Νιώθετε μόνιμα κουρασμένοι; Το έντερο μπορεί να είναι η αιτία
Η συνεχής κούραση, η τριχόπτωση και η έλλειψη ενέργειας μπορεί να οφείλονται σε προβλήματα του εντέρου, που εμποδίζουν την απορρόφηση του σιδήρου από τη διατροφή.
Το να νιώθει κανείς εξαντλημένος καθημερινά δεν είναι ασυνήθιστο, αλλά όταν η κούραση συνοδεύεται από τριχόπτωση και μειωμένη αντοχή, κάτι περισσότερο συμβαίνει στον οργανισμό.
Εκτιμάται ότι ένας στους τρεις ανθρώπους δεν μπορεί να απορροφήσει σίδηρο από τη διατροφή, κάτι που συνδέεται με ένα ευαίσθητο ή κατεστραμμένο μικροβίωμα του εντέρου.
Γιατί το έντερο μπορεί να προκαλεί την κούραση που νιώθουμε
Ο Δρ Άντριου Κλάιν, αναισθησιολόγος στο Royal Papworth Hospital του Κέιμπριτζ με ειδίκευση στη διαχείριση της αναιμίας και της θεραπείας με σίδηρο, εξηγεί στη βρετανική Telegraph: «Προβλήματα στην απορρόφηση σιδήρου μπορούν να προκύψουν από ένα ευαίσθητο ή κατεστραμμένο έντερο».
Και συμπληρώνει: «Κατανάλωση πολλών επεξεργασμένων τροφίμων, υπερβολικό αλκοόλ, ορισμένες παθήσεις όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου ή συχνή χρήση αντιβιοτικών μπορούν να μειώσουν την ικανότητα του εντέρου να απορροφήσει σίδηρο και άλλα θρεπτικά συστατικά, όπως οι βιταμίνες Β. Στους περισσότερους ανθρώπους με αυτό το πρόβλημα, η απορρόφηση συμπληρωμάτων σιδήρου είναι δύσκολη ή αδύνατη».
Η ζωή με έλλειψη σιδήρου μπορεί να είναι εξαντλητική. Η Κάθριν Φορντ, 32 ετών, παρατήρησε ότι η κούραση της ήταν τόσο έντονη που χρειαζόταν να κοιμάται μέσα στην ημέρα για να συνεχίσει τις δραστηριότητές της. «Κοιμόμουν εννέα ή δέκα ώρες κάθε βράδυ και δεν ένιωθα ξεκούραστη», λέει η Κάθριν, που εργάζεται στη διοίκηση στο Κέιμπριτζ. «Σύντομα άρχισαν να πέφτουν τα μαλλιά μου σε μεγάλες ποσότητες. Όταν έπιανα τα μαλλιά μου σε αλογοουρά, παρατήρησα ότι ο όγκος είχε μειωθεί δραματικά και υπήρχαν κενά στο τμήμα και στο πάνω μέρος του κεφαλιού».
Η κούραση δεν ήταν καινούργια για την Κάθριν, αλλά επιδεινώθηκε όταν ταξίδευε στην Ινδονησία. «Είχα τόσα πράγματα που ήθελα να κάνω, αλλά δεν είχα ενέργεια. Έμενα μέσα, ανησυχώντας και ψάχνοντας τι μπορεί να φταίει».
Η Σάρα Γκριν, δασκάλα ντραμς από το Κέιμπριτζ, μετά τη γέννηση των διδύμων της το 2017, ενημερώθηκε από νοσοκόμα ότι θα έπρεπε να ελέγξει τα επίπεδα σιδήρου της. «Φαίνεσαι πολύ χλωμή», της είπε. «Σίγουρα είσαι αναιμική». Η 43χρονη Σάρα εξηγεί ότι η πρώτη της αντίδραση ήταν έκπληξη, καθώς πάντα θεωρούσε ότι ήταν χλωμή και δεν είχε σημασία. Ωστόσο, αργότερα παρατήρησε ότι η κόπωση της επηρεάζει ακόμη και την καθημερινή ζωή, όπως να ανεβαίνει σκάλες ή να μεταφέρει εξοπλισμό στη δουλειά.
Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για τη μεταφορά οξυγόνου στους ιστούς μέσω της αιμοσφαιρίνης. Οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, ειδικά με βαριές περιόδους ή εγκυμοσύνη. «Οι γυναίκες πρέπει να απορροφούν πολύ περισσότερο σίδηρο από τους άντρες. Αν το στομάχι τους είναι ευαίσθητο ή μη υγιές, δεν τα καταφέρνουν», εξηγεί ο γιατρός.
Στους άντρες αρκεί 1-2 mg σιδήρου ημερησίως από τη διατροφή, ενώ οι γυναίκες χρειάζονται τουλάχιστον 3-4 mg. Σε περιόδους βαριάς περιόδου ή εγκυμοσύνης, το ποσό αυτό αυξάνεται σημαντικά. Όσοι ακολουθούν χορτοφαγική ή vegan διατροφή μπορεί να μην καλύπτουν τις ανάγκες τους, καθώς ο σίδηρος που περιέχεται είναι λιγότερο απορροφήσιμος.
Η Κάθριν και η Σάρα απευθύνθηκαν στους γιατρούς τους. Η Κάθριν πήρε ισχυρό υγρό σίδηρο, αλλά δεν το άντεχε και παρουσίαζε έντονους πόνους και ναυτία. Η Σάρα, παρά τα κανονικά αποτελέσματα εξετάσεων, αισθανόταν συνεχώς εξουθενωμένη και προσπάθησε να ανεβάσει μόνη της τα επίπεδα σιδήρου με συμπληρώμστα, προκαλώντας όμως έντονη γαστρίτιδα.
Αν έχετε μια από τις παρακάτω καταστάσεις, μπορεί να δυσκολεύεστε στην απορρόφηση σιδήρου:
- Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, καούρες ή μακροχρόνια χρήση αναστολέων αντλίας πρωτονίων
- Φλεγμονώδη νόσο του εντέρου
- Κοιλιοκάκη
- Πρόσφατη χειρουργική επέμβαση στο στομάχι ή το έντερο
Ο δρ Κλάιν αναφέρει ότι τα αποδεκτά επίπεδα σιδήρου (φεριτίνη) κυμαίνονται μεταξύ 15 και 300 μg/L, αλλά τα ιδανικά είναι 200–250 για τους άντρες και 50–100 για τις γυναίκες. Η Σάρα, με φερριτίνη 19, κατάλαβε ότι τα αποτελέσματα μπορεί να είναι αποδεκτά αλλά όχι ιδανικά για την υγεία.
Οι ενδοφλέβιες εγχύσεις σιδήρου προσφέρουν άμεση βελτίωση. Η Κάθριν, με φερριτίνη 10, και η Σάρα που είχε γαστρίτιδα, βελτιώθηκαν γρήγορα μετά από τη θεραπεία στον Δρ Κλάιν. Σε λίγες εβδομάδες, η Κάθριν άρχισε να βλέπει τα μαλλιά της να ξαναφυτρώνουν και η εξάντληση εξαφανίστηκε. Η Σάρα απέκτησε ενέργεια για καθημερινές δραστηριότητες, όπως να μαγειρεύει μετά τη δουλειά.
Οκτώ σημάδια έλλειψης σιδήρου σύμφωνα με τον δρ Κλάιν:
- Συνεχής κούραση.
- Μείωση συγκέντρωσης.
- Τριχόπτωση και αραιωμένα ή φαλάκρα σημεία.
- «Ανήσυχα» πόδια.
- Πόνοι στα πόδια ακόμα και μετά από ήπια άσκηση.
- Δύσπνοια και παλμοί καρδιάς.
- Ξηρά νύχια και δέρμα.
- Πονοκέφαλοι.
Η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση είναι κρίσιμες, καθώς τα συμπτώματα μπορεί να επηρεάσουν σημαντικά την καθημερινότητα.
