Πέγκυ Αντωνάκου: «Η ηγεσία δεν έχει φύλο, έχει στιλ»

Η Πέγκυ Αντωνάκου γενική διευθύντρια της Google για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη μιλά στο Bovary για την τεχνητή νοημοσύνη, τις γυναίκες, την επιτυχία και τη ζωή πέρα από τις οθόνες.

Η Πέγκυ Αντωνάκου έχει διαγράψει μια πορεία που ακολουθεί την εξέλιξη της σύγχρονης τεχνολογίας.

Από τη Dell και τη Microsoft μέχρι τη σημερινή της θέση ως Regional General Manager της Google για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, βρίσκεται εδώ και περισσότερες από δύο δεκαετίες στην πρώτη γραμμή των ψηφιακών εξελίξεων. Έχει ζήσει από κοντά την εποχή που το Διαδίκτυο άλλαζε τον τρόπο που επικοινωνούμε και εργαζόμαστε, την εξάπλωση του cloud και του mobile, ενώ σήμερα βρίσκεται στο επίκεντρο της μεγαλύτερης ίσως τεχνολογικής μετάβασης της εποχής μας, της τεχνητής νοημοσύνης.

Τη συναντήσαμε σε μια περίοδο κατά την οποία το AI δεν αποτελεί πλέον μια τεχνολογία του μέλλοντος, αλλά ένα εργαλείο που επηρεάζει ήδη τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε, ενημερωνόμαστε και λαμβάνουμε αποφάσεις.

Στη συζήτησή μας μιλήσαμε για τις ευκαιρίες και τις προκλήσεις που φέρνει αυτή η νέα πραγματικότητα, για το μέλλον της εργασίας και των μέσων ενημέρωσης, αλλά και για τη θέση των γυναικών σε έναν χώρο που εξακολουθεί να είναι σε μεγάλο βαθμό ανδροκρατούμενος.

Μιλήσαμε ακόμη για τη μητρότητα, την ανάγκη να βρίσκει κανείς ισορροπίες σε έναν απαιτητικό επαγγελματικό ρόλο και για το πώς ορίζει σήμερα την επιτυχία μια γυναίκα που έχει βρεθεί στην κορυφή ενός από τους πιο ανταγωνιστικούς κλάδους στον κόσμο.

Πέγκυ Αντωνάκου: «Κάθε εταιρεία ήταν ένας καθρέφτης του αύριο»

Η συζήτησή μας με την Πέγκυ Αντωνάκου ξεκινά από τη διαδρομή της και τις μεγάλες τεχνολογικές αλλαγές που έζησε από μέσα.

«Το πολύ ενδιαφέρον ήταν ότι όλες αυτές οι εταιρείες, στην κάθε εποχή, ήταν ένας καθρέφτης του αύριο. Στην εποχή της Dell ήταν πραγματικά η εποχή της επανάστασης του προσωπικού υπολογιστή, όταν όλοι συνηθίζαμε να έχουμε μπροστά μας, στο σπίτι και στο γραφείο, έναν υπολογιστή. Στην εποχή της Microsoft ανακαλύψαμε καινούργια επίπεδα παραγωγικότητας μέσω του cloud. Ήταν αυτή η μετάβαση στο cloud. Και τώρα, στην Google, είναι η εποχή πλέον της τεχνητής νοημοσύνης, όπου πραγματικά ξεκλειδώνουμε τις ανθρώπινες δυνατότητες σε ένα άλλο επίπεδο.»

Για την ίδια, όμως, η εξέλιξη της τεχνολογίας συνοδεύτηκε και από μια διαφορετική αντίληψη για την ηγεσία. Όχι ως άσκηση εξουσίας, αλλά ως μια διαρκή διαδικασία μάθησης. «Θα έλεγα ότι είναι ένα σύνολο όλων αυτών. Είναι η προσωπικότητα, αν μπορούσα να την περιγράψω με μία λέξη. Θεωρώ ότι η ηγεσία δεν έχει φύλο, έχει όμως στιλ. Και όπως όλα τα πράγματα, πρέπει να έχει έμπνευση, πρέπει να έχει, προφανώς, τεχνογνωσία. Η τεχνογνωσία σε κάνει ειδικό. Όμως οι αποφάσεις σου και ο τρόπος που συνεργάζεσαι σε κάνουν αποδοτικό. Άρα πρέπει να μαθαίνεις. Νομίζω ότι έχουμε περάσει από την εποχή του ηγέτη που τα ξέρει όλα και πρέπει να περάσουμε σε μια εποχή που και ο ηγέτης, μαζί με όλους τους άλλους, πρέπει να συνεχίσει να μαθαίνει.

Οπότε το να είσαι αρκετά ταπεινός για να ακούς και να μαθαίνεις είναι πολύ σημαντικό. Ειδικά στην τεχνολογία η νέα γενιά έχει πολύ μεγάλο πλεονέκτημα. Είναι πολύ σημαντικό να ακούς και να μαθαίνεις, να εξελίσσεσαι, να παραμένεις -στη δική μου περίπτωση - πάντα περίεργη, με την καλή έννοια, την παιδική έννοια της περιέργειας. Να μαθαίνω, δηλαδή, και να πειραματίζομαι με καινούργια πράγματα.

Και νομίζω ότι στο τέλος δεν θυμάσαι ποτέ τις τεχνολογίες. Θυμάσαι πάντα τις συνεργασίες, τους ανθρώπους. Τους ανθρώπους που βοήθησες να προχωρήσουν και τα πράγματα που έκανες και είχαν πραγματικά μια επίδραση στην οικονομία, στην κοινωνία, στην ομάδα σου, στον κόσμο γενικότερα.»

Η κουβέντα μεταφέρεται στη θέση των γυναικών στην αγορά εργασίας. Παρά την πρόοδο των τελευταίων ετών, η ίδια θεωρεί ότι η ηγεσία εξακολουθεί να παραμένει, στη μεγάλη της πλειονότητα, ανδροκρατούμενη.

«Έχω την εντύπωση ότι δεν υπάρχει και χώρος που να μην είναι ανδροκρατούμενος. Νομίζω, με ελάχιστες εξαιρέσεις. Ίσως ο χώρος της νοσηλευτικής και της γραμματειακής υποστήριξης, ίσως και της εκπαίδευσης. Αλλά οι περισσότεροι χώροι είναι ανδροκρατούμενοι. Άρα, κατά κάποιο τρόπο, σχεδόν κάθε γυναίκα που βρίσκεται στον εργασιακό χώρο, ακόμη και σε αυτούς τους χώρους που θεωρούμε λιγότερο ανδροκρατούμενους, καλείται να αποδείξει τον εαυτό της. Γιατί ακόμη κι εκεί, η ηγεσία παραμένει ανδροκρατούμενη. Δεν έχει να κάνει μόνο με το συνολικό ποσοστό των γυναικών. Έχει να κάνει και με το ποσοστό των γυναικών στην ηγεσία.

Θεωρώ ότι αυτό που αποκαλούμε ισότητα, το να υπάρχουν δηλαδή ίσες ευκαιρίες, είναι κατά κάποιο τρόπο η μεγαλύτερη επιχειρηματική ευκαιρία αυτή τη στιγμή. Γιατί αφήνουμε σχεδόν το μισό παραγωγικό δυναμικό του πλανήτη είτε με λιγότερες ευκαιρίες, είτε εκτός, είτε όχι σε ηγετικές θέσεις. Και ξέρουμε από έρευνες ότι αυτό θα σήμαινε σημαντική προστιθέμενη αξία στο παγκόσμιο ΑΕΠ.

Άρα είναι πραγματικά μια σημαντική επιχειρηματική ευκαιρία. Και επίσης να πω κάτι άλλο. Η ισότητα δεν πρέπει να είναι αυτό που λέμε στα αγγλικά zero-sum game. Δηλαδή δεν πρέπει να κερδίσουν οι γυναίκες και να χάσουν οι άνδρες. Έχει να κάνει με το γεγονός ότι όσο περισσότερη εκπροσώπηση έχει ο πληθυσμός, τόσο καλύτερες αποφάσεις παίρνουμε, τόσο πληρέστερες αποφάσεις παίρνουμε και άρα ευημερούμε περισσότερο κοινωνικά και οικονομικά.»

Όταν η συζήτηση φτάνει στις ενοχές που εξακολουθούν να νιώθουν πολλές γυναίκες οι οποίες προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στην καριέρα και την οικογένεια, η Πέγκυ Αντωνάκου δεν απαντά μόνο με προσωπικές διαπιστώσεις. Επικαλείται και τα στοιχεία.

«Πιστεύω, και το λένε τα δεδομένα αυτά, δεν έχει να κάνει μόνο με το τι πιστεύω, ότι μια γυναίκα έχει πολύ περισσότερες ώρες μέσα στην ημέρα αυτό που λέμε "απλήρωτης εργασίας". Δηλαδή υπάρχει εργασία για την οποία πληρώνεσαι από τον εργοδότη σου και υπάρχει εργασία για την οποία δεν σε πληρώνει κανείς. Η φροντίδα του σπιτιού, η φροντίδα των παιδιών, η φροντίδα ίσως γονιών που είναι ηλικιωμένοι, η φροντίδα πολλών πραγμάτων διαδικαστικών.

Το αγαπημένο μου παράδειγμα είναι τα παιδικά πάρτι, που για κάποιο λόγο είναι αποκλειστική ευθύνη των μαμάδων. Δεν ξέρω γιατί. Δεν χρειάζεται κάποιο ιδιαίτερο skill, που το έχει μόνο η μαμά, για να κανονίσει ένα παιδικό πάρτι. Και μπορώ να πω χιλιάδες άλλα τέτοια παραδείγματα.

Άρα τα διαδικαστικά τείνουν να είναι δουλειά της γυναίκας συνήθως. Μάλιστα, κοιτούσα κάποια στατιστικά πρόσφατα τα οποία είχαν πολύ ενδιαφέρον. Η Ελλάδα είναι στις χαμηλότερες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης από πλευράς ισοκατανομής αυτής της απλήρωτης εργασίας.

Νομίζω ότι οι γυναίκες στην Ελλάδα ξοδεύουν περίπου 4,5 ώρες την ημέρα σε αυτό, ενώ αντίστοιχα οι άνδρες περίπου μιάμιση ώρα. Και βέβαια αυτό το ποσοστό είναι από τα χαμηλότερα στην Ευρώπη. Σε αντιπαράθεση, για παράδειγμα, με τις σκανδιναβικές χώρες, όπου οι άνδρες ξοδεύουν σχεδόν τον διπλάσιο χρόνο.

Άρα όσο υπάρχει αυτή η ανισοκατανομή, σημαίνει ότι το βάρος θα πέφτει περισσότερο στη μία πλευρά. Σημαίνει ότι τα πρότυπα θα συνεχίσουν να αναπαράγονται λανθασμένα, ότι το βάρος για κάποιο λόγο πρέπει να πέφτει στον έναν περισσότερο από τον άλλον και, κατ’ επέκταση, οι γυναίκες θα είναι πιο κουρασμένες, πιο εξαντλημένες, θα διασκεδάζουν λιγότερο, θα έχουν λιγότερα χόμπι και ίσως να είναι λιγότερο ικανοποιημένες στο τέλος της ημέρας.

Άρα θεωρώ ότι έχουμε πολλή δουλειά να κάνουμε ακόμη. Και κοινωνικά, και μέσα στις οικογένειές μας, γιατί εκεί φτιάχνονται τα πρότυπα. Και μέσα στα σχολεία, μέσα στις επιχειρήσεις.

Εγώ πλέον είμαι αρκετά προσεκτική και ίσως πολλές φορές αυστηρή σε σχέση με το χιούμορ, με τα στερεότυπα που αναπαράγουμε και στα μικρά παιδιά. Γιατί από ανούσια αστεία πολλές φορές ξεκινούν στερεότυπα ή συμπεριφορές ρατσιστικές ή επιθετικές. Και αυτό δεν ισχύει μόνο για τις γυναίκες. Ισχύει για όλους. Αλλά έχουμε πολύ δρόμο ακόμη.»

«Η τεχνητή νοημοσύνη είναι μια ευκαιρία να επανατοποθετηθούμε»

Όταν τη ρωτάμε τι θα συμβούλευε σήμερα μια 25χρονη που ξεκινά την επαγγελματική της διαδρομή, η Πέγκυ Αντωνάκου δεν μιλά μόνο για καριέρα. Μιλά για την αξία του ρίσκου, της αλλαγής και της περιέργειας, σε μια εποχή που η τεχνητή νοημοσύνη αναδιαμορφώνει τα πάντα.

«Ό,τι θα συμβούλευα μια 25χρονη, θα το συμβούλευα και σε οποιονδήποτε ξεκινά τώρα. Όταν ξεκινάς, έχεις μπροστά σου όλες τις επιλογές. Καμιά φορά λένε "να κάνεις αυτό που αγαπάς". Εγώ νομίζω ότι αυτό που αγαπάς μπορεί και να αλλάζει ανάλογα με την περίοδο και τη φάση της ζωής σου. Είναι ωραίο να κάνεις πραγματικά αυτό που θέλεις εκείνη τη στιγμή, εκεί που σε πηγαίνει η καρδιά σου, και να μη φοβάσαι να κάνεις αλλαγές, να μη φοβάσαι να πάρεις ρίσκα. Γιατί χωρίς ρίσκα και χωρίς αλλαγές δεν υπάρχουν μαθήματα και μέσα από τα μαθήματα εξελισσόμαστε.

Νομίζω ότι ειδικά σε αυτή την εποχή καταλαβαίνω πως υπάρχει άγχος και αγωνία στη νέα γενιά. "Αλλάζουν όλα τόσο γρήγορα. Πού θα με πάει αυτό; Πού θα βρεθώ; Τι πρέπει να κάνω;". Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά, αυτή της απελευθέρωσης. Όλες οι εναλλακτικές είναι ανοιχτές.

Μπορεί να ζεις σε ένα μέρος της Ελλάδας, να μη χρειάζεται καν να βρίσκεσαι στην Αθήνα, και να έχεις ένα επιχειρηματικό μοντέλο που εξάγει κάτι σε όλο τον κόσμο. Να παράγεις κάτι, να δημιουργείς. Υπάρχουν πλέον τεράστιες ευκαιρίες.

Είμαστε μια μικρή χώρα, με πολλά πλεονεκτήματα, αλλά πολλές φορές όχι στην πρώτη γραμμή. Αυτή τη στιγμή, όμως, η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται, κατά τη δική μου άποψη, και ένα προσωπικό στοίχημα του καθενός. Γιατί θα αλλάξουν όλα. Και μέσα σε όλα αυτά που θα αλλάξουν έχουμε την ευκαιρία να επανατοποθετηθούμε.

Ειδικά για τις γυναίκες, αυτό είναι μια πολύ μεγάλη ευκαιρία. Να βγουν περισσότερες γυναίκες μπροστά, γιατί δίνονται πραγματικά πάρα πολλές ευκαιρίες.»

«Οι γυναικοκτονίες με λυπούν βαθιά και πολλές φορές με θυμώνουν»

Η συζήτηση επιστρέφει στο σήμερα και στα φαινόμενα έμφυλης βίας που εξακολουθούν να απασχολούν την ελληνική κοινωνία. «Με λυπούν βαθιά και πραγματικά πολλές φορές με θυμώνουν κιόλας. Αυτό με τις γυναικοκτονίες είναι ασύλληπτο. Και είναι ασύλληπτο γιατί ξέρω επίσης ότι πίσω από αυτό προβάλλεται μια νοοτροπία ιδιοκτησίας, ένα ιδιοκτησιακό καθεστώς, μια κατοχή της προσωπικότητας του άλλου ανθρώπου. Είναι απίστευτα πράγματα.

Και είναι συγκλονιστικό ότι από τη μία μιλάμε για τεχνητή νοημοσύνη και έχουμε φτάσει εδώ που έχουμε φτάσει τεχνολογικά και από την άλλη βλέπουμε ακόμη τέτοια φαινόμενα. Θεωρώ ότι δεν πρέπει να το βλέπουμε απαισιόδοξα. Προφανώς τα πράγματα εξελίσσονται και αλλάζουν. Ακόμη και το γεγονός ότι μιλάμε τόσο πολύ για αυτό είναι σημαντικό. Πλέον το βλέπουμε.

Το γεγονός όμως ότι συνεχίζει να συμβαίνει σημαίνει ότι, από πλευράς κουλτούρας, γιατί ο νόμος είναι ένα πράγμα, αλλά άλλο είναι ο πολιτισμός και η κουλτούρα μας, έχουμε ακόμη πολύ δρόμο μπροστά μας.

Οι μαμάδες αγοριών είναι σημαντικό να φροντίζουμε να υπάρχει σεβασμός, να υπάρχει αυτό το ξεκάθαρο όριο. Οι μαμάδες κοριτσιών επίσης πρέπει να βοηθήσουμε ώστε να υπάρχουν δικλείδες ασφαλείας και το σπίτι να είναι πάντα ένα μέρος όπου τα παιδιά μπορούν να αισθάνονται ασφάλεια.

Και γενικά, σαν κοινωνία, θυμάμαι κάποτε είχα διαβάσει μια έρευνα που έλεγε ότι τα χαρακτηριστικά που θεωρούμε πιο "ανδρικά" έχουν μεγαλύτερη αξία. Το να έχεις αποφασιστικότητα, να είσαι δυναμικός. Εμένα πολλές φορές μου το λένε σαν κομπλιμέντο: "είσαι μια δυναμική γυναίκα". Από την άλλη, χαρακτηριστικά όπως το να είσαι πιο συμπονετικός, πιο φροντιστικός, να συζητάς, να προσπαθείς να βρεις μια κοινή λύση, θεωρούνται λιγότερο σημαντικά.

Όσο γίνεται αυτό, και δεν μιλάμε για φύλα αλλά για χαρακτηριστικά, όσο σαν κοινωνία δίνουμε μεγαλύτερη αξία στο ένα χαρακτηριστικό από ό,τι στο άλλο, δεν θα μπορέσουμε ποτέ να ισορροπήσουμε πραγματικά. Δεν θα μπορέσουμε να έχουμε ανδρική ηγεσία που να είναι πιο φροντιστική, πιο συνεργατική, ούτε γυναικεία ηγεσία που να είναι πιο δυναμική. Και αυτό περνάει και στους χαρακτήρες και στους ρόλους μέσα στο σπίτι.

Άρα έχουμε ακόμη πολλή δουλειά να κάνουμε. Όλες οι έρευνες δείχνουν ότι υπάρχει πρόοδος, αλλά είναι πολύ αργή πρόοδος. Αυτό είναι ένα από τα προβλήματα. Ο COVID μας πήγε ακόμη πιο πίσω σε πολλά πράγματα.»**

«Τα κορίτσια πρέπει να μπουν δυναμικά στην τεχνητή νοημοσύνη»

Η τεχνητή νοημοσύνη επανέρχεται στο επίκεντρο. Για την Πέγκυ Αντωνάκου, η ανάπτυξή της δεν είναι μόνο μια τεχνολογική επανάσταση. Είναι και μια ευκαιρία να συμμετέχουν περισσότερες γυναίκες στη διαμόρφωσή της. «Γι' αυτό είναι σημαντικό η τεχνητή νοημοσύνη να γίνει και αυτή συνεργατικά. Αν υπάρχουν κατά βάση άνδρες developers που φτιάχνουν τους αλγορίθμους, θα υπάρχουν εγγενή biases, απλώς επειδή ένα μόνο φύλο δημιούργησε αυτή την τεχνολογία.

Ξέρουμε, για παράδειγμα, ότι στην αρχή το voice recognition δυσκολευόταν με τις γυναικείες φωνές, γιατί είχε εκπαιδευτεί κυρίως με ανδρικές φωνές. Αυτοί ήταν οι developers που το είχαν φτιάξει. Γι' αυτό είναι σημαντικό, και για όλα τα κορίτσια, να πάνε προς τις θετικές επιστήμες, προς τα STEM, τα μαθηματικά, τη φυσική, τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές.

Και το ωραίο με την τεχνητή νοημοσύνη είναι ότι είναι αυτό που λέμε πολλές φορές "low tech". Δηλαδή πλέον, για να χρησιμοποιήσεις έναν αλγόριθμο τεχνητής νοημοσύνης, δεν χρειάζεται καν να ξέρεις να γράφεις κώδικα.

Αν προσγειωνόταν κάποιος σήμερα στη Γη και έπρεπε να του μάθεις να χρησιμοποιεί έναν υπολογιστή, θα έπρεπε να του εξηγήσεις δέκα πράγματα. Με την τεχνητή νοημοσύνη απλώς μιλάς. Ή ανεβάζεις μια φωτογραφία. Ή ένα κείμενο.

Δεν χρειάζεται καν να ξέρεις να γράφεις. Δεν χρειάζονται πάρα πολλά skills για να την αξιοποιήσεις. Χρειάζεται να ξέρεις τι θέλεις να κάνεις. Να έχεις μια ιδέα. Η ανθρώπινη δημιουργικότητα είναι πολύ σημαντική.

Κατά κάποιο τρόπο, λοιπόν, κατεβαίνουν τα εμπόδια για να μπορέσεις να την αξιοποιήσεις. Άρα οι γυναίκες πρέπει να μπούμε δυναμικά σε αυτό το κομμάτι, να μην το φοβηθούμε.

Θυμάμαι πριν από πολλά χρόνια έναν συνάδελφο, ο οποίος είχε σοκαριστεί όταν η κόρη του, που ήταν ακόμη στο δημοτικό και την οποία μεγάλωναν με πολλή προσπάθεια στην ενδυνάμωση, του είπε ότι "τα μαθηματικά είναι για τα αγόρια". Είχε πάθει σοκ. Μου έλεγε: "Μα πώς είναι δυνατόν να μου το λέει αυτό; Έχουμε κάνει τόση προσπάθεια".

Ξέρουμε από τις έρευνες ότι μέχρι τα 8 με 10 χρόνια τα κορίτσια είναι εξίσου καλά με τα αγόρια και ενδιαφέρονται το ίδιο για τις θετικές επιστήμες. Κάπου όμως στην προεφηβεία αυτό αλλάζει. Κάτι γίνεται στο εκπαιδευτικό σύστημα, κάτι γίνεται στην κοινωνία μας, κάτι γίνεται μέσα στις οικογένειες και κάπου εκεί λίγο διαχωρίζονται τα πράγματα.

Είναι σημαντικό λοιπόν να μείνουμε σε αυτό το κομμάτι, χωρίς να είναι απαραίτητο να γίνουμε όλοι developers ή να ξέρουμε όλοι μαθηματικά και φυσική για να αξιοποιήσουμε την τεχνητή νοημοσύνη.

Μπορείς απλώς να την αξιοποιήσεις για να φτιάξεις ένα επιχειρηματικό μοντέλο, ένα site, μια εφαρμογή ή να πουλήσεις μια ιδέα που έχεις, ένα προϊόν που φτιάχνεις, ακόμη και energy bars που φτιάχνεις στο σπίτι σου και θέλεις να βρεις έναν ωραίο τρόπο να τα προωθήσεις.

Θέλω να πω ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει εφαρμογή σε κάθε σημείο της ζωής μας και της δουλειάς μας.»

«Η τεχνητή νοημοσύνη θα αλλάξει τη ζωή μας περισσότερο απ' όσο φανταζόμαστε»

Η διευθύντρια της Google δεν πιστεύει ότι η συζήτηση γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη είναι υπερβολική. Αντίθετα, θεωρεί ότι σήμερα υποτιμούμε το πραγματικό αποτύπωμα που θα έχει τα επόμενα χρόνια. «Θεωρώ ότι κατά κάποιο τρόπο την υπερτιμούμε στο short term και την υποτιμούμε στο long term. Το πόσο μεγάλη αλλαγή θα είναι στη ζωή μας.

Λέω συχνά κάτι που λέει ο Ντέμης Χασάμπης, ένας από τους σημαντικότερους επιστήμονες της εποχής μας και founder της Google DeepMind: ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα έχει επί δέκα την ένταση και επί δέκα την ταχύτητα της Βιομηχανικής Επανάστασης. Άρα, συνολικά, επί εκατό την επίδραση. Μπορούμε να φανταστούμε τι σημαίνει αυτό.

Θεωρώ ότι ήδη αλλάζει τη ζωή μας όπως τη ζούμε σήμερα, αλλά το εντυπωσιακό με την τεχνητή νοημοσύνη, και γενικότερα με την τεχνολογία, είναι ότι πλέον εξελίσσεται με εκθετικούς ρυθμούς. Το long term πια δεν μπορούμε να το δούμε πέρα από μια δεκαετία. Μέσα σε δέκα χρόνια θα αλλάξουν πάρα πολλά.

Θα αλλάξει τρομερά ο τομέας της επιστήμης. Η επιστήμη έχει πλέον δυνατότητες που δεν είχαμε ποτέ. Θα μπορέσουμε να λύσουμε προβλήματα όπως οι ανίατες ασθένειες ή η κλιματική αλλαγή, γιατί πλέον έχουμε τη δυνατότητα να κάνουμε δισεκατομμύρια πειράματα σε πολύ μικρότερο χρόνο.

Υπολογίζουμε ότι μέχρι σήμερα χρειάζονταν δέκα με δώδεκα χρόνια για να αναπτυχθεί ένα νέο φάρμακο ή ένα εμβόλιο. Τώρα, με τους αλγορίθμους και τα ψηφιακά πειράματα, αυτό μπορεί να μειωθεί σε λίγους μήνες.

Πλέον θεωρούμε ότι η ιατρική θα γίνεται πιο προσωποποιημένη. Δεν θα παίρνουμε όλοι τα ίδια φάρμακα που λειτουργούν για τον μέσο όρο, αλλά θεραπείες που θα λειτουργούν για τον καθένα ξεχωριστά. Αυτό είναι μόνο ένα παράδειγμα του πώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αλλάξει δραματικά τη ζωή μας.»

Η ίδια, πάντως, αποφεύγει τις απόλυτες προβλέψεις για το ποια επαγγέλματα θα εξαφανιστούν. Όπως λέει, η μεγαλύτερη αλλαγή δεν αφορά τόσο τις ίδιες τις δουλειές όσο τον τρόπο με τον οποίο θα εργαζόμαστε. «Θεωρώ ότι θα αλλάξουν όλες οι δουλειές, με την έννοια ότι θα αλλάξουμε εμείς τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε και τα εργαλεία που χρησιμοποιούμε.

Αν ο καθένας από εμάς αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο εργάζεται αλλά και λειτουργεί κάθε μέρα, τότε επηρεάζονται όλα τα επαγγέλματα.

Πλέον πιστεύω ότι πολύ λίγος κόσμος περνάει μια ημέρα χωρίς να χρησιμοποιήσει, με κάποιον τρόπο, τεχνητή νοημοσύνη. Θυμάμαι όταν άρχισα να μιλάω για την τεχνητή νοημοσύνη πριν από αρκετά χρόνια, ρωτούσα στις ομιλίες μου: "Έχει χρησιμοποιήσει κάποιος Google Maps την τελευταία ώρα; Έχει χρησιμοποιήσει YouTube; Gmail;". Σχεδόν όλοι σήκωναν το χέρι τους.

Αν είχες χρησιμοποιήσει κάποιο από αυτά, είχες ήδη χρησιμοποιήσει τεχνητή νοημοσύνη. Απλώς τότε ήταν πίσω από τις υπηρεσίες. Σήμερα είναι και μπροστά. Είναι ένα εργαλείο που χρησιμοποιούμε συνειδητά και μας βοηθά.

Κάναμε πρόσφατα μια έρευνα ειδικά για την Ελλάδα και βρήκαμε ότι μόνο το 6% των επαγγελμάτων θα επηρεαστεί αρνητικά, δηλαδή κινδυνεύει να χαθεί λόγω πλήρους αυτοματοποίησης. Μιλάμε για εργασίες όπως κάποια ταμεία, κάποια διόδια ή λειτουργίες που μπορούν να αυτοματοποιηθούν πλήρως.

Το υπόλοιπο 94% είτε θα ωφεληθεί από την τεχνητή νοημοσύνη και θα γίνει πιο παραγωγικό είτε δεν θα επηρεαστεί σχεδόν καθόλου. Υπάρχει μάλιστα περίπου ένα 30% επαγγελμάτων που δεν θα επηρεαστούν άμεσα, όπως η εστίαση, η μαγειρική, η κομμωτική ή η νοσηλευτική. Οι φυσικές δραστηριότητες δύσκολα αντικαθίστανται, αν και και εκεί η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει στο back office ή στην καλύτερη οργάνωση.

Αυτό που έχει σημασία είναι να μη μείνει κανείς πίσω. Όσοι επηρεαστούν θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα επανεκπαίδευσης και μετάβασης σε νέους ρόλους. Ταυτόχρονα, θα δημιουργηθούν και καινούργια επαγγέλματα που σήμερα δεν μπορούμε καν να φανταστούμε.

Γι' αυτό θα πρότεινα σε όποιον μας διαβάζει να πειραματιστεί με αυτά τα εργαλεία. Να γίνουμε όλοι, όπως λέω, chief experimenters. Από έναν CEO μέχρι έναν εκπαιδευτικό ή οποιονδήποτε εργαζόμενο.

Να παίξουμε με αυτά τα εργαλεία, να δούμε πώς μπορούν να μας βοηθήσουν και να μην τα φοβηθούμε. Το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω. Η παραγωγικότητα αναμένεται να αυξηθεί πάρα πολύ. Και ο μόνος πραγματικός κίνδυνος είναι να υπάρχει κάποιος που θα χρησιμοποιεί αυτά τα εργαλεία καλύτερα από εμάς και, τελικά, θα κάνει τη δουλειά καλύτερα.»

«Το AI είναι τόσο έξυπνο όσο οι ερωτήσεις που του κάνεις»

Η ίδια χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη καθημερινά, όχι μόνο για τη δουλειά της αλλά και στην προσωπική της ζωή. Όπως λέει, όμως, το μυστικό δεν βρίσκεται μόνο στο εργαλείο, αλλά στον τρόπο που του μιλά κανείς.

«Το χρησιμοποιώ πάρα πολύ, σε καθημερινή βάση και με πάρα πολλούς τρόπους. Πέρα από τα προφανή, όπως να οργανώνω τα ταξίδια ή τη μέρα μου ή να κάνω ερωτήσεις στο Gemini, πρόσφατα ήμουν σε ένα ταξίδι στο εξωτερικό και όλο το πρόγραμμά μου οργανωνόταν μέσω του Gemini. Σιγά-σιγά σε μαθαίνει και οι απαντήσεις του γίνονται όλο και πιο έξυπνες και πιο χρήσιμες.

Αυτό που είναι αλήθεια είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη απαντά όσο έξυπνα και όσο συγκεκριμένα τη ρωτάς. Γι' αυτό είναι πολύ σημαντικό το prompting, δηλαδή ο τρόπος που κάνεις την ερώτηση.

Πρέπει πάντα να της δίνεις context. Πού βρίσκεσαι, γιατί ρωτάς, ποιος είσαι, ποιος είναι ο ρόλος σου. Ένα καλό brief. Και μετά να είσαι πολύ συγκεκριμένος. Εγώ, για παράδειγμα, πολλές φορές της λέω "να είσαι αυστηρή", "πες μου πολύ συγκεκριμένα", "πες μου αυτά που δεν θέλω να ακούσω".

Πρόσφατα κάναμε ένα ωραίο πείραμα. Της είχα δώσει τον ρόλο της διατροφολόγου. Ήθελα να πετυχαίνω έναν συγκεκριμένο στόχο πρωτεΐνης κάθε μέρα. Τραβούσα φωτογραφία το φαγητό μου, την ανέβαζα και μου υπολόγιζε πρωτεΐνη, θερμίδες, λίπος, τα πάντα. Και επειδή της είχα ζητήσει να είναι πολύ συγκεκριμένη, μου έλεγε τι να αλλάξω ώστε να πετύχω τον στόχο μου πιο αποτελεσματικά.

Σε σχέση με το αν είναι καλό να μας "μαθαίνει", αυτό που πρέπει να γνωρίζουμε όλοι είναι ότι αυτά τα εργαλεία έχουν επιλογές. Έχουν settings. Μπορείς να επιλέξεις αν θέλεις να θυμούνται τις συνομιλίες σου ή όχι.

Αν δεν τις θυμούνται, κάθε φορά ξεκινάς από την αρχή. Αν τις θυμούνται, μπορούν να γνωρίζουν ποιος είσαι, τι σου αρέσει, πού ζεις, αν κάνει κρύο ή ζέστη, να σε βοηθούν πολύ πιο αποτελεσματικά και να σου εξοικονομούν χρόνο.

Αν δώσεις πρόσβαση και στο email σου ή σε άλλες υπηρεσίες, μπορούν να σε βοηθήσουν ακόμη περισσότερο. Αλλά αυτό παραμένει στο χέρι μας. Γι' αυτό προτείνω να γίνεται σταδιακά.

Να αισθάνεσαι πρώτα άνετα με το εργαλείο και μετά να αποφασίζεις εσύ ποιες πληροφορίες θέλεις να μοιραστείς.

Είναι πάρα πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε όλα τα εργαλεία που υπάρχουν για την ιδιωτικότητα και την ασφάλεια. Να ξέρουμε τι πληροφορίες δίνουμε και να τις δίνουμε συνειδητά, όχι ασυναίσθητα.»

«Δεν υπάρχει κάτι που δεν μπορώ να κάνω χωρίς το AI. Υπάρχουν όμως πολλά που δεν θέλω να κάνει εκείνο αντί για μένα»

Η Πέγκυ Αντωνάκου χρησιμοποιεί καθημερινά εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Ωστόσο, όταν τη ρωτάμε αν υπάρχει κάτι που πλέον δεν μπορεί να κάνει χωρίς αυτά, η απάντησή της δεν είναι αυτή που θα περίμενε κανείς. «Δεν υπάρχει κάτι ακόμα που δεν μπορώ να κάνω χωρίς το AI. Μπορώ να κάνω τα πάντα χωρίς το AI.

Μπορώ όμως να σου πω πολλά πράγματα που δεν χρειάζομαι το AI για να κάνω. Το να είμαι δημιουργική, το να συνεργάζομαι με ανθρώπους, το να έχω όρεξη και περιέργεια για να μαθαίνω καινούργια πράγματα, το να αγκαλιάσεις κάποιον, το να χαιρετήσεις κάποιον, το να ταξιδέψεις, το να κάνεις αθλητισμό, το να είσαι στη φύση.

Όλα αυτά, όσο πιο ψηφιακή γίνεται η ζωή μας, και άρα και πιο εύκολη, τόσο πιο σημαντικό είναι να ενδυναμώνουμε την ανθρώπινη πλευρά μας. Τις αισθήσεις μας, την ηρεμία μας, τη σχέση μας με τη φύση, τη σχέση μας με τον αθλητισμό, με τους άλλους ανθρώπους, τη συνεργασία, τον ανταγωνισμό, την ευγενή άμιλλα.

Γιατί, όπως είπαμε και στην αρχή της κουβέντας μας, στο τέλος της ημέρας οι άνθρωποι θυμούνται όχι τι τους είπες, αλλά πώς τους έκανες να νιώσουν. Και αυτό που αφήνουμε πίσω μας είναι οι άλλοι άνθρωποι που ίσως κάναμε καλύτερους μέσα από την πορεία μας.

Ποτέ κανείς στο τέλος δεν θυμήθηκε ούτε πόσα βραβεία πήρε ούτε πόσες καινούργιες τεχνολογίες έμαθε.

Έχει να κάνει με το να γεμίζεις τη ζωή σου με πράγματα που είναι σημαντικά για σένα, να βρίσκεις έναν σκοπό μεγαλύτερο από την καθημερινότητα και να προσπαθείς να αφήνεις τον κόσμο καλύτερο από αυτόν που βρήκες.

Το AI είναι ένας τρόπος να μας βοηθήσει να το κάνουμε αυτό. Υπάρχουν όμως και πάρα πολλοί άλλοι τρόποι που δεν είναι καθόλου tech.»

Η συζήτηση περνά από την προσωπική χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στις επιχειρήσεις. Όπως λέει, πολλές εταιρείες εξακολουθούν να βρίσκονται στο στάδιο του πειραματισμού. Αυτό, όμως, δεν είναι απαραίτητα κακό.

«Ο πειραματισμός είναι ένα καλό πρώτο στάδιο για να ξεκινήσεις να δεις πού έχει νόημα να εφαρμόσεις τεχνητή νοημοσύνη, με πιλωτικά, με συγκεκριμένα projects. Από εκεί και πέρα, η μετάβαση από τον πειραματισμό στην πραγματική, ουσιαστική υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης έχει να κάνει με τη στρατηγική. Με το να ξέρεις ακριβώς ποιες είναι οι επιχειρηματικές σου ανάγκες και τι θέλεις να πετύχεις.

Μπορεί να θέλεις να μειώσεις το κόστος σου, μπορεί να θέλεις να αυξήσεις τον τζίρο σου, μπορεί να θέλεις να μπεις σε νέες αγορές ή να βρεις καινούργιους τρόπους να προωθήσεις το προϊόν σου.

Θα χρησιμοποιήσω ένα πολύ απλό παράδειγμα. Συζητούσαμε νωρίτερα για το βίντεο και για το πώς όλος ο κόσμος μεταφέρεται πλέον στο βίντεο ως τον πιο δημοφιλή τρόπο επικοινωνίας.

Το βίντεο είναι πολλά δεδομένα, μεγάλα αρχεία και για να παραχθεί ένα πολύ καλό βίντεο χρειάζεται χρόνο και χρήμα.

Με την τεχνητή νοημοσύνη, με εργαλεία όπως το Gemini VEO αλλά και άλλες πλατφόρμες, μπορείς να παράγεις βίντεο με πολύ συγκεκριμένο περιεχόμενο, να δημιουργήσεις το mood, τη μουσική, να το μεταφράσεις σε όποια γλώσσα θέλεις, σχεδόν στιγμιαία, με πολύ χαμηλό κόστος και πολύ γρήγορους χρόνους.

Αν, λοιπόν, είσαι μια εταιρεία που πρέπει να παράγει συνεχώς διαφημιστικά ή να τα προσαρμόζει σε πολλές χώρες, αποκτάς ένα πολύ ξεκάθαρο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Κάτι που μέχρι χθες απαιτούσε μεγάλη εξωτερική παραγωγή, πολύ χρόνο και υψηλό κόστος, σήμερα μπορεί να γίνει πολύ πιο γρήγορα και με πολύ περισσότερες δημιουργικές επιλογές. Άρα, όλα εξαρτώνται από τον στόχο που θέλεις να πετύχεις.

Έχει να κάνει όμως και με την κουλτούρα μιας εταιρείας. Πλέον όλοι μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ένα LLM για να γράψουμε ένα κείμενο. Φαίνεται όμως πότε ένα κείμενο είναι απλώς copy-paste από ένα LLM και πότε έχεις βάλει χρόνο, δημιουργικότητα και προσωπική σκέψη.

Είτε είσαι δημοσιογράφος, είτε ερευνητής, είτε εκπαιδευτικός, καταλαβαίνεις τη διαφορά ανάμεσα σε ένα κείμενο που βγήκε αυτούσιο από τη μηχανή και σε ένα κείμενο που αξιοποίησε τη μηχανή για να βρει πηγές, στοιχεία, στατιστικά ή ιδέες, αλλά παραμένει πραγματικά δικό σου.

Γι' αυτό είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει η σωστή κουλτούρα και να αναπτύσσονται τα κατάλληλα skills. Και τα skills χτίζονται μόνο μέσα από τη δράση, μέσα από το να πάρουμε αυτά τα εργαλεία στα χέρια μας και να παίξουμε μαζί τους.»

«Το digital disconnect είναι απαραίτητο»

Παρότι βρίσκεται καθημερινά στην πρώτη γραμμή της τεχνολογίας, η Πέγκυ Αντωνάκου παραδέχεται ότι δεν έχει καταφέρει να αφήνει εντελώς τη δουλειά πίσω της όταν επιστρέφει στο σπίτι. Έχει, όμως, βρει τρόπους να προστατεύει τον προσωπικό της χρόνο.

«Θα ήθελα πάρα πολύ να πω ότι έχω φτάσει στο σημείο να αφήνω τη δουλειά έξω από την πόρτα και να μπαίνω στο σπίτι χωρίς να σκέφτομαι τίποτα. Δεν είμαι σε αυτό το σημείο και νομίζω ότι κανένας άνθρωπος που αγαπάει πραγματικά τη δουλειά του δεν φτάνει ποτέ απολύτως εκεί.

Γιατί πάντα σκέφτομαι δημιουργικά πράγματα. Ακόμη και εδώ που καθόμαστε τώρα, πριν από λίγο, σκεφτόμουν μια ιδέα για κάτι που θα μπορούσαμε να κάνουμε εδώ, ένα event. Θέλω να πω ότι είναι ωραίο η δουλειά να είναι μέρος της ζωής σου.

Εγώ πιστεύω στην αρμονία μεταξύ εργασίας, προσωπικής και οικογενειακής ζωής.

Παρ' όλα αυτά, μπορώ να πω δύο πράγματα. Το ένα είναι ότι αξιοποιώ την τεχνολογία για να βάζω όρια. Για παράδειγμα, έχω βάλει όριο σε συγκεκριμένες εφαρμογές. Μου τις κλείνει και μου λέει "έφτασες στο όριό σου", ώστε να είμαι συνειδητή για τον χρόνο που έχω χρησιμοποιήσει.

Έχω ενεργοποιημένο το sleep mode, προσπαθώ να προστατεύω τον χρόνο του ύπνου μου. Έχω agents που στο τέλος της ημέρας μου βρίσκουν αν έχω δει όλα τα email μου ή αν υπάρχει κάτι σημαντικό που έχει μείνει, ώστε φεύγοντας από τη δουλειά να έχω πιο ήσυχο το κεφάλι μου.

Αλλά πιο σημαντικό απ' όλα είναι το digital disconnect. Είναι πολύ σημαντικό.

Γιατί βρίσκω ότι όταν ξεκουράζομαι, όταν αλλάζω παραστάσεις, όταν πάω ένα ταξίδι, όταν κάνω διακοπές, όταν κάνω μια βουτιά στη θάλασσα ή όταν περπατάω το πρωί με ησυχία, αυτό βοηθάει το μυαλό μου να ξεκουράζεται.

Νομίζω ότι πια κουραζόμαστε πάρα πολύ πνευματικά. Όχι τόσο σωματικά, ίσως σωματικά πρέπει να κουραζόμαστε και περισσότερο για να είμαστε πιο fit.

Όλα αυτά σε φέρνουν σε μια καλύτερη αρμονία. Είσαι πιο ήρεμος, πιο ψύχραιμος, πιο ικανοποιημένος και όταν βρίσκεσαι σε αυτή την κατάσταση παίρνεις καλύτερες αποφάσεις. Και για τον εαυτό σου και για τους άλλους. Είτε αυτό αφορά την προσωπική σου ζωή, είτε την κοινωνική, είτε την επαγγελματική.

Άρα θεωρώ ότι το να φροντίζουμε πρώτα απ' όλα τον εαυτό μας, σε σωματικό, ψυχικό και πνευματικό επίπεδο, είναι πολύ σημαντικό για να μπορούμε να είμαστε όσο καλύτεροι γίνεται σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής μας.»

«Δεν πρέπει να κρατήσουμε τα παιδιά μακριά από τον ψηφιακό κόσμο, αλλά να τα κρατήσουμε ασφαλή μέσα σε αυτόν»

Ως μητέρα, η ίδια δεν αντιμετωπίζει την τεχνολογία ως κάτι που πρέπει να αποκλειστεί από τη ζωή των παιδιών, αλλά ως έναν χώρο στον οποίο οι γονείς οφείλουν να είναι παρόντες.

«Θεωρώ ότι είναι μια ακόμη γονεϊκή ευθύνη, όπως όλες οι υπόλοιπες. Με τον ίδιο τρόπο που δεν θα επέτρεπα στο παιδί μου να βρίσκεται σε ένα μέρος που δεν γνωρίζω ή που δεν είναι ασφαλές, ακριβώς με τον ίδιο τρόπο είναι δική μας ευθύνη, όσο τα παιδιά είναι μικρά, να γνωρίζουμε τα online ενδιαφέροντά τους και να τα κατευθύνουμε προς πράγματα που τους προσφέρουν γνώση.

Το YouTube, για παράδειγμα, είναι κατά βάση μια πλατφόρμα που χρησιμοποιείται και για εκπαίδευση και έχει πάρα πολύ χρήσιμο περιεχόμενο για παιδιά. Υπάρχει το YouTube Kids, που είναι ειδικά σχεδιασμένο για παιδιά.

Θυμάμαι, για παράδειγμα, ότι πριν από μερικά χρόνια, στις εθνικές εορτές, είχαμε βρει πολύ ωραία βίντεο που εξηγούσαν με παιδικό τρόπο τι είναι η 28η Οκτωβρίου ή τι γιορτάζουμε στις εθνικές επετείους. Κάποιες φορές είναι πιο εύκολο να το εξηγήσεις έτσι.

Κανάλια όπως το Astronio, για παράδειγμα. Θυμάμαι ότι είχε πει και ο ίδιος πως πολλά νέα παιδιά τού λένε ότι ακολούθησαν σπουδές στη χημεία, στη φυσική ή στην αστρονομία επειδή εμπνεύστηκαν από τα βίντεό του.

Άρα μπορούμε να πάρουμε όλα τα καλά της τεχνολογίας. Η αλήθεια είναι ότι πρέπει να κρατήσουμε τα παιδιά μας ασφαλή στον ψηφιακό κόσμο, όχι ασφαλή από τον ψηφιακό κόσμο. Γιατί αυτός είναι ο κόσμος μέσα στον οποίο έχουν γεννηθεί και θα μεγαλώσουν. Αυτός είναι ο κόσμος που θα τους δώσει τις δυνατότητες που συζητούσαμε πριν.

Γι' αυτό είναι σημαντικό, ανάλογα με την ηλικία τους, να τα εισάγουμε σιγά-σιγά στην τεχνολογία. Ίσως εκπλαγείτε αν σας πω ότι στις ηλικίες 18 έως 23 ετών η Ελλάδα έχει το υψηλότερο ποσοστό χρήσης τεχνητής νοημοσύνης στην Ευρώπη.

Οι νέοι μας χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη περισσότερο από κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα, σε αντίθεση με τις επιχειρήσεις μας, όπου έχουμε από τα χαμηλότερα ποσοστά χρήσης.

Άρα είναι ωραίο να εισάγουμε τα παιδιά σε αυτόν τον κόσμο, γιατί με αυτόν θα μεγαλώσουν. Και είναι εξίσου σημαντικό εμείς οι γονείς να είμαστε ενημερωμένοι. Να γνωρίζουμε όλα τα parental controls που υπάρχουν, γιατί όλα τα εργαλεία διαθέτουν τέτοιες δυνατότητες. Μπορείς να ορίσεις χρόνο χρήσης, συγκεκριμένα κανάλια ή ακόμη και να απαγορεύσεις εντελώς κάποιο περιεχόμενο.

Είναι σημαντικό λοιπόν να τα γνωρίζουμε πρώτα εμείς και να μπαίνουμε μαζί με τα παιδιά μας σε αυτόν τον κόσμο.

Να κρατήσουμε το καλό κομμάτι: την εκπαίδευση, τα ενδιαφέροντα, τα παιχνίδια που ακονίζουν το μυαλό και βοηθούν .Και ταυτόχρονα να μένουμε κοντά στα παιδιά μας. Γιατί όσο εκείνα μεγαλώνουν, θα είναι όλο και πιο κοντά στην τεχνολογία.

Στο τέλος της ημέρας, αυτό που μετράει είναι οι σχέσεις. Όπως με όλους τους ανθρώπους γύρω μας, έτσι και με τα παιδιά μας. Πρέπει να ξέρουν ότι είμαστε εκεί, ώστε όταν κάτι τα δυσκολέψει, είτε στον ψηφιακό είτε στον πραγματικό κόσμο, να μπορούν να έρθουν σε εμάς.»

«Οι σχέσεις είναι πιο σημαντικές από τις θέσεις»

Παρά το γεγονός ότι οι νέοι στην Ελλάδα συγκαταλέγονται στους πιο ενεργούς χρήστες τεχνητής νοημοσύνης στην Ευρώπη, η εικόνα στις επιχειρήσεις είναι διαφορετική. «Σήμερα το ποσοστό χρήσης τεχνητής νοημοσύνης στις ελληνικές επιχειρήσεις είναι περίπου 9%, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται κοντά στο 20%. Έχουμε ακόμη δρόμο μπροστά μας, αλλά πιστεύω ότι θα καλύψουμε γρήγορα αυτή την απόσταση».

«Νομίζω ότι ίσως υπάρχει και μια δυσκολία, μια ευαλωτότητα, στο να δείξει κάποιος ηγέτης, είτε σε μια εταιρεία, είτε σε έναν οργανισμό, είτε στην πολιτική, είτε οπουδήποτε αλλού, ότι δεν ξέρει. Ειδικά αν ανήκεις σε μια γενιά που μεγάλωσε με την αντίληψη ότι ο ηγέτης πρέπει να τα ξέρει όλα, πρέπει να έχει όλες τις απαντήσεις, πρέπει να οδηγεί. Και ξαφνικά έρχεται αυτό το εντελώς καινούργιο πράγμα μπροστά σου και πρέπει να το μάθεις σχεδόν από την αρχή.

Θυμάμαι χαρακτηριστικά σε ένα συνέδριο που είχα καλεσμένο έναν πολύ senior και αξιοθαύμαστο επιχειρηματία. Στην αρχή ήταν πολύ διστακτικός και μου είχε πει: "Τι να μιλήσουμε τώρα για τεχνητή νοημοσύνη; Εγώ δεν τα ξέρω αυτά τα πράγματα".

Όταν όμως συζητήσαμε στη σκηνή και είδε όλα όσα έρχονται, είπε κάτι που μου έμεινε. Στην αρχή, όταν του πρότειναν να κάνει αυτή τη συζήτηση, σκέφτηκε: "Ευτυχώς είμαι σε μια ηλικία που δεν θα χρειαστεί να ασχοληθώ με όλα αυτά". Και στο τέλος είπε: "Τώρα που είδα όλα αυτά τα καταπληκτικά που έρχονται, σκέφτομαι τι κρίμα που είμαι σε αυτή την ηλικία και δεν θα προλάβω να τα ζήσω".

Είναι σημαντικό λοιπόν να δείξουμε αυτή την ευαλωτότητα. Να μη φοβηθούμε να κάνουμε ερωτήσεις, να πούμε ότι δεν καταλαβαίνουμε, ότι δεν ξέρουμε ένα εργαλείο. Να ζητήσουμε από κάποιον που μπορεί να έχει τη μισή ηλικία από εμάς να μας το δείξει από την αρχή, ένα και ένα κάνουν δύο.

Γιατί, όπως είπα πριν, η νέα γενιά έχει πάντα το πλεονέκτημα απέναντι στην τεχνολογία. Να προσλάβουμε νέο κόσμο που τα ξέρει όλα αυτά και να μάθουμε κι εμείς από εκείνον.

Είναι μια μεγάλη ευκαιρία για όλους μας να ξανακαθίσουμε στα θρανία. Να παρακολουθήσουμε ίσως το πιο συναρπαστικό μάθημα που έχει δει ποτέ ο πλανήτης μας.»

«Είσαι το μεγαλύτερο asset που έχεις»

Τη ρωτάμε, λίγο πριν κλείσουμε, αν σήμερα ορίζει διαφορετικά την επιτυχία από ό,τι όταν ήταν τριάντα ετών. «Μεταξύ 30 και 31 δεν υπάρχει πολύ μεγάλη διαφορά», λέει γελώντας. Ύστερα σοβαρεύει.

«Στη δεκαετία των 30, στην αρχή της καριέρας μου, υπήρχε πολύ μεγάλη ορμή. Ήμουν στο εξωτερικό, είχα φύγει για την Αμερική γύρω στα 25-26 μου και εκείνη ήταν μια δεκαετία πολύ μεγάλης άνθησης για μένα. Νομίζω ότι ήταν η δεκαετία που ανακάλυψα τον κόσμο. Ανακάλυψα τις δυνατότητές μου. Τεστάριζα τα όριά μου, τους φόβους μου, το πόσο γρήγορα μπορούσα να προσαρμοστώ σε νέα πράγματα. Άνοιγα τα φτερά μου και αποδείκνυα συνέχεια στον εαυτό μου τι μπορώ να κάνω.

Υπήρχε ένας πολύ ξεκάθαρος στόχος: το μεταπτυχιακό, η δουλειά, η επαγγελματική εξέλιξη και το να διευρυνθείς ως άνθρωπος.

Καμιά φορά, αν ασχολείσαι μόνο με ένα πράγμα, μπορεί να ψηλώσεις σαν δέντρο, αλλά να έχεις σχετικά αδύναμο κορμό. Είναι πολύ σημαντικό να απλώνεις και τα κλαδιά σου. Να κάνεις εθελοντισμό, να γνωρίσεις άλλους πολιτισμούς, να ταξιδέψεις. Είναι οι ιδανικές δεκαετίες για να τα κάνεις αυτά.

Τώρα, μετά από μια μεγάλη επαγγελματική και προσωπική διαδρομή και έχοντας διαφορετικούς ρόλους στη ζωή μου, νομίζω ότι ο βασικός στόχος είναι να βρεις την αναλογία ανάμεσα στο άγχος και στην απόλαυση.

Να μπορείς να κάνεις πράγματα με λιγότερο άγχος και να τα απολαμβάνεις περισσότερο. Να μένεις λίγο παραπάνω στη στιγμή και στο αποτέλεσμα. Ίσως όταν είσαι νεότερος τρέχεις αμέσως για το επόμενο. Είναι ωραίο να συνειδητοποιείς και να απολαμβάνεις αυτές τις μικρές στιγμές.

Και μετά αρχίζεις πραγματικά να σκέφτεσαι τι έχει βαθύτερο νόημα στη ζωή. Τι είναι αυτό που σε γεμίζει περισσότερο. Να συνειδητοποιείς πόσο σημαντικές είναι οι σχέσεις. Εγώ πάντα λέω ότι οι σχέσεις είναι πιο σημαντικές από τις θέσεις, γιατί όλα μέσα από τις σχέσεις γίνονται. Και να φροντίζεις τον εαυτό σου. Κάτι που ίσως όταν είσαι νεότερος το θεωρείς λίγο δεδομένο. Στην πορεία καταλαβαίνεις ότι είσαι το μεγαλύτερο asset που έχεις. Το σώμα σου, το μυαλό σου, το πνεύμα σου.

Είσαι ό,τι πιο σημαντικό έχεις. Πρέπει να το φροντίσεις. Και μετά να δώσεις και να μοιραστείς τη χαρά σου, την αγάπη σου, το ταλέντο σου και την εμπειρία σου με τους ανθρώπους γύρω σου.», καταλήγει η Πέγκυ Aντωνάκου.

Ευχαριστούμε το ξενοδοχείο Semiramis στην Κηφισιά για τη φιλοξενία.

Μακιγιάζ: Γεωργία Μαυρίκη