Ούτε Φλοίσβος, ούτε Βουλιαγμένη: Βόλτα στην περατζάδα του Πάρκου Λιπασμάτων στη Δραπετσώνα
Το απόγευμα της Τετάρτης, λίγο πριν δύσει ο ήλιος, η βόλτα μας έβγαλε στο Πάρκο Λιπασμάτων στη Δραπετσώνα. Η πλευρά αυτή της πόλης μού ήταν άγνωστη και, παρότι είχα δει φωτογραφίες και stories, δεν περίμενα με τίποτα αυτό που αντίκρισα.
Μια μεγάλη περατζάδα ανοιγόταν μπροστά μας. Κάποιοι κάθονταν στο καφέ στα αριστερά, συζητώντας ή χαζεύοντας τη θάλασσα που απλωνόταν από την άλλη πλευρά. Άλλοι περπατούσαν, άλλοι έτρεχαν, ενώ μικρά παιδιά έκαναν ποδήλατο. Προχωρώντας, άρχισε να ξετυλίγεται η ιστορία του τόπου ενός σημείου όπου για περισσότερα από 90 χρόνια λειτουργούσε μία από τις μεγαλύτερες βιομηχανικές μονάδες λιπασμάτων και χημικών προϊόντων στην Ευρώπη.
Πάρκο Λιπασμάτων: Ένας χώρος πολιτισμού και αναψυχής
Οι παλιότεροι κάτοικοι θυμούνται ακόμη το εργοστάσιο που, ναι μεν πρόσφερε δουλειές, ωστόσο ρύπαινε το περιβάλλον, υποβαθμίζοντας την περιοχή και τη ζωή των κατοίκων. Μετά το κλείσιμό του, η περιοχή ρήμαζε και παρέμενε απλησίαστη. Τα σχέδια για την αξιοποίησή της ήταν πολλά και μεγαλεπήβολα, όμως τελικά προτεραιότητα δόθηκε στο κοινό καλό και στις ανάγκες των πολιτών. Κάπως έτσι δημιουργήθηκε το Πάρκο Λιπασμάτων, ένας χώρος πολιτισμού αλλά και αποφόρτισης, ένα σημείο για χαλάρωση δίπλα στη θάλασσα.
Μέσα στον ιστορικό χώρο του πάρκου θα αντικρίσετε ορισμένες από τις ελάχιστες διατηρητέες εγκαταστάσεις της Εταιρείας Λιπασμάτων, από τις συνολικά 109 κτιριακές μονάδες που υπήρχαν κάποτε εκεί. Η Μονάδα Ενέργειας, το συγκρότημα του Υαλουργείου με το Σιλό και την καμινάδα, το κτίριο των Σφαγείων, ο Υδατόπυργος, το Ινστιτούτο Χημείας, αλλά και ο ταινιόδρομος Κράκαρη έχουν διασωθεί μέχρι σήμερα. Η καμινάδα είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή, καθώς υψώνεται στα 120 μέτρα.
Στο πάρκο θα βρείτε δημοτικά αναψυκτήρια με τραπεζάκια και καρέκλες. Πάρτε έναν καφέ ή μια κρύα μπίρα και καθίστε απολαμβάνοντας τη θάλασσα και το ιδιαίτερο βιομηχανικό σκηνικό. Η ώρα του ηλιοβασιλέματος είναι πραγματικά μαγική, καθώς τα πορτοκαλί χρώματα βάφουν τον ουρανό και λούζουν τη θάλασσα αλλά και τις παλιές εγκαταστάσεις.
Παράλληλα, υπάρχουν τρία γήπεδα (5x5, τένις και μπάσκετ), δύο θέατρα, παιδική χαρά, υπαίθριο γυμναστήριο, γήπεδο beach volley, αλλά και συναυλιακός χώρος στο Σιλό. Κατά τη διάρκεια της βόλτας σας θα συναντήσετε έργα και γλυπτά καλλιτεχνών που στολίζουν την περιοχή.
Τα Λιπάσματα αποτελούν ένα ξεχωριστό σημείο απόδρασης μέσα στην πόλη. Ακόμη κι αν δεν μένετε στις γύρω περιοχές, αξίζει να κατεβείτε προς τη Δραπετσώνα να περπατήσετε, να κάνετε ποδήλατο ή να κάτσετε ατενίζοντας σε ένα παγκάκι. Να είστε σίγουροι πως θα ενθουσιαστείτε με το σκηνικό, όπως ακριβώς κι εγώ.
Η ιστορία του εργοστασίου Λιπασμάτων Δραπετσώνας
Το εργοστάσιο Λιπασμάτων της Δραπετσώνας ήταν βιομηχανική μονάδα της Ανώνυμης Ελληνικής Εταιρείας Χημικών Προϊόντων και Λιπασμάτων (Α.Ε.Ε.Χ.Π.Λ.) του οποίου η κατασκευή ολοκληρώθηκε τον Οκτώβριο του 1910, σύμφωνα με την Wikipedia.
Ήταν χτισμένο σε παραθαλάσσια περιοχή, μεταξύ ενός λιμενοβραχίονα («Κράκαρη») και του όρμου των «Σφαγείων», στη βιομηχανική ζώνη της Δραπετσώνας.
Το εργοστάσιο εκτείνεται σε μια περιοχή συνολικώς 245 στρεμμάτων, διαθέτοντας όταν λειτουργούσε, μια δομημένη επιφάνεια 146.000 τ.μ. με 109 ενεργές μονάδες παραγωγής οξέων, λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων, μονοπωλώντας τη σχετική παραγωγή. Στα 1934 ο αριθμός των εργατών του φτάνει στις 4.000 άτομα.
Από την έναρξη της λειτουργίας του από το Νικόλαο Κανελλόπουλο έως και το 1946 που αγοράσθηκε από τον Μποδοσάκη-Αθανασιάδη, το εργοστάσιο κυριαρχούσε στην οικονομική ζωή της περιοχής.
Υπέστη μεγάλες ζημίες την περίοδο του Β΄ Π.Π., αλλά παρέμεινε εν λειτουργία και τη δεκαετία του ’50 γνώρισε νέα, μεγάλη άνθηση. Στα 1993 η εταιρεία υπήχθη στη διαδικασία της εκκαθάρισης, το εργοστάσιο πέρασε στην ιδιοκτησία της Εθνικής Τράπεζας, ωστόσο το 1999 έπαυσε οριστικά να λειτουργεί.
Η ιστορία των Λιπασμάτων ξετυλίγεται σε ηχητικό ντοκιμαντέρ έξι επεισοδίων που ρίχνει φως στην ιστορία των Λιπασμάτων και των ανθρώπων που έζησαν και εργάστηκαν στην περιοχή.
Σε κάθε επεισόδιο, ερευνητές, τοπικοί φορείς, κάτοικοι της περιοχής, και πρώην εργαζόμενοι αφηγούνται ιστορίες πίσω από την άνοδο και την πτώση του εργοστασίου, τα σιωπηλά χρόνια της εγκατάλειψής του, και τους μακροχρόνιους αγώνες που οδήγησαν στο σήμερα.
