Το χρώμα που ενώνει τη βασίλισσα Λετίθια, την Κέιτ Μίντλετον και την πριγκίπισσα Νταϊάνα έχει μια συναρπαστική ιστορία
Η πριγκίπισσα Λεονόρ έχει μετατρέψει αυτό το χρώμα σχεδόν σε προσωπικό της σήμα κατατεθέν. Η Κέιτ Μίντλετον το επιλέγει για ορισμένες από τις σημαντικότερες δημόσιες εμφανίσεις της. Η βασίλισσα Λετίθια το φορά συχνά σε επίσημες δεξιώσεις και κρατικά δείπνα.
Πριν από εκείνες, η πριγκίπισσα Νταϊάνα, η βασίλισσα Ελισάβετ Β΄, η βασίλισσα Μαργαρίτα Β΄ της Δανίας και η βασίλισσα Μάξιμα της Ολλανδίας είχαν ήδη αναδείξει τη διαχρονική δύναμή του. Αν υπάρχει ένα χρώμα που ενώνει αιώνες ιστορίας και τις μεγάλες ευρωπαϊκές μοναρχίες, αυτό είναι το μπλε.
Η κυριαρχία του δεν είναι αποτέλεσμα σύμπτωσης ούτε απλώς αισθητικής προτίμησης. Πίσω από κάθε παστέλ φόρεμα της πριγκίπισσας των Αστουριών, κάθε γαλάζιο παλτό της πριγκίπισσας της Ουαλίας και κάθε εντυπωσιακή κοβαλτίου δημιουργία της βασίλισσας της Ισπανίας κρύβεται μια πολιτισμική κληρονομιά χιλιάδων ετών.
Το χρώμα που ενώνει τις royals
Πρόκειται για ένα χρώμα που κάποτε ήταν τόσο σπάνιο και πολύτιμο ώστε η αξία του ξεπερνούσε ακόμη και εκείνη του χρυσού.
Το μπλε υπήρξε το χρώμα των Αιγύπτιων φαραώ, της Παναγίας στη χριστιανική εικονογραφία, των μεσαιωνικών βασιλιάδων, των ιπποτικών ταγμάτων και των ζαφειριών που κοσμούν μερικά από τα σημαντικότερα βασιλικά κοσμήματα στην ιστορία. Παράλληλα, αποτελεί ένα από τα πιο μελετημένα χρώματα στην ψυχολογία, καθώς συνδέεται με την εμπιστοσύνη, τη σταθερότητα, την αξιοπιστία και την αίσθηση καθήκοντος.
Ίσως γι’ αυτό η επιλογή της Κέιτ Μίντλετον να φορέσει μπλε φόρεμα κατά την ανακοίνωση των αρραβώνων της με τον πρίγκιπα Ουίλιαμ το 2010 θεωρήθηκε τόσο συμβολική. Το ίδιο ισχύει και για τη σταθερή προτίμηση της πριγκίπισσας Λεονόρ στις πιο απαλές αποχρώσεις του μπλε, οι οποίες συνοδεύουν την πορεία της προς τον μελλοντικό της ρόλο ως βασίλισσα. Με πολλούς τρόπους, η ιστορία του μπλε είναι ταυτόχρονα και ιστορία της εξουσίας.
Σήμερα μοιάζει δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι το μπλε ήταν κάποτε ένα από τα πιο δυσεύρετα χρώματα στον κόσμο. Οι πρώτοι που κατάφεραν να το παραγάγουν ήταν οι αρχαίοι Αιγύπτιοι γύρω στο 2500 π.Χ. Μέσα από έναν σύνθετο συνδυασμό πυριτίου, χαλκού, ασβεστόλιθου και υψηλών θερμοκρασιών δημιούργησαν το λεγόμενο «αιγυπτιακό μπλε», το οποίο θεωρείται η πρώτη συνθετική χρωστική ουσία στην ανθρώπινη ιστορία.
Η μεγάλη συμβολική επανάσταση του μπλε πραγματοποιήθηκε κατά τον Μεσαίωνα. Μέχρι τον 12ο αιώνα η Παναγία απεικονιζόταν συνήθως με σκούρα ενδύματα. Ωστόσο, νέες θεολογικές αντιλήψεις που συνέδεαν το φως με το θείο άλλαξαν ριζικά την εικονογραφία της. Από τότε άρχισε να εμφανίζεται ντυμένη με λαμπερό υπερθαλάσσιο μπλε, μια απόχρωση που παραγόταν από το λάπις λάζουλι και ήταν εξαιρετικά ακριβή.
Σε ορισμένες περιόδους το συγκεκριμένο χρώμα κόστιζε περισσότερο από τον χρυσό. Οι μεγάλοι δάσκαλοι της Αναγέννησης το επιφύλασσαν για τις σημαντικότερες μορφές των έργων τους. Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι το χρησιμοποίησε σε ορισμένες από τις πιο φιλόδοξες συνθέσεις του, ενώ καλλιτέχνες σε ολόκληρη την Ευρώπη το επέλεγαν για να αποδώσουν την Παναγία ως σύμβολο αγνότητας, ταπεινότητας και πνευματικής τελειότητας.
Έτσι γεννήθηκε ένας συμβολισμός που παραμένει ζωντανός μέχρι σήμερα. Το μπλε ταυτίστηκε με την ευγένεια, το κύρος, την καθαρότητα και την αριστεία. Για πολλούς αιώνες, ελάχιστοι μπορούσαν να αντέξουν οικονομικά την πολυτέλεια να το φορούν.
Η Κέιτ Μίντλετον αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα σύγχρονης γαλαζοκεντρικής βασιλικής εικόνας. Τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια έχει χτίσει μια δημόσια παρουσία βασισμένη στη διακριτική κομψότητα και τη συνέπεια, με το μπλε να βρίσκεται στον πυρήνα αυτής της στρατηγικής.
Μία από τις πιο εμβληματικές στιγμές ήρθε τον Νοέμβριο του 2010, όταν ανακοίνωσε τους αρραβώνες της με τον πρίγκιπα Ουίλιαμ φορώντας ένα μπλε φόρεμα από τον οίκο Issa London. Η επιλογή αναδείκνυε ιδανικά το θρυλικό δαχτυλίδι αρραβώνων της πριγκίπισσας Νταϊάνα, με το μεγάλο ζαφείρι από τη Σρι Λάνκα να περιβάλλεται από διαμάντια. Η εικόνα έκανε τον γύρο του κόσμου και εδραίωσε μια σχέση ανάμεσα στην Κέιτ και το μπλε που παραμένει ισχυρή μέχρι σήμερα.
Η πριγκίπισσα Νταϊάνα είχε αντιληφθεί πολύ νωρίτερα τη δύναμη αυτού του χρώματος. Το μπλε συνόδευσε μερικές από τις πιο εμβληματικές εμφανίσεις της, από το διάσημο ηλεκτρίκ φόρεμα του Ζακ Αζαγκουρί στη Φλωρεντία το 1985 μέχρι τις πολυάριθμες εμφανίσεις της με ζαφείρια, βελούδα και μεταξωτές δημιουργίες σε έντονες αποχρώσεις.
Το ίδιο χρώμα πρωταγωνιστεί και στη νέα γενιά των ευρωπαϊκών θρόνων. Η πριγκίπισσα Λεονόρ έχει υιοθετήσει κυρίως τις πιο απαλές, φωτεινές και πουδρέ αποχρώσεις του μπλε, οι οποίες συνδυάζουν τη σύγχρονη αισθητική με τον ιστορικό συμβολισμό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσε η εμφάνισή της στη λειτουργία που τελέστηκε στην Plaza de Cibeles με αφορμή την παρουσία του Πάπα Λέοντα ΙΔ΄ στη Μαδρίτη, όπου επέλεξε ένα παστέλ μπλε φόρεμα του Hannibal Laguna White.
Η επιλογή θεωρήθηκε ιδιαίτερα εύγλωττη, καθώς απάλυνε την επισημότητα της περίστασης χωρίς να παραβιάζει τους κανόνες του πρωτοκόλλου. Παράλληλα, η χρωματική αρμονία με τη μπλε γραβάτα του βασιλιά Φελίπε ΣΤ΄ ενίσχυσε την εικόνα θεσμικής ενότητας.
Στον σημερινό ευρωπαϊκό βασιλικό χάρτη, λίγες προσωπικότητες έχουν αξιοποιήσει το μπλε τόσο αποτελεσματικά όσο η βασίλισσα Λετίθια. Αν η Λεονόρ εκπροσωπεί τη νεανική και πιο ανάλαφρη εκδοχή του, η βασίλισσα της Ισπανίας έχει αναδείξει το μπλε του κοβαλτίου σε ένα από τα ισχυρότερα εργαλεία της δημόσιας εικόνας της.
Πολύ πριν γίνει δημοφιλής ο όρος «διπλωματική ένδυση», η βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ είχε ήδη κατανοήσει ότι τα ρούχα αποτελούν μέσο επικοινωνίας. Η ίδια είχε συνοψίσει αυτή τη φιλοσοφία με μια φράση που έμεινε στην ιστορία: «Πρέπει να με βλέπουν για να πιστεύουν ότι υπάρχω».
Παρότι το κοινό τη θυμάται συχνά με έντονες και ζωηρές αποχρώσεις, το μπλε κατείχε πάντα εξέχουσα θέση στην γκαρνταρόμπα της. Από τις απαλές παστέλ επιλογές μέχρι τα βαθιά βασιλικά μπλε, το χρώμα αυτό της επέτρεπε να προβάλλει σταθερότητα, προσιτότητα και θεσμική ισχύ.
Η σχέση των βασιλικών οίκων με το μπλε αποτυπώνεται και στα κοσμήματά τους. Το ζαφείρι αποτελεί εδώ και αιώνες σύμβολο πίστης, σοφίας, προστασίας και δυναστικής νομιμότητας. Το δαχτυλίδι αρραβώνων της Νταϊάνα είναι ίσως το πιο αναγνωρίσιμο παράδειγμα, αλλά απέχει πολύ από το να είναι το μοναδικό.
