Γιατί το μυαλό δεν σταματά να σκέφτεται τη νύχτα; Τι κρύβεται πίσω από το βραδινό άγχος
Καθώς ολοκληρώνουμε τη βραδινή μας ρουτίνα και ξαπλώνουμε στο κρεβάτι, λίγο πριν μας πάρει ο ύπνος, το μυαλό αρχίζει να γεμίζει με σκέψεις που επανέρχονται ξανά και ξανά.
Μπορεί να είναι μια άβολη στιγμή της ημέρας, ένας φόβος ή μια ανησυχία που δεν μας αφήνει να ηρεμήσουμε. Κι έτσι, αντί η ώρα του ύπνου να αποτελεί μια στιγμή χαλάρωσης, μετατρέπεται σε μια δύσκολη αναμέτρηση με τις ίδιες μας τις σκέψεις.
Αυτό είναι και το λεγόμενο άγχος κατά τη διάρκεια της νύχτας
Όπως εξηγεί η Natalie Solomon, ψυχολόγος με ειδίκευση στην ιατρική του ύπνου στο Πανεπιστήμιο Stanford, σε δημοσίευμα της Washington Post, η ικανότητά μας να διαχειριζόμαστε τα συναισθήματά μας μπορεί να επηρεάζεται κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Έτσι, προβλήματα και σκέψεις που την ημέρα μοιάζουν διαχειρίσιμα ενδέχεται να αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα όταν έρχεται η ώρα να κοιμηθούμε.
Το φαινόμενο αυτό συνδέεται με διάφορους παράγοντες. Κατά τη διάρκεια της ημέρας, η εργασία, οι κοινωνικές επαφές και οι καθημερινές υποχρεώσεις κρατούν την προσοχή μας απασχολημένη. Όταν, όμως, οι περισπασμοί υποχωρούν, το μυαλό βρίσκει περισσότερο χώρο για να επιστρέψει σε προβληματισμούς που δεν προλάβαμε ή δεν θελήσαμε να επεξεργαστούμε νωρίτερα.
Παράλληλα, η κόπωση μπορεί να δυσκολέψει τη ρύθμιση των συναισθημάτων μας, κάνοντας τις ανησυχίες να μοιάζουν εντονότερες. Έτσι, μια δυσάρεστη στιγμή της ημέρας, μια εκκρεμότητα ή ένας φόβος για το μέλλον μπορεί να επανέρχεται ξανά και ξανά, εμποδίζοντάς μας να χαλαρώσουμε.
Σημαντικό ρόλο παίζει και η σχέση ανάμεσα στο άγχος και τον ύπνο, η οποία λειτουργεί αμφίδρομα. Όταν ανησυχούμε, ο οργανισμός μας μπορεί να παραμένει σε κατάσταση εγρήγορσης, δυσκολεύοντας τη μετάβαση στον ύπνο. Από την άλλη πλευρά, η έλλειψη ύπνου ή η κακή ποιότητά του μπορεί να μας κάνει πιο ευάλωτους στο στρες την επόμενη ημέρα. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: το άγχος δυσκολεύει τον ύπνο και η ανεπαρκής ξεκούραση ενισχύει το άγχος.
Πώς να περιορίσουμε τις αγχωτικές σκέψεις πριν από τον ύπνο
Ένας τρόπος να περιορίσουμε τις σκέψεις που μας κατακλύζουν τη νύχτα είναι να τους αφιερώνουμε χρόνο νωρίτερα μέσα στην ημέρα. Η Elizabeth Hoge, καθηγήτρια ψυχιατρικής, προτείνει, σύμφωνα με τη Washington Post, να ορίζουμε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα για να ασχοληθούμε με όσα μας προβληματίζουν, αντί να αφήνουμε τις ανησυχίες να εμφανίζονται την ώρα που προσπαθούμε να κοιμηθούμε.
Στην πράξη, αρκούν πέντε έως δέκα λεπτά για να καταγράψουμε τις σκέψεις μας και να ξεχωρίσουμε όσα μπορούμε να αλλάξουμε από εκείνα που δεν βρίσκονται στον έλεγχό μας. Η καταγραφή αυτή μπορεί να μας βοηθήσει να βάλουμε τις ανησυχίες σε μια σειρά και να μην επιστρέφουμε διαρκώς στα ίδια ερωτήματα όταν πέφτουμε στο κρεβάτι.
Εξίσου σημαντικό είναι να δημιουργούμε μια ήρεμη μετάβαση από τους ρυθμούς της ημέρας στη χαλάρωση της νύχτας. Περίπου 30 έως 60 λεπτά πριν από τον ύπνο, μπορούμε να περιορίσουμε τη χρήση οθονών και να επιλέξουμε δραστηριότητες που μας ηρεμούν, όπως το διάβασμα, ο διαλογισμός ή ένα ζεστό μπάνιο.
Τέλος, ένα σχετικά σταθερό ωράριο ύπνου και ένα υπνοδωμάτιο δροσερό, σκοτεινό και ήσυχο μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για ξεκούραση.
Το ζητούμενο δεν είναι να σταματήσουμε να σκεφτόμαστε, αλλά να μάθουμε να μην αφήνουμε κάθε ανησυχία να καταλαμβάνει τον χρόνο που χρειαζόμαστε για να ξεκουραστούμε. Γιατί, κάποιες φορές, το πρώτο βήμα προς έναν καλύτερο ύπνο είναι να δώσουμε στις σκέψεις μας τον χώρο τους.
