Γιατί τσακωνόμαστε περισσότερο όταν κάνει ζέστη, σύμφωνα με ψυχολόγο
Η ζέστη δεν δημιουργεί απαραίτητα περισσότερα προβλήματα στις σχέσεις μας, αλλά κάνει πιο δύσκολη τη διαχείριση των συναισθημάτων και των καθημερινών εντάσεων.
Ο ύπνος που διαταράσσεται, οι περισσότερες ώρες κοινής παρουσίας και η σωματική δυσφορία μπορούν να κάνουν μικρές καθημερινές τριβές να μετατρέπονται σε έντονες συζητήσεις. Η ψυχολόγος Όλγα Αλμπαδαλέχο εξηγεί τι συμβαίνει πραγματικά όταν η υψηλή θερμοκρασία δοκιμάζει την υπομονή μας.
Υπάρχουν διαφωνίες που, αν τις δει κάποιος από απόσταση, μοιάζουν εντελώς παράλογες. Όταν όμως βρισκόμαστε μέσα σε αυτές, η εικόνα αλλάζει.
Γιατί αυξάνονται οι τσακωμοί όταν κάνει ζέστη
Ένα ζευγάρι μπορεί να καταλήξει θυμωμένο επειδή κάποιος άφησε ανοιχτό ένα παράθυρο ενώ λειτουργεί το κλιματιστικό. Ένας γονιός μπορεί να χάσει την υπομονή του επειδή το παιδί του αργεί υπερβολικά να φορέσει τα σανδάλια του. Ακόμη και δύο φίλοι μπορεί να υψώσουν τον τόνο της φωνής τους προσπαθώντας να αποφασίσουν σε ποια βεράντα θα καθίσουν.
Μια άλλη εποχή του χρόνου, πιθανότατα αυτές οι στιγμές θα έμεναν απλές καθημερινές ιστορίες. Σε περιόδους καύσωνα όμως έχουν περισσότερες πιθανότητες να εξελιχθούν σε πραγματική σύγκρουση.
Σύμφωνα με την ψυχολογία, το καλοκαίρι δεν υπάρχουν απαραίτητα περισσότεροι λόγοι για καβγάδες από ό,τι τον υπόλοιπο χρόνο. Αυτό που αλλάζει είναι ότι διαθέτουμε λιγότερες ψυχικές αντοχές για να διαχειριστούμε όσα συμβαίνουν.
«Η ζέστη δεν δημιουργεί συγκρούσεις που δεν υπήρχαν. Αυτό που κάνει είναι να μειώνει την ικανότητά μας να διαχειριζόμαστε με ηρεμία τις μικρές καθημερινές τριβές. Δεν είναι συνήθως η αιτία της σύγκρουσης, αλλά ο ενισχυτής της», εξηγεί στο ισπανικό Telva η ψυχολόγος, coach και συγγραφέας Όλγα Αλμπαδαλέχο.
Η ζέστη καταναλώνει μέρος του ψυχολογικού μας αποθέματος
«Όλοι διαθέτουμε ένα είδος καθημερινού ψυχολογικού αποθέματος», εξηγεί η Όλγα Αλμπαδαλέχο. Ο καλός ύπνος, η ξεκούραση και η σωματική άνεση αυξάνουν αυτά τα αποθέματα. Η έντονη ζέστη, ωστόσο, αρχίζει να τα καταναλώνει πριν ακόμη εμφανιστεί το πρώτο πρόβλημα της ημέρας.
Όταν το σώμα προσπαθεί να διατηρήσει σταθερή τη θερμοκρασία του, αφιερώνει σημαντικό μέρος της ενέργειάς του σε αυτή τη διαδικασία. «Αυτό έχει ψυχολογικές συνέπειες», αναφέρει η Αλμπαδαλέχο.
Οι εκτελεστικές λειτουργίες του εγκεφάλου, εκείνες που μας βοηθούν να ελέγχουμε τις παρορμήσεις μας, να αξιολογούμε τις συνέπειες και να αντιδρούμε πιο ψύχραιμα, επηρεάζονται ιδιαίτερα από τη ζέστη.
«Το φρένο μας λειτουργεί χειρότερα, ενώ το συναισθηματικό γκάζι παραμένει πιο ενεργό», σημειώνει η ψυχολόγος. Η υψηλή θερμοκρασία, επομένως, δεν αλλάζει την προσωπικότητά μας, αλλά μπορεί να επιταχύνει την ευερεθιστότητα.
Το καλοκαίρι συγκεντρώνει αρκετούς παράγοντες που ευνοούν τις εντάσεις. Περνάμε περισσότερο χρόνο με τον σύντροφό μας ή την οικογένειά μας, παίρνουμε περισσότερες αποφάσεις μαζί, πολλές από τις καθημερινές ρουτίνες που βοηθούν στη ρύθμιση των συναισθημάτων εξαφανίζονται και παράλληλα η ζέστη μειώνει την ικανότητά μας να διαχειριζόμαστε τη συνύπαρξη.
Για την ψυχολόγο, αυτός ο συνδυασμός δημιουργεί μια πραγματική «τέλεια καταιγίδα».
Γιατί μια εντελώς αθώα φράση μπορεί να οδηγήσει σε καβγά μέσα στον Αύγουστο; «Πολλές φορές μπερδεύουμε την αφορμή με την αιτία», υποστηρίζει η Αλμπαδαλέχο. Ένα σχόλιο μπορεί να γίνει η αρχή μιας συζήτησης, όμως πίσω από αυτό συχνά υπάρχει ένας συνδυασμός ζέστης, κόπωσης, δίψας, υπερδιέγερσης και έλλειψης ξεκούρασης.
«Ο κίνδυνος του καλοκαιριού είναι να ερμηνεύουμε μια αντίδραση που έχει ενισχυθεί από τις συνθήκες σαν να αποκαλύπτει ένα βαθύτερο πρόβλημα στη σχέση», προειδοποιεί η Αλμπαδαλέχο.
Πριν βγουν συμπεράσματα, προτείνει να γίνουν πιο απλές ερωτήσεις: «Έχουμε κοιμηθεί καλά; Περνάμε ώρες μέσα στη ζέστη; Είμαστε εξαντλημένοι; Είχαμε χρόνο να ξεκουραστούμε;».
Όπως εξηγεί, όταν επανέρχεται η σωματική ισορροπία, συχνά επιστρέφει και η συναισθηματική καθαρότητα. «Πολλές καλοκαιρινές διαφωνίες μιλούν περισσότερο για το νευρικό σύστημα παρά για την αγάπη», καταλήγει.
Οι καλύτερες στρατηγικές ξεκινούν από το σώμα και όχι από το επιχείρημα
«Το σώμα συνήθως μας προειδοποιεί πριν από το μυαλό», αναφέρει η Όλγα Αλμπαδαλέχο. Τα σημάδια είναι συχνά αναγνωρίσιμα: η αναπνοή επιταχύνεται, η γνάθος σφίγγεται, οι παλμοί αυξάνονται και απαντάμε πριν ακόμη ο άλλος ολοκληρώσει τη φράση του.
«Όταν αναγνωρίζουμε αυτά τα σημάδια, έχουμε ακόμη χρόνο να σταματήσουμε την κλιμάκωση. Αυτή η μικρή παύση μπορεί να αλλάξει εντελώς την έκβαση μιας συζήτησης», σημειώνει.
Γι’ αυτό η λύση δεν είναι πάντα να βρούμε καλύτερα επιχειρήματα. Μερικές φορές χρειάζεται πρώτα να μειώσουμε τη σωματική ένταση πριν συνεχίσουμε μια συζήτηση. Ένα ποτήρι νερό, ένας πιο δροσερός χώρος, λίγα λεπτά περπάτημα ή η επιλογή να αφήσουμε μια δύσκολη συζήτηση για αργότερα μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά.
Η Αλμπαδαλέχο προτείνει επίσης να «ονομάζουμε το πλαίσιο» μιας κατάστασης. «Περνάμε πολλές ώρες μαζί, κάνει υπερβολική ζέστη και ίσως αυτή δεν είναι η καλύτερη στιγμή για να μιλήσουμε γι’ αυτό», εξηγεί.
