Μαρίζα Κωχ: Η συγκλονιστική ιστορία για τη Σοφία Βέμπο και την εξέγερση της 17ης Νοεμβρίου
Μια συγκλονιστική ιστορία από τη νύχτα της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, τον Νοέμβριο του 1973, έφερε στο φως η Μαρίζα Κωχ, αποκαλύπτοντας πώς η Σοφία Βέμπο άνοιξε το σπίτι της για να προστατεύσει νέους που προσπαθούσαν να ξεφύγουν από τη βία στους δρόμους της Αθήνας.
Η Σοφία Βέμπο έχει μείνει στην ιστορία ως η «τραγουδίστρια της Νίκης», η γυναίκα που με τη φωνή της εμψύχωσε τους Έλληνες κατά τη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου του 1940. Ωστόσο, περισσότερα από τριάντα χρόνια αργότερα, το όνομά της συνδέθηκε και με μια άλλη σημαντική στιγμή της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας: την εξέγερση του Πολυτεχνείου.
Με αφορμή μια ιστορική φωτογραφία της Σοφίας Βέμπο στο μπαλκόνι του σπιτιού της, η Μαρίζα Κωχ μοιράστηκε μια προσωπική ανάμνηση από τη νύχτα της 17ης Νοεμβρίου 1973, όταν βρέθηκε ανάμεσα στους διαδηλωτές που είχαν συγκεντρωθεί γύρω από το Πολυτεχνείο.
Όπως περιγράφει, η ατμόσφαιρα στους δρόμους ήταν αποπνικτική. Χιλιάδες άνθρωποι φώναζαν συνθήματα, ενώ οι πυροβολισμοί δημιουργούσαν κλίμα τρόμου. Η ίδια βρισκόταν στο πεζοδρόμιο, έχοντας δίπλα της τον μουσικό Βασίλη Ρακόπουλο, ο οποίος, όπως θυμάται, προσπαθούσε να την προστατεύσει κρατώντας την ηλεκτρική του κιθάρα.
Καθώς η κατάσταση γινόταν ολοένα πιο επικίνδυνη, η Μαρίζα Κωχ και άλλοι νέοι αναζήτησαν καταφύγιο σε μια πολυκατοικία στην οδό Στουρνάρη, κοντά στο Πολυτεχνείο.
Το κλιμακοστάσιο γέμισε από φοιτητές και διαδηλωτές που προσπαθούσαν να προστατευθούν. Την ίδια ώρα, το άρμα μάχης πλησίαζε την κεντρική πύλη του Πολυτεχνείου, όπου βρίσκονταν νέοι που καλούσαν τον οδηγό να σταματήσει.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, μια πόρτα στον δεύτερο όροφο της πολυκατοικίας ήταν ανοιχτή. Μια γυναίκα ντυμένη στα σκούρα καλούσε τους νέους να μπουν στο διαμέρισμά της. Η γυναίκα αυτή ήταν η Σοφία Βέμπο.
Σύμφωνα με την αφήγηση της Μαρίζας Κωχ, το σπίτι είχε γεμίσει ασφυκτικά από κορίτσια και αγόρια που αναζητούσαν προστασία. Χρειάστηκαν μόλις λίγα λεπτά για να αναγνωρίσουν τη γυναίκα που τους είχε ανοίξει την πόρτα.
Η σπουδαία ερμηνεύτρια, που είχε ταυτίσει το όνομά της με τον αγώνα των Ελλήνων το 1940, βρισκόταν εκεί, προσφέροντας καταφύγιο σε μια νέα γενιά που αγωνιζόταν για την ελευθερία και τη δημοκρατία.
Η ιστορία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη συμβολική σημασία μέσα από μια φωτογραφία που τραβήχτηκε έναν χρόνο αργότερα, τον Νοέμβριο του 1974, κατά την πρώτη επέτειο της εξέγερσης.
Στο στιγμιότυπο του φωτογράφου Βασίλη Καραγεώργου, η Σοφία Βέμπο εμφανίζεται στο μπαλκόνι του διαμερίσματός της, στη γωνία των οδών Πατησίων και Στουρνάρη, παρακολουθώντας το πλήθος που είχε συγκεντρωθεί για να τιμήσει τη μνήμη των γεγονότων.
Στη λεζάντα της ανάρτησης της Μαρίζας Κωχ διαβάζουμε: «Αγαπημένοι μου, Ήμουνα κι εγώ ανάμεσά τους στο πεζοδρόμιο. Η βοή του κόσμου με συνθήματα ξεσήκωνε την πόλη. Οι ελεύθεροι σκοπευτές έριχναν από τις ταράτσες των πολυκατοικιών. Δίπλα μου ο Βασίλης Ρακόπουλος με την ηλεκτρική κιθάρα που κρατούσε με προστάτευε. Βρήκαμε μια πόρτα πολυκατοικίας ανοιχτή στην οδό Στουρνάρη. Γέμισε το κλιμακοστάσιο από νεολαία την ώρα που το τανκ άρχισε να προχωράει προς τη σιδερένια πόρτα του Πολυτεχνείου. Στα κάγκελα και παντού κρέμονταν παιδιά και όλο το πλήθος φωνάζοντας “Όχι” στον στρατιώτη να σταματήσει. Το τανκ δε σταμάτησε. Μια πόρτα στον δεύτερο όροφο της πολυκατοικίας ήταν ανοιχτή. Μια γεροδεμένη γυναίκα με σκούρα ρούχα φώναζε να μπούμε στο διαμέρισμα. Το σπίτι ήταν ασφυκτικά γεμάτο κορίτσια και αγόρια. Τη γυναίκα αυτή την αναγνωρίσαμε πριν περάσουν 5 λεπτά. Ήταν η Σοφία Βέμπο».