Χριστίνα Σούζη: «Σήμερα φοβάμαι περισσότερο από ό,τι παλιά»
Η Χριστίνα Σούζη αποτελεί μία από τις σταθερές παρουσίες της ελληνικής μετεωρολογίας εδώ και περισσότερες από τρεις δεκαετίες. Με σπουδές στα Μαθηματικά και μετεκπαίδευση στη Μετεωρολογία σε μια εποχή που το αντικείμενο δεν είχε ακόμη ακαδημαϊκή αυτονομία στην Ελλάδα, ανήκει σε μια γενιά επιστημόνων που διαμόρφωσαν τον χώρο από τα θεμέλιά του.
Σήμερα, καθώς τα ακραία καιρικά επεισόδια γίνονται συχνότερα και η κλιματική κρίση αποτυπώνεται με μετρήσιμα δεδομένα, η μετεωρολογία αποκτά νέα βαρύτητα. Η ενημέρωση για τον καιρό δεν αφορά πλέον μόνο τις επόμενες ημέρες, αλλά τη διαχείριση κινδύνου, την προσαρμογή και την κατανόηση μιας μεταβαλλόμενης πραγματικότητας. Και με τη πολυετή εμπειρία της, η Χριστίνα Σούζη έχει βιώσει αυτή τη μετάβαση από πρώτο χέρι.
Παράλληλα, η δημόσια εικόνα της δεν υπήρξε ποτέ απολύτως συμβατική. Σε έναν τηλεοπτικό χώρο που για χρόνια επέβαλλε συγκεκριμένους κώδικες εμφάνισης, επέλεξε να μη συμμορφωθεί πλήρως με τους άγραφους κανόνες της τηλεοπτικής «σοβαρότητας».
Τη συναντήσαμε για να μιλήσουμε για το πώς έχει αλλάξει ο καιρός και τι σημαίνει αυτή η νέα πραγματικότητα.
Χριστίνα Σούζη: «Τα ακραία φαινόμενα είναι πλέον περισσότερα και εντονότερα»
«Τα τελευταία χρόνια τα ακραία καιρικά φαινόμενα είναι πράγματι περισσότερα και εντονότερα. Δεν είναι απλώς η αίσθησή μας. Ένα μεμονωμένο φαινόμενο, μια καταιγίδα, ένας καύσωνας, μια έντονη χιονόπτωση, δεν μπορεί από μόνο του να αποδοθεί στην κλιματική αλλαγή. Ο καιρός είχε πάντα εξάρσεις. Αυτό που έχει αλλάξει είναι η συχνότητα και η ένταση. Εκεί που κάποτε ένα έντονο φαινόμενο εμφανιζόταν μία φορά τον χρόνο ή κάθε πέντε χρόνια, σήμερα μπορεί να το βλέπουμε δύο και τρεις φορές μέσα στην ίδια χρονιά. Αυτή η συσσώρευση είναι που δείχνει τη μεταβολή.
Η Μεσόγειος θεωρείται πλέον «hot spot» της κλιματικής αλλαγής. Για την Ελλάδα αυτό σημαίνει ότι η θερμή θάλασσα λειτουργεί ως καύσιμο για τα συστήματα που δημιουργούν έντονες βροχές και καταιγίδες. Όταν η θερμοκρασία της δεν πέφτει όσο θα έπρεπε τον χειμώνα, τροφοδοτεί την αστάθεια. Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στο κλίμα. Αφορούν και τα ίδια τα οικοσυστήματα της θάλασσας, τα ψάρια, τη χλωρίδα, τη συνολική ισορροπία.
Στην Ελλάδα αρχίζει να διαμορφώνεται μια κουλτούρα πρόληψης, αν και συχνά εξακολουθούμε να λειτουργούμε εκ των υστέρων. Το 112 είναι πλέον αναγκαίο εργαλείο. Μπορεί να προκαλεί γκρίνια, όμως έχει σώσει ζωές. Σε περιοχές όπου το έδαφος έχει κορεστεί από συνεχείς βροχές, ακόμη και ένα σχετικά ήπιο σύστημα μπορεί να προκαλέσει κατολισθήσεις. Η έγκαιρη ειδοποίηση δεν είναι υπερβολή, είναι προσαρμογή σε μια νέα πραγματικότητα.
Ο τρόπος που χτίζουμε τις πόλεις μας επηρεάζει επίσης τις συνθήκες που βιώνουμε. Το τσιμέντο αυξάνει τη θερμοκρασία, ενώ το πράσινο τη μειώνει και βελτιώνει το μικροκλίμα. Δεν είμαι πολεοδόμος, όμως είναι προφανές ότι η απουσία πρασίνου επιβαρύνει τις ήδη δύσκολες συνθήκες. Η κλιματική κρίση δεν δρα σε κενό, συναντά τις δικές μας επιλογές.
Βρισκόμαστε σε οριακό σημείο. Υπάρχει ακόμη χρόνος, αλλά τα περιθώρια στενεύουν. Ο καθένας μπορεί να βάλει το δικό του μικρό λιθαράκι. Μετά τις πυρκαγιές στην περιοχή μου, ξαναφύτεψα. Κάηκαν δέντρα σαράντα ετών. Θα χρειαστεί χρόνος για να ξαναμεγαλώσουν. Ίσως να μη ζήσω για να τα δω ώριμα. Όμως τα παιδιά και τα εγγόνια μου θα τα δουν. Αυτή η σκέψη αρκεί».
Ακόμη και για εκείνη, που έχει ζήσει δεκαετίες καιρικών μεταβολών, ο φόβος σήμερα είναι πιο έντονος. «Σήμερα φοβάμαι περισσότερο από ό,τι παλιά. Όταν βλέπω ένα σύστημα να πλησιάζει, γνωρίζω ότι τα μοντέλα δεν μπορούν πάντα να αποτυπώσουν πλήρως τη συμπεριφορά του. Η αστάθεια είναι μεγαλύτερη. Περιμένεις μέχρι την τελευταία στιγμή για να δεις πώς θα εξελιχθεί. Κάποτε λέγαμε «δόξα τω Θεώ, ήρθε βροχή». Τώρα σχεδόν κάθε σύστημα προκαλεί κάπου καταστροφές. Όχι παντού, αλλά κάπου. Αυτή είναι η διαφορά».
Μιλώντας μαζί της, καταλαβαίνει κανείς ότι η πρόγνωση δεν είναι πια μια καθημερινή ρουτίνα. «Όταν μια πρόγνωση επιβεβαιώνεται, νιώθω δικαίωση. Όταν δεν επιβεβαιώνεται, νιώθω το βάρος του λάθους, ακόμη κι αν αυτό οφείλεται σε μοντέλο που αποδείχθηκε λιγότερο αξιόπιστο. Η ευθύνη της επιλογής είναι πάντα προσωπική».
Αυτή η ευθύνη, ωστόσο, δεν αφορά μόνο την επιστημονική κρίση. Αφορά και τον τρόπο με τον οποίο ο καιρός μετατρέπεται σε είδηση.
«Ο καιρός είναι είδηση. Δεν μπορεί όμως να είναι πάντα πρώτη είδηση χωρίς λόγο, για πηχυαίους τίτλους ή για κλικ. Αυτό είναι μεγάλο λάθος. Σήμερα η πληροφορία κυκλοφορεί παντού, κυρίως μέσα από τα social media. Ο καθένας την έχει άμεσα στη διάθεσή του και μπορεί να διαβάσει οτιδήποτε. Πρέπει όμως να ξέρουμε να ξεχωρίζουμε την αλήθεια από την υπερβολή και από το ψέμα. Αν δεν το κάνουμε, τότε πράγματι τρομοκρατούμε τον κόσμο.
Ο καιρός έχει μεγάλη σημασία, ιδιαίτερα στην εποχή που ζούμε. Δεν χρειάζεται όμως να γίνεται θέαμα κάθε φορά.»
Η Χριστίνα Σούζη μακριά από το στούντιο
«Εκτός τηλεόρασης, είμαι διαφορετική. Στο δελτίο με βλέπουν με σακάκι και κοστούμι. Στην καθημερινότητά μου επιλέγω άνετα ρούχα, ό,τι μπορώ να υποστηρίξω και με εκφράζει. Δεν σκέφτομαι αν θα σχολιαστεί. Όταν έκανα μπλε, και παλαιότερα κόκκινες, ανταύγειες ή εμφανίστηκα με άφρο μαλλί, δεν το έκανα για να προκαλέσω. Το έκανα επειδή το ήθελα. Αν δεν ξεπερνάς τα όρια, δεν υπάρχει λόγος να φοβάσαι. Και αν υπάρξει σχόλιο, έρχεται εκ των υστέρων.
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επικοινωνώ κυρίως για τον καιρό. Υπάρχουν θετικά σχόλια, υπάρχουν και επιθέσεις. Απαντώ. Πιστεύω στον διάλογο, ακόμη κι όταν είναι δύσκολος».
Για το τέλος της ζητάμε να «ντύσει» τον καιρό της εποχής μας. «Αν ο καιρός είχε σήμερα στιλ, θα ήταν ασταθές. Θα φορούσε χειμωνιάτικα και καλοκαιρινά μαζί, χρώματα που δεν ταιριάζουν, εποχές που μπερδεύονται. Θα ήταν αντιφατικό. Όπως ακριβώς η εποχή μας», καταλήγει η Χριστίνα Σούζη.
