Το «Κοκκινόσπιτο» της «Μεγάλης Χίμαιρας»: Ποιο είναι το σπίτι που ενέπνευσε τον Μ. Καραγάτση
Ένα πραγματικό σπίτι στη Σύρο κρύβεται πίσω από τον μύθο της «Μεγάλης Χίμαιρας». Το «Κοκκινόσπιτο», που σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση ενέπνευσε τον Μ. Καραγάτση, επιστρέφει στο προσκήνιο μέσα από τη νέα τηλεοπτική μεταφορά του εμβληματικού έργου.
Τα δύο πρώτα επεισόδια της σειράς «Μεγάλης Χίμαιρας», που είναι διαθέσιμα στην πλατφόρμα ERTFLIX από την 1η Ιανουαρίου 2026, σημειώνουν ήδη εντυπωσιακή ανταπόκριση. Μέσα σε μόλις τρεις ημέρες, οι προβολές ξεπέρασαν τις 600.000.
Το εμβληματικό έργο του Μ. Καραγάτση, που μεταφέρεται για πρώτη φορά στην οθόνη, έκανε την πολυαναμενόμενη τηλεοπτική του πρεμιέρα το βράδυ της Κυριακής μέσα από την ΕΡΤ. Η σειρά αποτελείται από έξι επεισόδια και γυρίστηκε σε τοποθεσίες στην Ελλάδα και την Ιταλία.
Η «Μεγάλη Χίμαιρα» αναβιώνει την ατμόσφαιρα της δεκαετίας του 1930 μέσα από εντυπωσιακά σκηνικά, όπως κάστρα, βίλες και μπαρόκ ναούς, αποσπώντας θετικές κριτικές τόσο από τον ελληνικό όσο και από τον διεθνή Τύπο.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι ιστορίες της Μαρίνας και του Γιάννη Ρεϊζή, με τη σειρά να συνδέει τη λογοτεχνική φαντασία του Μ. Καραγάτση με το πραγματικό τοπίο της Σύρου. Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, το Κοκκινόσπιτο υπήρξε η πηγή έμπνευσης για τη συγγραφή της «Μεγάλης Χίμαιρας» το 1953.
Η τραγική ιστορία του «Κοκκινόσπιτου»
Λίγα χιλιόμετρα μακριά από την Ερμούπολη, στην περιοχή του Επισκοπείου, που φιλοξένησε από τις αρχές του 20ού αιώνα Κασιώτες πρόσφυγες, εμπόρους και πλοιοκτήτες, στέκει ακόμη ένα παλιό διώροφο αρχοντικό, γνωστό στους κατοίκους ως «Κοκκινόσπιτο». Ερειπωμένο, μισογκρεμισμένο και σιωπηλό, το σπίτι αυτό προκαλεί δέος, φόβο και αμέτρητες συζητήσεις. Το έντονο κόκκινο χρώμα των τοίχων τού έδωσε το όνομά του, αν και πολλοί προτιμούν να πιστεύουν ότι συμβολίζει το αίμα και τις τραγωδίες της οικογένειας που κάποτε έζησε εκεί.
Παλιότερα, δεν ήταν λίγοι εκείνοι που ισχυρίζονταν ότι τις νύχτες ακούγονταν από το αρχοντικό κλάματα, φωνές και παιδικά γέλια, ιστορίες που ενίσχυσαν τη φήμη του ως «στοιχειωμένου». Πολλοί ισχυρίζονται ότι όποιος διατάραξε την ησυχία του σπιτιού ή μετακίνησε αντικείμενα βρήκε τραγικό θάνατο κάτω από ανεξιχνίαστες συνθήκες. Άλλοι υποστηρίζουν πως όλα αυτά είναι απλώς αποκυήματα φαντασίας και ότι το σπίτι χρησίμευε ως χώρος παράνομων χαρτοπαιγνίων ή κρυφών συναντήσεων ζευγαριών, ενώ οι ιστορίες τρόμου χρησιμοποιούνταν για να κρατήσουν τον χώρο μακριά από περιέργους.
Παρά τις φήμες ότι κανείς δεν γνωρίζει τους ιδιοκτήτες του σπιτιού γιατί το εγκατέλειψαν για να ξεφύγουν από την κατάρα του, έχει γνωστοποιηθεί ότι ανήκει στην οικογένεια Τσομπλεκτσόγλου, η οποία, από τη δεκαετία του 1980, προσπαθούσε να το πουλήσει.
Ιστορικές έρευνες όμως, όπως αυτές του Αντώνη Κρίνου, υποστηρίζουν ότι το πραγματικό σπίτι που ενέπνευσε τον Καραγάτση δεν ήταν το Κοκκινόσπιτο, αλλά η έπαυλη Γιαναγά, που ανήκε στον Κασιώτη πλοιοκτήτη Στάθη Κουλουκουντή και βρισκόταν μέσα στον οικισμό του Πισκοπιού.
Η άποψη αυτή ενισχύεται από το γεγονός ότι το «Κοκκινόσπιτο» βρίσκεται λίγο έξω από τον Πισκοπιό, στη θέση Αυροφίλητο, ενώ ο Καραγάτσης περιγράφει το «σπίτι της Μαρίνας» μέσα στον ίδιο τον οικισμό, δίνοντας ζωντανές λεπτομέρειες για το περιβάλλον και την ατμόσφαιρά του. Ο ίδιος ε μάλιστα επισκέφθηκε δύο φορές τη Σύρο, όπου φιλοξενήθηκε από την οικογένεια Πνευματικού και γνώρισε τους Κασιώτες εφοπλιστές. Στη «Μεγάλη Χίμαιρα» συνέθεσε αυτές τις εμπειρίες με τις δικές του παρατηρήσεις από τους Ανδριώτες εφοπλιστές και τις συχνές παραθεριστικές του επισκέψεις στην Άνδρο, δημιουργώντας έτσι ένα οικείο και συγγενικό πλαίσιο, που δίνει ζωή και ρεαλισμό στο μυθιστόρημά του.
Η τραγική ιστορία της οικογένειας Ρεΐζη
Η ιστορία της Γαλλίδας Μαρίνας Μπαρέ, που ακολουθεί τον Έλληνα καπετάνιο Γιάννη Ρεϊζή στη Σύρο, φαίνεται να αντλεί στοιχεία από πραγματικά γεγονότα.
Η Μαρίνα Ρεΐζη λοιπόν ζούσε με τον σύζυγό της Γιάννη, τη μητέρα του και την κόρη τους, μια ήρεμη ζωή. Όμως, ο Γιάννης, καπετάνιος στο επάγγελμα, έπρεπε να λείψει για πολλά χρόνια στα καράβια. Μετά από αρκετό καιρό μοναξιάς, η Μαρίνα άρχισε σχέση με τον αδερφό του, τον Μηνά. Ένα βράδυ, ενώ βρισκόταν μαζί του, η κόρη της πεθαίνει. Από εκείνη τη στιγμή, η οικογένεια αντιμετωπίζει μια σειρά από τραγικά γεγονότα και συμφορές. Αυτή η ιστορία προφανώς ενέπνευσε τον Μ. Καραγάτση να γράψει το μυθιστόρημα «Η Μεγάλη Χίμαιρα» (1953), ενώ αργότερα ο Μάνος Ελευθερίου επηρεάστηκε από τα γεγονότα για την ποιητική του συλλογή «Συνοικισμός».
Το Κοκκινόσπιτο παραμένει σήμερα ένα εντυπωσιακό, αλλά ετοιμόρροπο κτίσμα. Η εγκατάλειψη και η φθορά δεν κατάφεραν να σβήσουν την ιστορία του· αντίθετα, το κάνουν ζωντανό σύμβολο των θρύλων, της λογοτεχνίας και της πολιτιστικής μνήμης της Σύρου.
Η σειρά «Μεγάλη Χίμαιρα», αποτελούμενη από έξι επεισόδια, σε σκηνοθεσία Βαρδή Μαρινάκη, σενάριο Παναγιώτη Ιωσηφέλη και με ένα all-star cast πολυβραβευμένων ηθοποιών, προβάλλεται κάθε Κυριακή στις 22:00.
