«Το 2026 είναι το νέο 2016»: Γιατί ξαφνικά όλοι θέλουν να γυρίσουν 10 χρόνια πίσω
Φέτος, σχεδόν με το που άλλαξε ο χρόνος, τα social media γέμισαν με μια φράση που επαναλαμβάνεται παντού: «Το 2026 είναι το νέο 2016».
Στο TikTok, στο Instagram και στα Reels βλέπουμε φίλτρα σε τόνους σέπια, παλιές selfies, skinny jeans, chokers, screenshots από Snapchat με αυτιά σκύλου και τραγούδια από τους popstars της εποχής, όπως Τζάστιν Μπίμπερ, Ριάνα ή Ντρέικ. Το 2016 δεν επιστρέφει απλώς ως χρονιά, αλλά ως συναίσθημα. Και αυτό ακριβώς είναι που αξίζει να αναλύσουμε: γιατί τώρα;
Τι επικρατούσε εκείνη την εποχή στη μόδα, την ομορφιά και την κουλτούρα; Και τι λέει αυτή η μαζική νοσταλγία για την ψυχολογία μας σήμερα;
Τι γινόταν το 2016;
Αν γυρίσουμε πίσω δέκα χρόνια, το 2016 ήταν μια χρονιά με πολύ συγκεκριμένη αισθητική ταυτότητα. Στη μόδα κυριαρχούσαν τα skinny jeans, τα bomber jackets, τα chokers, τα slip dresses φορεμένα πάνω από λευκά T-shirts και τα bralettes. Το βελούδο είχε την τιμητική του, τα hoodies περνούσαν από το street style στις πασαρέλες και brands όπως η Vetements άλλαζαν τον τρόπο που βλέπαμε το καθημερινό ντύσιμο. Ήταν η εποχή που το casual έγινε statement και που η μόδα έμοιαζε πιο άμεση, λιγότερο «φιλτραρισμένη» από στρατηγικές marketing.
Στην ομορφιά, το 2016 ήταν καθοριστικό. Το contouring έγινε σχεδόν επιστήμη, το baking, τα έντονα φρύδια, το ultra-matte foundation και τα υπερτονισμένα χείλη όρισαν μια ολόκληρη γενιά. Η Κιμ Καρντάσιαν εδραίωσε την επιρροή της και η Κάιλι Τζένερ πέρασε από Tumblr icon σε παγκόσμια beauty mogul με τα Lip Kits που εξαντλούνταν μέσα σε λεπτά. Το μακιγιάζ έγινε δημόσιο θέαμα, με tutorials στο YouTube, stories που μόλις είχαν κάνει την εμφάνισή τους, πειραματισμός χωρίς φόβο. Ήταν μια εποχή υπερβολής, αλλά και δημιουργικής ελευθερίας, σε πλήρη αντίθεση με το clean girl aesthetic και το «no makeup makeup» που κυριάρχησαν τα τελευταία χρόνια.
Τα social media τότε λειτουργούσαν διαφορετικά. Το Instagram δεν είχε Reels, δεν είχε ατελείωτα κάρουζελ, δεν είχε τόσο επιθετικούς αλγόριθμους. Ανέβαζες μία φωτογραφία, συνήθως με έντονο φίλτρο, και αυτή έμενε. Τα feeds ήταν γεμάτα φίλους και όχι brands, διαφημίσεις ή περιεχόμενο παραγόμενο από τεχνητή νοημοσύνη. Στο Snapchat υπήρχε μια αίσθηση παιχνιδιού και αυθορμητισμού που σήμερα μοιάζει σχεδόν ρομαντική.
Σε επίπεδο κουλτούρας, το 2016 ήταν η χρονιά των μεγάλων, συλλογικών στιγμών. Pokémon Go, mannequin challenge, bottle flip challenge, viral τραγούδια που όλοι ήξεραν. Η Μπιγιονσέ κυκλοφόρησε το «Lemonade», η Lady Gaga περπάτησε για τον Marc Jacobs, ολόκληρος ο κόσμος έμοιαζε να παρακολουθεί τα ίδια πράγματα την ίδια στιγμή. Η έννοια του virality ήταν μαζική και δεν υπήρχαν ακόμη τα αλγοριθμικά «κουτιά» που μας δείχνουν μόνο ό,τι ήδη μας αρέσει.
Κι όμως, παρά την εξιδανίκευση, το 2016 δεν ήταν μια ανέμελη χρονιά. Ήταν το Brexit, η πρώτη εκλογή του Ντόναλντ, οι τρομοκρατικές επιθέσεις στην Ευρώπη, ο θάνατος εμβληματικών προσωπικοτήτων όπως ο Ντέιβιντ Μπόουι, ο Πρινς και ο Τζορτζ Μάικλ. Τότε, μάλιστα, είχε γίνει δημοφιλές και το hashtag #Fuck2016 λόγω των πολλών θανάτων αγαπητών καλλιτεχνών, αλλά και της συνολικής κοινωνικοπολιτικής κατάστασης σε παγκόσμιο επίπεδο. Άρα, γιατί σήμερα θυμόμαστε μόνο τα φίλτρα, τα outfits και τα τραγούδια;
Η απάντηση βρίσκεται στην ψυχολογία της νοσταλγίας, όπως αναφέρει η ψυχολόγος Marian Barrantes στο ισπανικό Telva. Σε περιόδους έντονης αβεβαιότητας, οικονομικής πίεσης, κοινωνικής κόπωσης και τεχνολογικής υπερφόρτωσης, ο ανθρώπινος εγκέφαλος αναζητά σημεία αναφοράς που μοιάζουν πιο απλά και πιο ελέγξιμα. Το 2016, ειδικά για όσους ήταν τότε έφηβοι ή νέοι ενήλικες, συνδέεται με λιγότερες ευθύνες, περισσότερη ανεμελιά και έναν ψηφιακό κόσμο που δεν είχε ακόμη γίνει τόσο απαιτητικός και εξαντλητικός.
Σήμερα, το 2026, ζούμε σε έναν κόσμο όπου τα feeds είναι γεμάτα AI εικόνες, τέλειες ζωές, συνεχείς κρίσεις και αίσθηση κατακερματισμού. Η επιστροφή στο 2016 δεν είναι επιθυμία επιστροφής στην πολιτική ή κοινωνική πραγματικότητα της εποχής, αλλά στην αίσθηση κοινής εμπειρίας. Στο συναίσθημα ότι «ήμασταν όλοι εκεί μαζί». Ότι γελούσαμε με τα ίδια memes και ντυνόμασταν παρόμοια, χωρίς να ανήκουμε σε χιλιάδες μικρο-τάσεις.
Αυτός είναι και ο λόγος που brands, δημιουργοί και περιοδικά αγκαλιάζουν αυτή τη νοσταλγία. Το 2016 λειτουργεί ως ασφαλές συναισθηματικό καταφύγιο. Μια εποχή αρκετά κοντινή για να τη θυμόμαστε καθαρά, αλλά και αρκετά μακρινή για να την εξιδανικεύουμε. Και όπως συμβαίνει πάντα με τη μόδα και την κουλτούρα, όλα κάνουν κύκλο. Τα chokers επιστρέφουν πιο επίκαιρα, τα bombers πιο στιλάτα, το μακιγιάζ πιο playful αλλά με μέτρο.
Τελικά, το trend «το 2026 είναι το νέο 2016» δεν αφορά τόσο το παρελθόν, όσο το παρόν. Μιλά για την ανάγκη μας να νιώσουμε ξανά σύνδεση, απλότητα και χαρά μέσα σε έναν κόσμο που μοιάζει όλο και πιο περίπλοκος. Και ίσως, σε δέκα χρόνια από τώρα, το 2036, να κοιτάμε πίσω στο 2026 με τον ίδιο ακριβώς τρόπο.
