Γιατί πολλοί τακτοποιούν τα μαχαιροπίρουνα πριν το φαγητό -Η εξήγηση της ψυχολογίας
Μια κίνηση πριν από το φαγητό αποκαλύπτει πολλά για την ψυχική μας κατάσταση, χωρίς να σημαίνει απαραίτητα ανάγκη για έλεγχο, σύμφωνα με την ψυχολογία.
Ο Χοσέ Λουίς Μαρτίνεθ Αλμέιδα έχει αποκαλύψει πως ακολουθεί ένα συγκεκριμένο τελετουργικό κάθε φορά που κάθεται στο τραπέζι. Τακτοποιεί τα πάντα με τον δικό του τρόπο, από τα μαχαιροπίρουνα μέχρι τα πιάτα και τα ποτήρια, ακόμη και σε επίσημα γεύματα όπως αυτά στο Βασιλικό Παλάτι της Μαδρίτης.
Η εικόνα αυτή μπορεί να φαίνεται ιδιαίτερη, όμως πρόκειται για μια συνήθεια που πολλοί άνθρωποι αναγνωρίζουν στον εαυτό τους. Κάποιοι τοποθετούν το ποτήρι πάντα στην ίδια πλευρά, άλλοι κόβουν το φαγητό με συγκεκριμένο τρόπο, κοιτούν το πιάτο πριν ξεκινήσουν ή θέλουν όλα να βρίσκονται στη θέση τους για να απολαύσουν πραγματικά το γεύμα.
Γιατί κάποιοι τακτοποιούν τα μαχαιροπίρουνα πριν το φαγητό
Το ερώτημα είναι αν αυτές οι μικρές καθημερινές κινήσεις αποτελούν απλές προσωπικές συνήθειες ή αν αποκαλύπτουν κάτι βαθύτερο για τη σχέση μας με τον έλεγχο. Ο ψυχολόγος και διατροφολόγος Ντέιβιντ Μπερνίγκερ, εξηγεί στο ισπανικό Hola πως «συχνά είναι απλώς μια συνήθεια, όπως κάποιοι άνθρωποι κάθονται πάντα στην ίδια θέση ή τοποθετούν το ποτήρι τους σε ένα συγκεκριμένο σημείο».
Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν αυτή η κίνηση γίνεται απαραίτητη για να νιώσει κάποιος καλά ή εντείνεται σε περιόδους άγχους.
Για τον Μπερνίγκερ, η στιγμή του φαγητού δεν ξεκινά όταν πιάνουμε το πιρούνι, αλλά πολύ νωρίτερα. «Στις συνεδρίες μου συχνά λέω ότι ένα γεύμα ξεκινά πολύ πριν από την πρώτη μπουκιά. Ξεκινά από τον τρόπο που καθόμαστε, τον τρόπο που αναπνέουμε και την ψυχική κατάσταση με την οποία φτάνουμε στο τραπέζι», εξηγεί.
Όταν ένας άνθρωπος βιώνει αβεβαιότητα, ο εγκέφαλος αναζητά μικρά σημάδια ασφάλειας. Η τακτοποίηση των μαχαιροπίρουνων, η τοποθέτηση του ποτηριού ή η διόρθωση της θέσης του πιάτου μπορούν να λειτουργήσουν ως ένας απλός τρόπος επαναφοράς της ηρεμίας.
Η ίδια η κίνηση δεν είναι ανησυχητική. Το σημαντικό είναι ο τρόπος με τον οποίο τη βιώνει κάποιος. «Αυτό που έχει σημασία δεν είναι η πράξη, αλλά η ελευθερία με την οποία την κάνουμε. Αν μια μέρα δεν μπορούμε να το κάνουμε και δεν συμβεί τίποτα, μιλάμε για μια συνήθεια. Αν όμως δημιουργεί άγχος ή δυσφορία, αξίζει να αναρωτηθούμε ποια συναισθηματική ανάγκη εξυπηρετεί», σημειώνει.
Η σχέση μας με το φαγητό δεν φαίνεται μόνο μέσα από το τι υπάρχει στο πιάτο. Συχνά αποκαλύπτεται στις μικρές λεπτομέρειες. Ο Μπερνίγκερ αναφέρει πως, έπειτα από χρόνια υποστήριξης ανθρώπων σε διαδικασίες αλλαγής, έχει μάθει να παρατηρεί συμπεριφορές που συχνά περνούν απαρατήρητες.
«Υπάρχουν άνθρωποι που κόβουν τα πάντα σε απολύτως ίδια κομμάτια πριν ξεκινήσουν, άνθρωποι που χρειάζονται να αφήνουν πάντα το πιάτο τους εντελώς καθαρό ακόμη κι όταν έχουν χορτάσει, άνθρωποι που ζυγίζουν κάθε τροφή με απόλυτη ακρίβεια ή άνθρωποι που τρώνε τόσο γρήγορα ώστε μετά βίας θυμούνται τι έφαγαν», αναφέρει.
Υπάρχει όμως και η αντίθετη πλευρά. Άνθρωποι που τρώνε κρατώντας το κινητό τους, απαντώντας σε μηνύματα ή παρακολουθώντας μια σειρά και ολοκληρώνουν το γεύμα χωρίς να έχουν πραγματικά συνδεθεί με τη στιγμή.
Ο ειδικός τονίζει πως αυτές οι συμπεριφορές δεν είναι από μόνες τους ούτε καλές ούτε κακές. Αποτελούν μικρές ενδείξεις που μπορεί να σχετίζονται με άγχος, ανάγκη για αυτοφροντίδα, αίσθηση βιασύνης ή επιθυμία για έλεγχο. Όταν κατανοούνται οι βαθύτερες αιτίες τους, η αλλαγή γίνεται πιο ουσιαστική.
Μερικές απλές κινήσεις μπορούν να αλλάξουν τον ρυθμό του γεύματος. Να καθίσουμε για λίγα δευτερόλεπτα, να αναπνεύσουμε, να αφήσουμε στην άκρη το κινητό ή να κοιτάξουμε το πιάτο πριν ξεκινήσουμε. Δεν χρειάζεται το φαγητό να μετατραπεί σε μια περίπλοκη τελετουργία. Αρκούν λίγα λεπτά προσοχής για να δημιουργηθεί μεγαλύτερη σύνδεση με τη στιγμή.
Η λέξη κλειδί, σύμφωνα με τον διατροφολόγο και ψυχολόγο, είναι η ευελιξία. Μια υγιής συνήθεια λειτουργεί υποστηρικτικά και όχι περιοριστικά. Μπορούμε να την ακολουθήσουμε, να την αλλάξουμε ή να την παραλείψουμε για μία ημέρα χωρίς να μας προκαλεί έντονη ενόχληση.
Όταν όμως κάποιος αισθάνεται ότι δεν μπορεί να φάει αν το τραπέζι δεν είναι τέλεια στρωμένο, αν τα μαχαιροπίρουνα δεν βρίσκονται σε συγκεκριμένη σειρά ή αν χρειάζεται να επαναλάβει μια συμπεριφορά για να ηρεμήσει, τότε η συνήθεια αρχίζει να μετατρέπεται σε υποχρέωση.
Η διαφορά είναι σημαντική. Η τακτοποίηση των μαχαιροπίρουνων μπορεί να είναι ένας τρόπος να ξεκινά ήρεμα ένα γεύμα, μια συνήθεια που αποκτήθηκε σε μια συγκεκριμένη περίοδο ζωής ή ακόμη και μια προσωπική λεπτομέρεια, όπως συμβαίνει με τον Αλμέιδα από την εποχή της προετοιμασίας του για ανταγωνιστικές εξετάσεις.
Αν όμως αυτή η μικρή κίνηση γίνει άκαμπτη, προκαλεί άγχος ή επηρεάζει την απόλαυση του φαγητού, τότε ίσως αξίζει να εξεταστεί βαθύτερα. Μερικές φορές προσπαθούμε να διαχειριστούμε ένα συναίσθημα μέσα από μια άλλη πράξη.
