Τι σημαίνει όταν ένα άτομο δεν θέλει να αγκαλιάζει ή να το αγκαλιάζουν, σύμφωνα με την Ψυχολογία;
Η αποστροφή προς τη σωματική επαφή και συγκεκριμένα στην αγκαλιά μπορεί να σχετίζεται με διάφορους παράγοντες, από έναν ανασφαλή τύπο δεσμού έως τραύματα της παιδικής ηλικίας.
Σε γενικές γραμμές, μια αγκαλιά αποτελεί σύμβολο εγγύτητας και στοργής. Είναι μια σωματική έκφραση σύνδεσης και μέρος της μη λεκτικής επικοινωνίας. Επιπλέον, έρευνες δείχνουν ότι το άγγιγμα μπορεί να μεταδώσει διάφορα συναισθήματα, όπως συμπάθεια, αγάπη ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, δυσφορία, και είναι απαραίτητο για τη σωματική και ψυχολογική ανάπτυξη των παιδιών. Ωστόσο, ορισμένοι άνθρωποι αισθάνονται μια συγκεκριμένη αποστροφή προς το άγγιγμα, ειδικά όταν πρόκειται για αγκαλιές.
Σύμφωνα με την ψυχολογία, το να αποφεύγει κανείς αυτή τη τρυφερή κίνηση μπορεί να έχει βαθύτερες αιτίες από μια απλή ενόχληση. Φυσικά, αυτή η προτίμηση μπορεί να μην σχετίζεται με κανέναν από τους παράγοντες που αναφέρονται σε αυτή τη λίστα. Υπάρχουν άνθρωποι που απλώς δεν τους αρέσει η σωματική επαφή και αυτό δεν έχει απαραίτητα κάποια συγκεκριμένη αιτία.
Ωστόσο, αν αυτή η συμπεριφορά προκαλεί ενόχληση, μπορεί να αντιμετωπιστεί με ψυχολογική υποστήριξη. Αν είναι προσωπική επιθυμία, είναι δυνατόν να μάθει κανείς να νιώθει πιο άνετα με τις αγκαλιές.
Γιατί λοιπόν πολλοί αποφεύγουν τις αγκαλιές
Γονεϊκό στιλ
Η Δρ. Suzanne Degges-White εξήγησε στο Psychology Today ότι η κοινωνικοποίηση στην παιδική ηλικία μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο ένα άτομο αντιμετωπίζει τις αγκαλιές. «Σε μια οικογένεια που δεν συνηθίζει να εκδηλώνει σωματικά τη στοργή της, τα παιδιά μπορεί να μεγαλώσουν ακολουθώντας το ίδιο μοτίβο», αναφέρει. Δηλαδή, όταν ένα παιδί μεγαλώνει χωρίς αυτού του είδους την επαφή, μπορεί να συνεχίσει να αποφεύγει τις αγκαλιές και στην ενήλικη ζωή, επειδή έμαθε αυτή τη συμπεριφορά μέσα στο οικογενειακό περιβάλλον.
Χαμηλή αυτοεκτίμηση
Η Degges-White επισημαίνει επίσης ότι οι άνθρωποι που είναι πιο ανοιχτοί στη σωματική επαφή τείνουν να έχουν υψηλότερα επίπεδα αυτοπεποίθησης. Αντίθετα, όσοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες με την αυτοεκτίμησή τους μπορεί να αποφεύγουν συναισθηματικές αλληλεπιδράσεις που περιλαμβάνουν άγγιγμα, συμπεριλαμβανομένων και των αγκαλιών. Εκτός από την αυτοεκτίμηση, παράγοντες όπως η αντίληψη της προσωπικής ταυτότητας και οι ανασφάλειες σχετικά με το σώμα μπορούν να επηρεάσουν αυτή την αποστροφή. Η ειδικός αναφέρει ότι, για ορισμένους ανθρώπους, «υπάρχει κάτι τρομακτικό στο να σε αγγίζουν» και, σε κάποιες περιπτώσεις, όταν δέχονται μια αγκαλιά, μπορεί ακόμη και να συγκινηθούν σε σημείο να κλάψουν.
Άγχος και κατάθλιψη
Η αποστροφή προς το άγγιγμα μπορεί να αποτελεί σύμπτωμα που σχετίζεται με διαταραχές ψυχικής υγείας, όπως είναι το άγχος, η κατάθλιψη ή η διαταραχή μετατραυματικού στρες. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα Mundo Psicólogos, αυτή η συμπεριφορά μπορεί επίσης να συνδέεται με την κοινωνική αγχώδη διαταραχή.
Τραύματα
Τραυματικές εμπειρίες, όπως η σωματική ή σεξουαλική κακοποίηση, μπορούν να οδηγήσουν ένα άτομο στο να αποφεύγει κάθε είδους σωματική επαφή, συμπεριλαμβανομένων και των αγκαλιών. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε έναν έντονο φόβο του αγγίγματος, γνωστό ως απτοφοβία (haptofobia).
Ανάγκη διατήρησης του προσωπικού χώρου
Για ορισμένους ανθρώπους, το να δεχτούν μια αγκαλιά μπορεί να τους δώσει την αίσθηση ότι παραβιάζεται ο προσωπικός τους χώρος. Αυτό μπορεί να προκαλέσει δυσφορία, ανασφάλεια ή ακόμη και αίσθημα ευαλωτότητας. Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις, η άρνηση της σωματικής επαφής μπορεί να σχετίζεται με έναν ήπιο φόβο για τα μικρόβια, γνωστό ως μικροφοβία (germofobia) ή μυσοφοβία (misofobia).
Ανασφαλής τύπος δεσμού
Έρευνες δείχνουν ότι τα στiλ δεσμού που αναπτύσσονται στην παιδική ηλικία συνεχίζουν να επηρεάζουν τη συμπεριφορά μας και στην ενήλικη ζωή. Σύμφωνα με τη θεωρία του δεσμού του John Bowlby, τα βρέφη αναπτύσσουν έναν από τους τέσσερις βασικούς τύπους δεσμού με βάση τη φροντίδα που λαμβάνουν από τους γονείς ή τους κηδεμόνες τους. Αν ένα παιδί μεγαλώσει σε ένα περιβάλλον όπου υπάρχει ελάχιστη σωματική επαφή, μπορεί να αναπτύξει έναν ανασφαλή δεσμό, κάτι που οδηγεί σε μια αρνητική συσχέτιση με το άγγιγμα. Στην ενήλικη ζωή, αυτό μπορεί να μεταφραστεί σε μεγαλύτερη ανάγκη για συναισθηματική ανεξαρτησία, η οποία μπορεί να εκδηλωθεί και με την απόρριψη της σωματικής επαφής.
Πολιτισμικές διαφορές
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αποστροφή προς τις αγκαλιές μπορεί να σχετίζεται με πολιτισμικούς παράγοντες. Σε ορισμένους πολιτισμούς, η αγκαλιά δεν αποτελεί συνηθισμένη εκδήλωση στοργής στην καθημερινότητα. Για παράδειγμα, στην Ασία, η αγκαλιά μπορεί να θεωρηθεί μια παρεμβατική χειρονομία. Στη Γαλλία, η αγκαλιά σε δημόσιους χώρους δεν είναι συνηθισμένη πρακτική, ενώ στη Φινλανδία αυτή η σωματική επαφή συνήθως προορίζεται μόνο για πολύ κοντινά πρόσωπα, όπως επισημαίνει το RTVE.
