «πολύ συχνά πια συναντάμε χώρους με το στοιχείο του μαξιμαλισμού στη διακόσμηση με έντονα χρώματα, ταπετσαρίες, συνδυασμούς πολλών διαφορετικών υφών, εντυπωσιακών vintage επίπλων, άτακτη σύνθεση και προβολή διαφορετικών αντικειμένων, έργων τέχνης χωρίς κανένα αυστηρό κανόνα».
Το αποτέλεσμα είναι κατοικίες που «σχεδιάζονται και διακοσμούνται με βάση μια πιο ανθρωποκεντρική εμπειρία, αποπνέουν πιο έντονα την προσωπική έκφραση ταυτότητας του ιδιοκτήτη και η τέχνη παίρνει ένα πιο πρωταγωνιστικό ρόλο, όχι απλά για να συμπληρώσει την διακόσμηση ενός άδειου τοίχου ή την σύνθεση ενός χώρου, αλλά ως κεντρικό στοιχείο που αφηγείται μια ιστορία και εκφράζει ένα συναίσθημα».
Στον πυρήνα αυτής της προσέγγισης βρίσκεται ο άνθρωπος. «Προσωπικά, ο κάθε χώρος που αναλαμβάνω και ειδικότερα η επιμέλεια σχεδιασμού μιας κατοικίας ξεκινάει και βασίζεται στο να προσεγγίσεις και να κατανοήσεις τον άνθρωπο που έχεις απέναντι σου και θα συνεργαστείς μέχρι την αποπεράτωση του έργου», σημειώνει η Κυριακή Καπασακαλίδου.
Η διαδικασία αυτή είναι καθοριστική: «Είναι μια απαραίτητη διαδικασία για να μπορέσουμε να επιλέξουμε και να εντάξουμε την τέχνη στους χώρους, χωρίς να αποτελεί το τελευταίο βήμα της μελέτης». Η ανάγνωση του τρόπου ζωής και των επιθυμιών οδηγεί σε στοχευμένες αποφάσεις: «Αρχικά καταλαβαίνουμε τα άτομα που ζουν στο χώρο, τη σχέση τους με το design και την τέχνη, την σημασία του αν η τέχνη μέσα στο χώρο τους επιθυμούν να καταλαμβάνει πρωταγωνιστικό ρόλο ή να βρίσκεται πιο διακριτικά στο υπόβαθρο».
Έτσι προκύπτουν περιβάλλοντα που «εξυπηρετούν αρχικά τις ανάγκες των ιδιοκτητών, επιλέγοντας υλικά, χρώματα και διακοσμητικά αντικείμενα τέχνης, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που μιλάει στην προσωπικότητα, τα ενδιαφέροντα και την αισθητική του εκάστοτε ιδιοκτήτη», με την τέχνη να αντιμετωπίζεται «ως ένα βασικό στοιχείο της εσωτερικής διακόσμησης, όχι ως ευχάριστο οπτικό φινίρισμα, αλλά ως ένα βαθιά προσωπικό στοιχείο της κατοικίας».
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η κατοικία επαγγελματία φωτογράφου που επιμελήθηκε: «Συγκεκριμένα, έχω επιμεληθεί το interior design διαμερίσματος επαγγελματία φωτογράφου, με τον οποίο εξαρχής είχαμε άψογη συνεννόηση και συνεργασία, για το πως θα αναδείξουμε δικά του έργα -φωτογραφίες και θα τα εντάξουμε στην ανακαίνιση της κατοικίας του».
Η σχεδιαστική στρατηγική υπήρξε συνεπής με το περιεχόμενο: «Επιλέξαμε μίνιμαλ σχεδιαστική προσέγγιση του χώρου με γήινες αποχρώσεις, ζεστά υλικά, σχεδιάστηκαν ιδιοκατασκευές με αυστηρή γεωμετρία όπου θα φιλοξενούσαν μεγάλου μεγέθους φωτογραφίες εκτυπωμένες σε καμβά είτε ασπρόμαυρες, είτε έγχρωμες ανάλογα το θέμα».
Το αποτέλεσμα δεν περιορίζεται στην αισθητική συνοχή: «Η τέχνη του ενσωματώθηκε στο χώρο, χωρίς να αποτελεί απλά ένα διακοσμητικό στοιχείο, αλλά ως το προσωπικό του βίωμα, με την ενέργεια και το νόημα που τον εκφράζει».
