Γιατί οι σκύλοι κάνουν κύκλους πριν ξαπλώσουν; Η επιστήμη δίνει την απάντηση
Όσοι ζουν με σκύλο το έχουν παρατηρήσει αμέτρητες φορές: λίγο πριν ξαπλώσει για να κοιμηθεί ή να ξεκουραστεί, κάνει έναν ή περισσότερους κύκλους γύρω από τον εαυτό του. Πρόκειται για μια συμπεριφορά τόσο συνηθισμένη, που οι περισσότεροι τη θεωρούν φυσιολογική χωρίς να αναρωτιούνται από πού προέρχεται.
Η αλήθεια είναι ότι οι επιστήμονες προσπαθούν εδώ και χρόνια να εξηγήσουν γιατί οι σκύλοι παρουσιάζουν αυτή τη συνήθεια. Παρότι υπάρχουν πολλές θεωρίες, τα επιστημονικά δεδομένα γύρω από το θέμα είναι περιορισμένα. Ωστόσο, μία από τις πιο ισχυρές εξηγήσεις φαίνεται να συνδέεται όχι με το ένστικτο επιβίωσης, αλλά με κάτι πολύ πιο απλό: την ανάγκη για άνεση.
Η θεωρία της ασφάλειας και της επιβίωσης
Μία από τις πιο διαδεδομένες θεωρίες υποστηρίζει ότι οι σκύλοι κάνουν κύκλους και γυρίζουν γύρω από τον εαυτό τους επειδή κληρονόμησαν αυτή τη συμπεριφορά από τους προγόνους τους. Στη φύση, πριν ξαπλώσουν για να κοιμηθούν, τα άγρια κυνοειδή έπρεπε να ελέγξουν τον χώρο γύρω τους για πιθανούς κινδύνους ή θηρευτές.
Κάνοντας κύκλους, μπορούσαν να επιθεωρήσουν καλύτερα το περιβάλλον και να βεβαιωθούν ότι το σημείο όπου θα ξεκουράζονταν ήταν ασφαλές. Επιπλέον, αυτή η κίνηση ίσως τους βοηθούσε να εντοπίσουν μυρωδιές ή κινήσεις που θα μαρτυρούσαν απειλή.
Παρότι η θεωρία αυτή φαίνεται λογική, μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν ισχυρά πειραματικά δεδομένα που να την επιβεβαιώνουν επιστημονικά.
Η ανάγκη για ένα πιο άνετο σημείο ξεκούρασης
Μια άλλη εξήγηση, η οποία φαίνεται να υποστηρίζεται περισσότερο από την επιστήμη, σχετίζεται με την άνεση. Οι πρόγονοι των σκύλων στη φύση συνήθιζαν να πατούν και να ισιώνουν το γρασίδι, τα φύλλα ή το χώμα πριν ξαπλώσουν. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούσαν ένα πιο μαλακό και σταθερό σημείο για ξεκούραση.
Η ίδια συμπεριφορά φαίνεται να παραμένει και στους σημερινούς σκύλους, ακόμη κι αν κοιμούνται μέσα σε σπίτια ή πάνω σε κρεβάτια. Το γύρισμα σε κύκλους λειτουργεί σαν μια μικρή «προετοιμασία» του χώρου, ώστε το σώμα να βολευτεί καλύτερα πριν την ανάπαυση.
Οι ειδικοί θεωρούν ότι αυτή η συνήθεια έχει διατηρηθεί εξελικτικά επειδή εξυπηρετούσε πρακτικές ανάγκες για χιλιάδες χρόνια.
Τι έδειξε σχετικό πείραμα
Σε μία από τις λίγες πειραματικές μελέτες που έχουν γίνει πάνω στο θέμα, οι ερευνητές παρατήρησαν τη συμπεριφορά σκύλων σε διαφορετικές επιφάνειες ξεκούρασης.
Οι σκύλοι τοποθετήθηκαν είτε πάνω σε λείες και επίπεδες επιφάνειες είτε πάνω σε πιο ανώμαλες και «ακατάστατες» επιφάνειες, που θύμιζαν φυσικό έδαφος. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι σκύλοι έκαναν πολύ περισσότερους κύκλους πριν ξαπλώσουν όταν η επιφάνεια ήταν ανώμαλη.
Αυτό υποδηλώνει ότι το γύρισμα σε κύκλους πιθανότατα βοηθά τον σκύλο να δημιουργήσει ένα πιο άνετο σημείο για να ξαπλώσει. Σε αρκετές περιπτώσεις μάλιστα παρατηρήθηκε ότι κάποιοι σκύλοι έσπρωχναν ή «έσκαβαν» ελαφρά το σημείο πριν ξαπλώσουν, ακριβώς όπως θα έκαναν στη φύση.
Υπάρχουν και άλλες πιθανές εξηγήσεις
Εκτός από την άνεση και την ασφάλεια, έχουν διατυπωθεί και άλλες θεωρίες για αυτή τη συμπεριφορά.
Μερικοί ειδικοί πιστεύουν ότι οι σκύλοι κάνουν κύκλους για να αφήσουν τη μυρωδιά τους στο σημείο όπου θα κοιμηθούν, καθώς διαθέτουν αδένες στις πατούσες τους. Με αυτόν τον τρόπο «σημαδεύουν» τον χώρο τους.
Άλλοι θεωρούν ότι η συμπεριφορά μπορεί να βοηθούσε τα άγρια κυνοειδή να προσανατολιστούν καλύτερα σε σχέση με τον άνεμο ή τη θερμοκρασία του εδάφους. Στη φύση, η επιλογή του σωστού σημείου ξεκούρασης μπορούσε να επηρεάσει την επιβίωση του ζώου.
Ωστόσο, αυτές οι θεωρίες παραμένουν κυρίως υποθέσεις, καθώς δεν έχουν επιβεβαιωθεί επαρκώς από επιστημονικές μελέτες.
Τι σημαίνει όταν ο σκύλος κάνει υπερβολικά πολλούς κύκλους
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η συμπεριφορά αυτή είναι απολύτως φυσιολογική και δεν προκαλεί ανησυχία. Αν όμως ένας σκύλος γυρίζει επίμονα, κάνοντας πολλούς κύκλους πριν ξαπλώσει, μπορεί να κρύβεται κάποια ενόχληση ή πρόβλημα υγείας.
Πόνοι στις αρθρώσεις, δυσκαμψία, άγχος ή νευρολογικά προβλήματα ενδέχεται να κάνουν έναν σκύλο να δυσκολεύεται να βρει άνετη θέση. Σε ηλικιωμένα ζώα, η υπερβολική επανάληψη της συμπεριφοράς μπορεί μερικές φορές να συνδέεται και με γνωστική δυσλειτουργία.
Για αυτόν τον λόγο, όταν η συμπεριφορά αλλάζει ξαφνικά ή συνοδεύεται από δυσφορία, είναι σημαντικό να αξιολογείται από κτηνίατρο.
Ένα μικρό τελετουργικό που έρχεται από το παρελθόν
Παρότι οι σημερινοί σκύλοι ζουν σε σπίτια γεμάτα άνεση, πολλές από τις συμπεριφορές τους κουβαλούν ακόμη στοιχεία από την άγρια φύση. Το γύρισμα σε κύκλους πριν τον ύπνο φαίνεται να είναι ένα από αυτά τα μικρά εξελικτικά «αποτυπώματα».
Η επιστήμη δείχνει ότι πίσω από αυτή τη συνήθεια πιθανότατα κρύβεται κυρίως η ανάγκη για άνεση και προετοιμασία του χώρου ξεκούρασης. Ακόμη κι αν πλέον δεν χρειάζεται να ισιώσουν γρασίδι ή να προστατευτούν από θηρευτές, οι σκύλοι συνεχίζουν να ακολουθούν ένα τελετουργικό που έχει περάσει από γενιά σε γενιά εδώ και χιλιάδες χρόνια.
