Πέθανε ο Valentino, «ο τελευταίος αυτοκράτορας της μόδας» που άλλαξε τα πάντα

Πέθανε ο Valentino, «ο τελευταίος αυτοκράτορας της μόδας» που έκανε το κόκκινο δικό του

Ο θάνατος του Valentino Garavani σε ηλικία 93 ετών σηματοδοτεί το τέλος μιας ολόκληρης εποχής για τη διεθνή μόδα.

Λίγες προσωπικότητες κατάφεραν να ξεπεράσουν τα όρια της βιομηχανίας και να μετατραπούν σε πολιτιστικά σύμβολα, ο Valentino ήταν μία από αυτές. Το όνομά του ταυτίστηκε με τη διαχρονική κομψότητα, τη θηλυκότητα και μια ιδέα πολυτέλειας που σήμερα μοιάζει σχεδόν αδύνατο να αναπαραχθεί.

Γεννημένος το 1932 στη Βογκέρα της Ιταλίας, πήρε το όνομά του από τον θρυλικό ηθοποιό Rodolfo Valentino. Με τα χρόνια, το Valentino έπαψε να είναι απλώς ένα επώνυμο και έγινε συνώνυμο του απόλυτου glamour.

Valentino, ένα όνομα που ξεπέρασε τη μόδα

Σε αντίθεση με πολλούς μεγάλους σχεδιαστές, ο Valentino έγινε αναγνωρίσιμος και σε ανθρώπους που δεν παρακολουθούσαν στενά τη μόδα. Το κόκκινο χρώμα του, οι κομψές γραμμές, οι επιδείξεις του στη Ρώμη και στο Παρίσι δημιούργησαν εικόνες που χαράχτηκαν στη συλλογική μνήμη.

Η πασαρέλα της συλλογής Φθινόπωρο/Χειμώνας 1996 στη Ρώμη, με πρωταγωνίστρια τη Valeria Mazza, παραμένει μέχρι σήμερα σημείο αναφοράς. Όπως και οι καλοκαιρινές του στιγμές στη Μεσόγειο, πάνω στο γαλάζιο και λευκό σκάφος Blue One, όπου συναντιούνταν πριγκίπισσες, σταρ του κινηματογράφου και άνθρωποι της τέχνης.

Δίπλα του, σε όλη τη διαδρομή, βρισκόταν ο Giancarlo Giammetti, σύντροφος ζωής και συνεργάτης. Μαζί δημιούργησαν όχι απλώς έναν οίκο μόδας, αλλά έναν κόσμο. Έναν τρόπο ζωής βασισμένο στην αισθητική, την πειθαρχία, αλλά και την απόλαυση.

Ο Valentino πίστευε στην κομψότητα όχι μόνο στο ντύσιμο, αλλά και στη συμπεριφορά, στη φιλοξενία, στο τραπέζι. Η υψηλή ραπτική, για εκείνον, ήταν στάση ζωής.

Η συμβολή του Valentino στην υψηλή ραπτική υπήρξε καθοριστική. Δημιούργησε ρούχα που τόνιζαν τη θηλυκότητα χωρίς υπερβολές και καθιέρωσε μια αισθητική που βασιζόταν στη γραμμή, στο χρώμα και στη λεπτομέρεια.

Στις δημιουργίες του εμπιστεύτηκαν μερικές από τις πιο εμβληματικές γυναίκες του 20ού αιώνα: η Jacqueline Kennedy, η Ava Gardner, η Elizabeth Taylor, η πριγκίπισσα Diana. Για πολλές από αυτές, ο Valentino δεν ήταν απλώς σχεδιαστής, αλλά φίλος.

Ο Ιταλός σχεδιαστής Valentino Garavani, στο κέντρο, με τα top models Naomi Campbell (αριστερά) και Elle Macpherson, στα εγκαίνια της νέας μπουτίκ του οίκου Valentino στο κέντρο της Ρώμης, 14 Σεπτεμβρίου 1995. (AP Photo/Domenico Stinellis, αρχείο)
Ο Valentino Garavani (αριστερά) με την Linda Evans σε φιλανθρωπική εκδήλωση στο Λος Άντζελες, 1988. (AP Photo/Alan Greth)

Από το Παρίσι στη Ρώμη

Το 1959 ίδρυσε τον οίκο Valentino, αφού είχε ήδη σπουδάσει στο Παρίσι και μαθητεύσει δίπλα σε μεγάλους δημιουργούς όπως ο Cristóbal Balenciaga, ο Jean Dessès και ο Guy Laroche. Παρότι το Παρίσι αποτέλεσε τη βάση της εκπαίδευσής του, η Ρώμη ήταν το πραγματικό του σπίτι.

Στη Via Condotti έστησε τη ναυαρχίδα του οίκου του, σε μια εποχή που η ιταλική μόδα άρχιζε να αποκτά διεθνή φωνή.

Ο Valentino Garavani χαιρετά το κοινό μετά την παρουσίαση της συλλογής υψηλής ραπτικής Φθινόπωρο-Χειμώνας 1986-1987 στη Ρώμη, 1986. (AP Photo/Gianni Foggia, αρχείο)

Το Rosso Valentino

Το χαρακτηριστικό κόκκινο του Valentino δεν ήταν απλώς μια χρωματική επιλογή, αλλά σήμα κατατεθέν. Εμπνευσμένο από την Ισπανία και την όπερα Carmen, το Rosso Valentino εξέφραζε δύναμη, πάθος και απόλυτη θηλυκότητα.

Όπως έλεγε ο ίδιος, ήθελε οι γυναίκες που φορούσαν τις δημιουργίες του να μην περνούν ποτέ απαρατήρητες. Το κόκκινο έγινε εργαλείο έκφρασης, ταυτότητα και τελικά πολιτιστικό σύμβολο.

Ο Valentino Garavani σε έκθεση των κορυφαίων δημιουργιών του στο μουσείο Ara Pacis, 2007. (AP Photo/Pier Paolo Cito, αρχείο)

Το 2008, σε ηλικία 75 ετών, ο Valentino ανακοίνωσε την αποχώρησή του από την ενεργό δράση, με μια ιστορική επίδειξη υψηλής ραπτικής στο Παρίσι. Λίγο πριν, είχε πει τη φράση που έμεινε στην ιστορία:
«Μετά από μένα, ο κατακλυσμός».

Περισσότερο από δήλωση υπεροψίας, η φράση αποδείχθηκε προφητική. Η μόδα άλλαξε ρυθμό, πρόσωπα και προσανατολισμό. Ο Valentino ανήκε σε μια εποχή όπου η διάρκεια είχε μεγαλύτερη σημασία από το εφήμερο.

Η κληρονομιά του σήμερα

Σήμερα, τον οίκο Valentino συνεχίζει ο Alessandro Michele, μετά την αποχώρηση του Pierpaolo Piccioli. Όμως η παρουσία του Valentino Garavani παραμένει αισθητή. Όχι μόνο στα αρχεία του οίκου, αλλά στη μνήμη της μόδας ως τέχνης.

«Όταν μια γυναίκα μπαίνει σε έναν χώρο, θέλω όλα να σταματούν», είχε πει κάποτε. Και αυτό ακριβώς κατάφερε.