Τι τρώνε οι αστροναύτες της Artemis II: Τα γεύματα που ταξιδεύουν στο Διάστημα
Η αποστολή Artemis II της NASA, που στέλνει για πρώτη φορά τέσσερις αστροναύτες σε ένα ταξίδι γύρω από τη Σελήνη μετά από περισσότερα από 50 χρόνια, δεν είναι μόνο ένα τεχνολογικό επίτευγμα αλλά και μια μικρή γαστρονομική περιπέτεια.
Οι αστροναύτες Ριντ Ουάιζμαν, Βίκτορ Γκλόβερ, Τζέρεμι Χάνσεν και Κρίστινα Κοχ έχουν στη διάθεσή τους 189 διαφορετικά είδη φαγητού, προσεκτικά επιλεγμένα για να καλύψουν τις ανάγκες τους σε θρεπτικά συστατικά, γεύση και πρακτικότητα σε συνθήκες μηδενικής βαρύτητας.
Η σημασία του φαγητού στο Διάστημα
Στο Διάστημα ο ανθρώπινος οργανισμός χρειάζεται σωστή διατροφή για να διατηρήσει τη δύναμη και την υγεία των οστών και των μυών, επειδή η βαρύτητα είναι ανύπαρκτη. Παράλληλα, η ποικιλία και η γεύση των τροφών βοηθούν τους αστροναύτες να διατηρούν καλή ψυχολογία, ένα σημαντικό στοιχείο σε ένα απομονωμένο και ακραίο περιβάλλον. Οι ειδικοί της NASA τονίζουν ότι ένα γεύμα μπορεί να φέρει αίσθηση κανονικότητας και άνεσης, ακόμα και χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τη Γη.
Τι περιλαμβάνει το μενού
Το μενού της Artemis II περιλαμβάνει παραδοσιακά φαγητά όπως μακαρόνια με τυρί, βραστό μοσχάρι, μπρόκολο ογκρατέν και 58 τορτίγιες. Οι τορτίγιες, που είναι λεπτές πίτες από αλεύρι ή καλαμπόκι, είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς γιατί μπορούν τις γεμίσουν και να φαγωθούν χωρίς να επιπλέουν θρύμματα στον αέρα του σκάφους.
Για πρωινό, οι αστροναύτες απολαμβάνουν ομελέτα, κουσκούς με ξηρούς καρπούς, λαχανόπιτα, φρούτα και βρώμη. Επιπλέον, υπάρχει καφές, συνολικά 43 φλιτζάνια για το πλήρωμα, δηλαδή περίπου 10 φλιτζάνια ανά αστροναύτη για τη 10ήμερη αποστολή. Τα ποτά περιλαμβάνουν επίσης λεμονάδα, πράσινο τσάι, μηλίτη και γεύσεις για πρωινό όπως σοκολάτα, βανίλια και φράουλα, με δύο επιλογές ανά αστροναύτη και ημέρα. Στο σκάφος υπάρχουν πέντε είδη καυτερής σάλτσας και αρκετά γλυκά, κυρίως μπισκότα και σοκολάτα.
Προσαρμογή στις συνθήκες μηδενικής βαρύτητας
Η προετοιμασία του φαγητού για το διάστημα απαιτεί ειδικές τεχνικές. Τα τρόφιμα είναι κενά αέρος (vacuum-sealed) και αποθηκεύονται σε σακούλες ή μικρά πακέτα που εξοικονομούν χώρο στο περιορισμένο απόθεμα του σκάφους.
Χρησιμοποιείται επίσης ένας “φορητός θερμαντήρας φαγητού” σε σχήμα βαλιτσάκι, ο οποίος μπορεί να ζεστάνει έως 12 πακέτα ταυτόχρονα σε λιγότερο από μία ώρα. Αυτή η τεχνολογία είναι μεγάλη βελτίωση σε σχέση με τις αποστολές Απόλλων, όπου τα γεύματα έπρεπε να επανυδατωθούν με ζεστό νερό και η θερμοκρασία ήταν πολύ περιορισμένη.
Κατά την προετοιμασία, οι αστροναύτες συμμετέχουν στις δοκιμές γεύσης και αξιολογούν όλα τα φαγητά πριν την πτήση. Έτσι, το πλήρωμα επιλέγει τι θα φάει, συνδυάζοντας τις προτιμήσεις του με τις διατροφικές ανάγκες και τις δυνατότητες του σκάφους. Για παράδειγμα, ο Καναδός αστροναύτης Τζέρεμι Χάνσεν έχει πέντε αγαπημένα καναδικά προϊόντα για να θυμάται το σπίτι, όπως μπουκιές σολομού, κάρυ γαρίδας, μπισκότα με σιρόπι σφενδάμου και δημητριακά με φράουλα και λεβάντα.
Γεύση και διατροφική αξία
Παρά τις ειδικές συνθήκες, το φαγητό στο διάστημα είναι νόστιμο. Τα μακαρόνια με τυρί, το brisket και τα λαχανικά διατηρούν τις γεύσεις τους, ενώ ο καφές είναι απαλός και ευχάριστος, πολύ καλύτερος από ό,τι φαντάζονται οι περισσότεροι στη Γη. Οι αστροναύτες τρώνε φαγητά με ελάχιστο αλάτι για να προστατεύσουν τα οστά τους, ενώ τα γλυκά και οι σάλτσες δίνουν λίγη απόλαυση.
Το μέλλον της διαστημικής διατροφής
Οι επιστήμονες ήδη σχεδιάζουν τρόφιμα με μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και ακόμα και τρόφιμα που οι ίδιοι οι αστροναύτες θα καλλιεργούν στο διάστημα. Στη Σελήνη ή στον Άρη, τα φρούτα, τα λαχανικά και τα δημητριακά μπορεί να φυτρώνουν σε ειδικά θερμοκήπια με τεχνητό φως και αυτοματοποιημένο έλεγχο νερού και θρεπτικών. Έρευνες δείχνουν ότι ακόμα και φυτά όπως η Arabidopsis (ένα είδος σταχυού) μπορούν να αναπτυχθούν σε σεληνιακό έδαφος όταν προσαρμοστούν σωστά.
Μελλοντικοί αστροναύτες ίσως να εκτυπώνουν σνακ σε 3D εκτυπωτές, να καλλιεργούν γρήγορα λαχανικά και να μεταφέρουν χώμα από άλλους πλανήτες στα θερμοκήπια τους. Η διαστημική διατροφή εξελίσσεται σε ένα συνδυασμό επιστήμης και μαγειρικής, που προσφέρει θρεπτική αξία αλλά και συναισθηματική άνεση.
Από τις τορτίγιες και τα μακαρόνια με τυρί μέχρι τον καφέ και τα επιδόρπια, το μενού προσφέρει ασφάλεια, θρέψη και απόλαυση. Και ενώ η ανθρωπότητα ονειρεύεται μακρινά ταξίδια στη Σελήνη και τον Άρη, οι αστροναύτες θα συνεχίσουν να απολαμβάνουν λίγη από τη γεύση του σπιτιού τους, ακόμα και όταν κινούνται με χιλιάδες χιλιόμετρα την ώρα στο διάστημα.
