Οι μυστικοί συμβολισμοί της Tέχνης στη νέα συλλογή του Matthieu Blazy για τον οίκο Chanel
Λευκά περιστέρια, σύννεφα και το σιελ του ουρανού κρύβουν κάτι από την απέραντη δυνατότητα της τέχνης αλλά και το ελεύθερο ταπεραμέντο της ίδιας της Coco Chanel στη Ready-to-Wear συλλογή του οίκου για την Άνοιξη/Καλοκαίρι του 2027.
Κάτω από τη γυάλινη θολωτή οροφή του Grand Palais, ένα σμήνος από ενενήντα πέντε γιγάντια πετροχελίδονα αιωρούνται φωτισμένα στο, σχεδόν άυλο σκηνικό, του Arnaud Selve, ανοίγοντας την επίδειξη της Chanel στην Εβδομάδα Μόδας του Παρισιού, σε έναν άλλο, αιθέριο κόσμο. «Δεν πρόκειται για μια συλλογή που κοιτάζει απλώς την ιστορία.
Είναι μια συλλογή για τις πολυεπίπεδες αφηγήσεις της Gabrielle Chanel. Τελικά, η Chanel πέταξε, και κάθε βήμα που έκανε την οδήγησε προς την ελευθερία, σαν ένα πουλί», όπως δήλωσε ο θαυματοποιός, Καλλιτεχνικός Διευθυντής του οίκου, Matthieu Blazy. Εμπνευσμένο από τα αποδημητικά πουλιά που ο ίδιος συνηθίζει να παρατηρεί στις διακοπές του στην Καλαβρία, το ντεφιλέ αυτό για εκείνον, συμβολίζει τη μακρά πορεία της ιδρύτριας του οίκου.
Πέρα, όμως, από το προφανές εκείνο που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι οι συνδέσεις, που έσπευσαν να εντοπίσουν οι λάτρεις της τέχνης και οι κριτικοί μόδας. Η νέα συλλογή δανείστηκε εκείνη την υφή των ονείρων του μεγάλου Βέλγου σουρεαλιστή René Magritte. Νεφελώδεις ανοιχτογάλαζοι ουρανοί, λεπτομέρειες από πουλιά και το χρυσό τους κλουβί, ή αρχετυπικά σύμβολα με μυστικιστικές συνδηλώσεις για την ψυχή και την αναγέννηση, όπως το αβγό στα περίτεχνα βραδινά τσαντάκια-minaudières του Blazy δημιούργησαν ενθουσιώδεις παραλληλισμούς, που εστιάζουν σε αυτή την επανεπινόηση των καθημερινών αντικειμένων σε κάτι εμπνευσμένο.
Πίνακες με το σταθερό μοτίβο των πουλιών με τα φτερά τους ανοιχτά, όπως οι “La Grande Famille”, “Le printemps”, ή “Le retour”, μεταφέρονται σε navy τουίντ σακάκια και λεπτεπίλεπτα μοτίφ πουλιών κεντημένων με κρυστάλλινες χάντρες που ξαποσταίνουν πάνω σε μια μαύρη σατέν τσάντα ή στη μύτη μιας ψηλοτάκουνης γόβας. Το συννεφένιο φόντο του έργου “Sheherazade”, αποτυπώνεται σε μεταξωτές δημιουργίες ενώ το σχήμα του αβγού ανακαλεί το απόκοσμο έργο “Les Affinités électives”.
Η επανόρθωση μιας παλιάς απόρριψης
Ανάμεσα στις ερμηνείες των μυημένων, μία ιστορία ξεχωρίζει για τη σημασία της. Η λεπτή χρυσή αλυσίδα, με ένα χελιδόνι σε κάθε της άκρο, που συγκρατεί το πέτο σε κάθε σακάκι της συλλογής, εκκινεί μία αναδρομή σε ένα παλιό πορτρέτο της Coco Chanel, που ενώ το ζήτησε, εντέλει δεν αποδέχτηκε ποτέ.
Το φθινόπωρο του 1923, η αβαν-γκαρντ ζωγράφος του κομψού Παρισιού, Marie Laurencin σχεδίαζε τα σκηνικά και τα κοστούμια για το έργο “Les Biches” των Ρωσικών Μπαλέτων του Serge Diaghilev, ενώ η συνομήλική της Coco Chanel, δημιουργούσε τα κοστούμια για το “Le Train Bleu”, ένα μπαλέτο αφιερωμένο στην ανέμελη ζωή στη γαλλική Ριβιέρα και το κοσμικό θέρετρο της Ντωβίλ σε σύλληψη του Jean Cocteau. Η ανάθεση του πορτρέτου προέκυψε μέσα από εκείνη την κοινή συγκυρία.
Η Laurencin, μέσα από τη δική της ματιά έφερε την Coco Chanel στο απαλό της εικαστικό λεξιλόγιο, αντί να αποδώσει μια δυναμική προσωπογραφία. Μέσα σε ένα ρόδινο φως, το κυρτό κεφάλι σε στάση ράθυμης απόσυρσης, τα σκούρα αμυγδαλωτά μάτια και το μάγουλο που ακουμπά στο χέρι βύθιζαν τη μορφή της σχεδιάστριας στην ονειροπόληση. Ένα μικρό πομεράνιαν αναπαυόταν τρυφερά στην αγκαλιά της, ενώ ένα δεύτερο εμφανιζόταν στην άκρη του πίνακα. Το λευκό περιστέρι μέσα στο δωμάτιο πρόσθεσε κάτι σε αυτό το αφηρημένο πνεύμα, που έμοιαζε να ταξιδεύει. Η ποιητική διάθεση της Laurencin τοποθέτησε τη Chanel, ως μία εύθραυστη θηλυκότητα σε έναν μικρό οικιακό κόσμο, αντικαθιστώντας την ενεργητική, δημόσια εικόνα και το αιχμηρό πνεύμα της σχεδιάστριας με τον δικό της τύπο εσωστρεφούς γυναικείας φύσης.
Μακριά από την πειθαρχημένη, δύσκολη και συνάμα χαρισματική προσωπικότητα που η Chanel πάσχισε τόσο να επιβάλλει, αυτό το πορτρέτο δεν θύμιζε σε τίποτα την ιδιοσυγκρασία της. Η Chanel αντέδρασε έντονα και αρνήθηκε να αγοράσει τον πίνακα. Η Laurencin, από την πλευρά της, εξοργίστηκε και αρνήθηκε να ζωγραφίσει μία δεύτερη εκδοχή. Περήφανη και απρόθυμη να αλλάξει έστω και μία πινελιά, φέρεται να είπε ότι η Chanel ήταν «μια χωριάτισσα από την Ωβέρνη».
Κι όμως, το πορτρέτο που δεν απέκτησε ποτέ, σήμερα την εκπροσωπεί στο εθνικό μουσείο “Musée de l’Orangerie”. Αγορασμένο επίσημα, από τη συλλέκτρια Domenica Walter για το γαλλικό κράτος το 1963 με τη βοήθεια της Ένωσης των Φίλων του Λούβρου, το έργο εκπροσωπεί την πιο φημισμένη Γαλλίδα σχεδιάστρια, κοσμώντας σήμερα τις αίθουσες Walter-Guillaume. Η πτήση στην ελευθερία της ατρόμητης και όχι αιθέριας Chanel για πολλούς συνδέθηκε και με αυτή την άτυπη αναγνώριση ενός έργου τέχνης, που όσο κι αν ξέφυγε από την αύρα της Chanel δεν έχασε την καλλιτεχνική του αξία.
