Στην Τήνο, ένα σπίτι αφήνει την ατέλεια να γίνει η μεγαλύτερη αρετή του
Τι συμβαίνει όταν μια κατοικία της Τήνου, που κάποτε υπήρξε παραδοσιακό αγροτικό κελί, περνά στα χέρια μιας σύγχρονης αρχιτέκτονα;
Η Κέλλυ Σπανού επανασχεδιάζει την ήδη διαμορφωμένη κατοικία των 115 τ.μ., χωρίς να σβήνει τα ίχνη της προηγούμενης ζωής του κτίσματος. Πέτρα, ανεπίχριστο σκυρόδεμα, ξύλο και τηνιακό μάρμαρο πρωταγωνιστούν σε ένα σπίτι που ισορροπεί ανάμεσα στην κυκλαδίτικη παράδοση και τη σύγχρονη λιτότητα.
Στην καρδιά του, ένας μονολιθικός όγκος οργανώνει τον χώρο και δίνει τον τόνο: ακατέργαστος, γήινος και απόλυτα εναρμονισμένος με το άγριο τοπίο του νησιού.
Τήνος: Από αγροτικό κελί, σύγχρονη κατοικία
Το έργο βρίσκεται σε ορεινή τοποθεσία της Τήνου, μέσα σε ένα τοπίο με έντονο ανάγλυφο και συνεχείς εναλλαγές υψομέτρου. Όπως περιγράφει η Κέλλυ Σπανού, που δούλεψε στο σχεδιασμό του έργου σε συνεργασία με την Πέννυ Αλεβίζου, πρόκειται για κατοικία συνολικής επιφάνειας 115 τ.μ., η οποία αναπτύσσεται σε δύο επίπεδα, αξιοποιώντας την κλίση του εδάφους και την υπάρχουσα δομή του κελύφους. Η αρχική χρήση του κτίσματος ήταν κελί, δηλαδή ένας από τους παραδοσιακούς σταύλους της Τήνου όπου φιλοξενούνταν ζώα και αποθηκεύονταν γεωργικά εργαλεία, πριν μετατραπεί σταδιακά με παλαιότερη παρέμβαση σε λειτουργική κατοικία.
«Κατά την έναρξη της παρούσας μελέτης, το κτίσμα λειτουργούσε ήδη ως διαμορφωμένη κατοικία με ολοκληρωμένες προηγούμενες φάσεις ανακαίνισης. Η νέα αρχιτεκτονική παρέμβαση στόχευσε στην αποκάλυψη, ανάδειξη και αξιοποίηση των υφιστάμενων δομικών υλικών, δηλαδή της πέτρας και του σκυροδέματος, ώστε να ενσωματωθούν με καθαρό και σύγχρονο τρόπο στη σύνθεση», σημειώνει η αρχιτέκτονας. Και συμπληρώνει: «Τα υλικά αυτά αποτέλεσαν βασικό σημείο αναφοράς για τον ανασχεδιασμό του χώρου και συνέβαλαν στη διαμόρφωση μιας πιο ευδιάκριτης σχέσης με την αρχική ταυτότητα του κτίσματος, ενισχύοντας τη συνέχεια ανάμεσα στο παλιό και στο νέο».
Κεντρικό στοιχείο της επέμβασης στο ισόγειο αποτελεί μια μονολιθική κατασκευή από σκυρόδεμα, πέτρα και μάρμαρο. Ο ενιαίος αυτός όγκος τοποθετείται στο κέντρο του χώρου διημέρευσης και οργανώνει τις βασικές λειτουργίες. Το στοιχείο αυτό καθοδηγεί το καθημερινό πρόγραμμα, λειτουργώντας ως χωρικός πυρήνας και ως συνδετικός μηχανισμός μεταξύ των διαφορετικών χρήσεων, ενοποιώντας τες με καθαρότητα και απλότητα και προσφέροντας σταθερό προσανατολισμό στη συνολική διάταξη.
Παράλληλα, ξύλινες κατασκευές ορίζουν τις επιμέρους ζώνες του εσωτερικού και λειτουργούν ως διαχωριστικά στοιχεία και ως αποθηκευτικοί χώροι, προσφέροντας πρακτική οργάνωση και καθαρή διάκριση των λειτουργιών του χώρου.
Στους εξωτερικούς χώρους διαμορφώνονται ζώνες πρασίνου και φυτεμένες επιφάνειες που οργανώνουν την κίνηση και εντάσσουν το κτίσμα στο φυσικό ανάγλυφο. Η μετάβαση από τον δομημένο χώρο προς το τοπίο γίνεται ομαλά και ενισχύει τη σχέση της κατοικίας με το περιβάλλον της, επιτρέποντας άμεση επαφή με το φυσικό τοπίο.
Η αδρότητα των υλικών, τόσο των υφιστάμενων όσο και των νέων, δημιουργεί ένα σύνολο που επιδιώκει πλήρη αρμονία με το τοπίο της Τήνου.
Το πιο ενδιαφέρον σε αυτή την κατοικία δεν είναι πόσο άλλαξε, αλλά πόσο φυσικά μοιάζει να ανήκει στο σημείο. Κρατά την πέτρα, τη λιτότητα και την ιστορία του παλιού κελιού, χωρίς να εγκλωβίζεται σε αυτά. Ένα σπίτι σύγχρονο, αλλά αναμφίβολα τηνιακό.
Ταυτότητα έργου:
Architectural Studio: Kelly Spanou
Lead Architect: Κέλλυ Σπανού
Design Collaborator: Πέννυ Αλεβίζου
Photography: Lorenzo Zandri
Project Completion: 2025
