Ποια διατροφή ωφελεί τον εγκέφαλο

Καρύδια το πρωί ή το βράδυ; Πότε είναι καλύτερο να τα τρώμε για τον εγκέφαλό μας -Τι λέει διατροφολόγος

Έχει σημασία αν τρως καρύδια στις δέκα το πρωί ή στις οκτώ το βράδυ; Μια διατροφολόγος εξηγεί τι έχει σημασία στη διατροφή για τον εγκέφαλο.

Η υγιεινή διατροφή δεν περιορίζεται στην επιλογή των σωστών τροφίμων. Μετράει και η ώρα που τα τρώμε, τι έχουμε κάνει πριν και τι θα κάνουμε μετά. Ακούγεται περίπλοκο, αλλά στην ουσία είναι καθαρή κοινή λογική.

H φαρμακοποιός και διατροφολόγος Πάουλα Μαρτίν Κλάρες μιλά στο ισπανικό Telva για τη σύνδεση της τροφής με το σύνολο των συνηθειών ζωής. Ένα σύνολο που φαίνεται αδιαχώριστο, αλλά περιπλέκεται όταν το σκεφτόμαστε αποσπασματικά.

Έχει σημασία αν καταναλώσουμε μια τροφή το πρωί ή το βράδυ;

Η ώρα που τρώμε έχει συνέπειες για τον εγκέφαλο. Διαθέτει ένα κεντρικό βιολογικό ρολόι, στον υποθάλαμο, που βοηθά στον συντονισμό των κιρκάδιων ρυθμών του οργανισμού. Οι ρυθμοί αυτοί ρυθμίζουν διαδικασίες τόσο σημαντικές όσο ο ύπνος, η έκκριση ορμονών, ο ενεργειακός μεταβολισμός και οι διακυμάνσεις της προσοχής μας μέσα στη μέρα. Και η τροφή παίζει ρόλο σε αυτή τη χρονική οργάνωση.

Ένα διατροφικό πρότυπο πλούσιο σε λαχανικά, φρούτα, όσπρια, ξηρούς καρπούς, ελαιόλαδο και ψάρι συμβάλλει στη μείωση της φλεγμονής/ Φωτογραφία: Unsplash

Η ειδικός προειδοποιεί ωστόσο ότι τα ευρήματα δεν πρέπει να ερμηνεύονται απλοϊκά. Για το αν είναι καλύτερα να φάμε καρύδια στις δέκα το πρωί παρά στις οκτώ το βράδυ, δεν υπάρχουν αρκετά επιστημονικά στοιχεία για να απαντηθεί με βεβαιότητα.

Τα καρύδια θα συνεχίσουν να προσφέρουν ακόρεστα λιπαρά, φυτικά ωμέγα 3, πολυφαινόλες και άλλα ευεργετικά συστατικά, όποια ώρα κι αν τα καταναλώσουμε. Δεν υπάρχει μαγική στιγμή της ημέρας που οι ιδιότητές τους ενεργοποιούνται ή χάνονται.

Αυτό που φαίνεται να μετράει περισσότερο είναι η συνολική οργάνωση της διατροφής: κάποια κανονικότητα στα γεύματα, αποφυγή του να συγκεντρώνεται μεγάλο μέρος της ενέργειας αργά το βράδυ και ωράρια φαγητού που συμβαδίζουν με τον κύκλο ύπνου και εγρήγορσης.

Χρειάζεται επίσης να ξεχωρίζουμε όσα γνωρίζουμε για τη μεταβολική υγεία από όσα μπορούμε να πούμε ειδικά για τον εγκέφαλο. Παρότι υπάρχουν βιολογικοί μηχανισμοί που συνδέουν τους κιρκάδιους ρυθμούς, τον μεταβολισμό και τη λειτουργία του εγκεφάλου, λείπουν ακόμη μακροχρόνιες μελέτες παρέμβασης που να αποδεικνύουν ότι η αλλαγή των ωρών των γευμάτων, από μόνη της, προλαμβάνει τη γνωστική φθορά. Η φροντίδα του εγκεφάλου δεν εξαρτάται από ένα και μόνο τρόφιμο ή μια συγκεκριμένη ώρα, αλλά από το άθροισμα των καθημερινών μας συνηθειών.

Η σωματική άσκηση ευνοεί την κυκλοφορία του αίματος και την πλαστικότητα του εγκεφάλου/ Φωτογραφία: Unsplash

Μπορεί να τρώμε πολύ καλά, αλλά αν δεν γυμναζόμαστε, κοιμόμαστε άσχημα και ζούμε υπό διαρκές στρες, παραμελούμε θεμελιώδεις πτυχές της υγείας του εγκεφάλου. Η καλή διατροφή είναι απαραίτητη, όμως δεν μπορεί να αντισταθμίσει μόνη της τις ανθυγιεινές συνήθειες.

Η σωματική άσκηση ευνοεί την κυκλοφορία του αίματος και την πλαστικότητα του εγκεφάλου, δηλαδή την ικανότητά του να προσαρμόζεται και να δημιουργεί νέες συνδέσεις. Ο ύπνος είναι ουσιώδης για την παγίωση των αναμνήσεων, τη ρύθμιση των συναισθημάτων και τη διατήρηση μιας καλής γνωστικής λειτουργίας.

Το χρόνιο στρες, όταν επιμένει στον χρόνο, μπορεί να επηρεάσει διαδικασίες που σχετίζονται με τη μνήμη, την προσοχή και τη συναισθηματική ρύθμιση. Όλοι αυτοί οι παράγοντες συνδέονται μεταξύ τους και οι επιπτώσεις τους μπορούν να συσσωρεύονται με τα χρόνια.

Η διατροφή έχει σημαντική ικανότητα να ρυθμίζει τη φλεγμονή, αλλά δεν μπορεί να εξουδετερώσει πλήρως τις συνέπειες ενός ανθυγιεινού τρόπου ζωής. «Δεν μπορούμε να περιμένουμε να σβήσουμε μια φωτιά που τροφοδοτούμε διαρκώς με τις συνήθειές μας», τονίζει η ειδικός.

Ένα διατροφικό πρότυπο πλούσιο σε λαχανικά, φρούτα, όσπρια, ξηρούς καρπούς, ελαιόλαδο και ψάρι μπορεί να συμβάλει στη μείωση της χρόνιας φλεγμονής χαμηλού βαθμού, ιδίως όταν αντικαθιστά ένα μοτίβο χαμηλότερης διατροφικής ποιότητας. Τα οφέλη του συνδέονται, μεταξύ άλλων μηχανισμών, με την παροχή φυτικών ινών, ακόρεστων λιπαρών και βιοδραστικών ενώσεων, καθώς και με την επίδρασή του στο μικροβίωμα του εντέρου και στη μεταβολική υγεία.

Τι κάνει στον εγκέφαλο ένα γιαούρτι με μύρτιλα, βρώμη και ξηρούς καρπούς

Το γιαούρτι με μύρτιλα, βρώμη και ξηρούς καρπούς αποτελεί ένα πολύ ενδιαφέρον πρωινό, γιατί συνδυάζει θρεπτικά συστατικά που συμβάλλουν στην εγκεφαλική υγεία με διαφορετικούς μηχανισμούς. Το σκέτο γιαούρτι προσφέρει πρωτεΐνη και, αν περιέχει ζωντανές καλλιέργειες, μικροοργανισμούς που μπορούν να ενισχύσουν την υγεία του εντέρου.

Γιαούρτι με μύρτιλα και καρύδια/ Φωτογραφία: Unsplash

Αυτό έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον εξαιτίας της επικοινωνίας εντέρου και εγκεφάλου, αν και δεν μπορούμε να πούμε ότι το γιαούρτι βελτιώνει άμεσα τη μνήμη μας. Τα μύρτιλα είναι πλούσια σε ανθοκυανίνες, αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ενώσεις που μελετώνται για πιθανά οφέλη στη γνωστική λειτουργία.

Η βρώμη προσφέρει φυτικές ίνες και βήτα γλυκάνες, που ευνοούν τη μεταβολική υγεία και βοηθούν στη διατήρηση μιας πιο σταδιακής γλυκαιμικής απόκρισης. Οι ξηροί καρποί, ιδίως τα καρύδια, δίνουν ακόρεστα λιπαρά, πολυφαινόλες και φυτικά ωμέγα 3, θρεπτικά συστατικά ωφέλιμα για την καρδιαγγειακή και την εγκεφαλική υγεία.

Χαμομήλι/ Φωτογραφία: Unsplash

Επίσης, ορισμένα από τα βοηθήματα των γιαγιάδων έχουν επιστημονική βάση: Το χαμομήλι περιέχει απιγενίνη, μια ένωση που μελετάται για τις πιθανές επιδράσεις της στο άγχος και στον ύπνο, ενώ έχει και μακρά παράδοση χαλάρωσης. Εξίσου σημαντικό όμως είναι το τελετουργικό της παύσης και της απόλαυσης χωρίς βιασύνη.

Η Μαρτίν Κλάρες θα διάλεγε οπωσδήποτε ένα καλό χαμομήλι, γιατί συνδυάζει παράδοση, ευχαρίστηση και έναν απλό τρόπο να εισάγουμε παύσεις στην ημέρα μας. Είναι μεγάλη λάτρις των βοτανικών αφεψημάτων, και έχει αφιερώσει ένα κεφάλαιο σε αυτά σε καθένα από τα δύο βιβλία της. «Οι γιαγιάδες μας καταλάβαιναν ότι το να φροντίζουμε τον εαυτό μας σημαίνει και να σταματάμε, να ετοιμάζουμε κάτι ζεστό και να ξαναβρίσκουμε την ηρεμία μας», σημειώνει.