Μπομπ Μάκι: Ποιος ήταν ο μετρ της παγιέτας που ανέδειξε τη Σερ σε είδωλο του στιλ

Ο σχεδιαστής Μπομπ Μάκι, ο θρυλικός μετρ της παγιέτας, πέθανε σε ηλικία 87 ετών, αφήνοντας πίσω του μια ανεκτίμητη κληρονομιά γεμάτη λάμψη, φτερά και κρύσταλλα.

Ο Μπομπ Μάκι δεν σχεδίαζε απλώς φορέματα. Σχεδίαζε την εικόνα που θα έμενε όταν τα φώτα έσβηναν. Για περισσότερες από έξι δεκαετίες, ο Αμερικανός δημιουργός έντυσε μερικές από τις μεγαλύτερες ντίβες της παγκόσμιας showbiz, από τη Σερ και την Τίνα Τέρνερ μέχρι την Νταϊάνα Ρος, την Κάρολ Μπερνέτ και την Ντόλι Πάρτον, δημιουργώντας κοστούμια που ξεπέρασαν τα όρια της μόδας και πέρασαν στην ιστορία της ποπ κουλτούρας.

Ο θάνατός του σε ηλικία 87 ετών, στις 14 Σεπτεμβρίου, κλείνει ένα από τα πιο λαμπερά κεφάλαια της αμερικανικής μόδας και του θεάματος. Η είδηση ανακοινώθηκε μέσω των λογαριασμών του στα social media, με την ομάδα του να σημειώνει ότι έζησε τα 87 χρόνια του πραγματοποιώντας το όνειρό του: να είναι σχεδιαστής μόδας και κοστουμιών.

Γνωστός με παρατσούκλια όπως «Sultan of Sequins», «Rajah of Rhinestones» και «Guru of Glitter», ο Μπομπ Μάκι έκανε την υπερβολή τέχνη. Παγιέτες, κρύσταλλα, φτερά, κρόσσια, διάφανα υφάσματα και γυμνό δέρμα έγιναν η προσωπική του γλώσσα. Πίσω, όμως, από τη θεατρικότητα υπήρχε εξαιρετική τεχνική και μια πολύ συγκεκριμένη φιλοσοφία: το ρούχο δεν έπρεπε απλώς να είναι εντυπωσιακό, αλλά να δημιουργεί έναν χαρακτήρα.

Ποιος ήταν ο Μπομπ Μάκι

Ο Ρόμπερτ Γκόρντον Μάκι γεννήθηκε στις 24 Μαρτίου 1939 στο Μόντερεϊ Παρκ της Καλιφόρνια. Από μικρός γοητεύτηκε περισσότερο από τον κινηματογράφο και το θέαμα παρά από τη μόδα με τη συμβατική έννοια. Σπούδασε στο Pasadena City College και στη συνέχεια στο Chouinard Art Institute, πρόδρομο του σημερινού CalArts, όμως εγκατέλειψε τις σπουδές του όταν άρχισε να εργάζεται επαγγελματικά στο Χόλιγουντ.

Η καριέρα του ξεκίνησε ουσιαστικά το 1961 ως sketch artist, σχεδιάζοντας για σημαντικούς costume designers, μεταξύ των οποίων η θρυλική Έντιθ Χεντ και ο Ζαν Λουί. Και πριν ακόμη το όνομά του γίνει γνωστό, είχε ήδη βάλει το χέρι του σε ένα από τα διασημότερα φορέματα του 20ού αιώνα.

Ως νεαρός σχεδιαστής στο ατελιέ του Ζαν Λουί, ο Μπομπ Μάκι έκανε το αρχικό σκίτσο για το εφαρμοστό, σχεδόν διάφανο φόρεμα που φόρεσε η Μέριλιν Μονρόε το 1962 όταν τραγούδησε το περίφημο «Happy Birthday, Mr. President» στον Τζον Φ. Κένεντι στο Madison Square Garden. Το nude φόρεμα ήταν καλυμμένο με περίπου 2.500 κρύσταλλα και δημιουργούσε την ψευδαίσθηση ότι η Μέριλιν Μονρόε ήταν σχεδόν γυμνή. Δεκαετίες αργότερα, το ίδιο φόρεμα θα επέστρεφε στην επικαιρότητα όταν το φόρεσε η Κιμ Καρντάσιαν στο Met Gala του 2022.

Το 1966 η Μίτσι Γκέινορ τού ανέθεσε να δημιουργήσει μια νέα εικόνα για τα shows της στο Λας Βέγκας και τις τηλεοπτικές εμφανίσεις της. Η συνεργασία αποδείχθηκε καθοριστική. Όταν η Κάρολ Μπερνέτ και ο παραγωγός Τζο Χάμιλτον είδαν τη δουλειά του, τον προσέλαβαν για το «The Carol Burnett Show». Ο Μπομπ Μάκι παρέμεινε costume designer της εκπομπής σε ολόκληρη την 11χρονη πορεία της.

Η Κάρολ Μπερνέτ υπολόγιζε ότι ο Μπομπ Μάκι δημιούργησε περίπου 17.000 κοστούμια για το show. Ανάμεσά τους βρίσκεται ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα κοστούμια στην ιστορία της αμερικανικής τηλεόρασης: το περίφημο «curtain dress» από το σκετς «Went with the Wind!», παρωδία του «Όσα Παίρνει ο Άνεμος».

Ο Μπομπ Μάκι πήρε κυριολεκτικά μια κουρτίνα και άφησε πάνω της ακόμη και το κουρτινόξυλο, δημιουργώντας ένα φόρεμα τόσο παράλογο και ταυτόχρονα τόσο ευφυές ώστε να μετατραπεί σε κομμάτι της τηλεοπτικής ιστορίας. Σήμερα βρίσκεται στη συλλογή του Smithsonian.

Η Σερ, η απόλυτη μούσα του Μπομπ Μάκι

Αν, όμως, υπάρχει ένα όνομα που είναι αδύνατο να διαχωριστεί από εκείνο του Μπομπ Μάκι, αυτό είναι η Σερ.

Η συνεργασία τους ξεκίνησε στην τηλεόραση και εξελίχθηκε σε μία από τις σημαντικότερες σχέσεις σχεδιαστή και μούσας στην ιστορία της showbiz. Μέσα από τα shows της με τον Σόνι Μπόνο, τις συναυλίες, τα κόκκινα χαλιά και τις εμφανίσεις της στα Όσκαρ, ο Μπομπ Μάκι βοήθησε να δημιουργηθεί η Σερ όπως τη γνωρίζουμε σήμερα: τολμηρή, θεατρική, αισθησιακή και απολύτως αδιάφορη απέναντι στους κανόνες του «καλού γούστου».

Η Σερ έχει αναγνωρίσει τη σημασία του στη διαμόρφωση της εικόνας της, λέγοντας ότι τη βοήθησε να δημιουργήσει «μια διαφορετική εκδοχή» του εαυτού της.

Κορυφαία στιγμή της συνεργασίας τους ήταν το Met Gala του 1974. Η Σερ εμφανίστηκε με ένα σχεδόν διάφανο φόρεμα, διακοσμημένο με χάντρες και λευκά φτερά, το οποίο άφηνε ελάχιστα στη φαντασία. Το naked dress προκάλεσε σάλο. Ο ίδιος ο Μπομπ Μάκι θυμόταν αργότερα ότι ο κόσμος είχε σοκαριστεί, καθώς πολλοί θεωρούσαν ότι αυτό που έβλεπαν «δεν ήταν μόδα».

Η φωτογραφία της Σερ με το φόρεμα δημοσιεύτηκε στη Vogue και αργότερα στο εξώφυλλο του Time, ενώ το σχέδιο θεωρείται σήμερα ένας από τους σημαντικότερους προγόνους του σύγχρονου naked dress. Πολύ πριν οι διάφανες δημιουργίες γίνουν σχεδόν δεδομένες στα κόκκινα χαλιά, ο Μάκι είχε αντιληφθεί τη δύναμη της ψευδαίσθησης του γυμνού σώματος.

Το θρυλικό look της Σερ στα Όσκαρ

Το 1986 η Σερ έδωσε στον Μάκι ακόμη μία ευκαιρία να γράψει ιστορία. Στα Όσκαρ εμφανίστηκε με ένα μαύρο, αποκαλυπτικό σύνολο με παγιέτες, γυμνή κοιλιά και ένα γιγαντιαίο φτερωτό headpiece.

Το look θεωρήθηκε μια προκλητική απάντηση στην κινηματογραφική βιομηχανία, καθώς η Σερ δεν είχε προταθεί για Όσκαρ για την ερμηνεία της στο «Mask». Σε μια εποχή που οι ηθοποιοί καλούνταν να εμφανίζονται στο κόκκινο χαλί με σχετικά συγκρατημένες βραδινές τουαλέτες, εκείνη έφτασε ντυμένη σαν showgirl του Λας Βέγκας.

Τίνα Τέρνερ, Νταϊάνα Ρος και οι γυναίκες του Μπομπ Μάκι

Η Σερ υπήρξε η σημαντικότερη μούσα του, αλλά όχι η μοναδική. Ο Μπομπ Μάκι έντυσε ένα εντυπωσιακό πάνθεον γυναικών που καθόρισαν την αμερικανική ψυχαγωγία: Τζούντι Γκάρλαντ, Νταϊάνα Ρος, Τίνα Τέρνερ, Μπέτι Μίντλερ, Λάιζα Μινέλι, Ντόλι Πάρτον και Γουίτνεϊ Χιούστον, μεταξύ πολλών άλλων.

Για την Τίνα Τέρνερ, τα μίνι φορέματα με τα κρόσσια, τα κρύσταλλα και τα τολμηρά κοψίματα ήταν σχεδιασμένα ώστε να λειτουργούν σε κίνηση. Η Τίνα Τέρνερ δεν στεκόταν απλώς πάνω στη σκηνή: χόρευε, έτρεχε και κλοτσούσε στον αέρα. Τα ρούχα του Μπομπ Μάκι έπρεπε να ακολουθούν το σώμα της και να πολλαπλασιάζουν οπτικά την ενέργειά της.

Αντίστοιχα, στην Νταϊάνα Ρος βρήκε μια performer που μπορούσε να υποστηρίξει το απόλυτο glamour: λαμπερά υφάσματα, φτερά, κάπες, γυμνούς ώμους και εντυπωσιακές σιλουέτες.

Από την Barbie στη νέα γενιά των pop stars

Το 1982 λάνσαρε τη ready-to-wear συλλογή Bob Mackie, ενώ την ίδια περίοδο ξεκίνησε η συνεργασία του με την Barbie. Οι Bob Mackie Barbies εξελίχθηκαν σε συλλεκτικά αντικείμενα, μεταφέροντας το χαρακτηριστικό του fantasy glamour σε ένα εντελώς διαφορετικό κοινό.

Και παρότι το αισθητικό του λεξιλόγιο συνδέθηκε έντονα με τις δεκαετίες του '70 και του '80, ο Μπομπ Μάκι δεν έμεινε εγκλωβισμένος στο παρελθόν. Τα τελευταία χρόνια μια νέα γενιά stars άρχισε να ανακαλύπτει τα αρχεία του.

Η Μάιλι Σάιρους εμφανίστηκε στα Grammys του 2024 με ένα vintage Bob Mackie φόρεμα καλυμμένο με κρυστάλλινες αλυσίδες, ενώ δημιουργίες του έχουν φορέσει μεταξύ άλλων η Zendaya και η Sabrina Carpenter. Η επιστροφή των archival looks απέδειξε ότι αυτό που κάποτε έμοιαζε υπερβολικό είχε γίνει ξανά απολύτως σύγχρονο.

Όπως έχει επισημάνει ο Τομ Φορντ, πολλά από τα εφαρμοστά, διάφανα και έντονα κεντημένα φορέματα που βλέπουμε σήμερα στα κόκκινα χαλιά έχουν τις ρίζες τους στη δουλειά του Μπομπ Μάκι για γυναίκες όπως η Σερ και η Νταϊάνα Ρος.

Εννέα Emmy, ένα Tony και μια καριέρα έξι δεκαετιών

Η αναγνώριση υπήρξε αντίστοιχη της επιρροής του. Στη διάρκεια της καριέρας του κέρδισε εννέα Emmy, ήταν τρεις φορές υποψήφιος για Όσκαρ Καλύτερων Κοστουμιών και εντάχθηκε στο Television Academy Hall of Fame. Το 2019 κέρδισε Tony για τα κοστούμια του «The Cher Show», ενώ τιμήθηκε και με βραβείο συνολικής προσφοράς από το CFDA.

Στην προσωπική του ζωή είχε παντρευτεί τη Λουλού Πόρτερ, με την οποία απέκτησε έναν γιο, τον Ρόμπιν. Ο γιος του πέθανε το 1993 από ασθένεια σχετιζόμενη με το AIDS. Για δεκαετίες, σύντροφός του στη ζωή αλλά και σημαντικός δημιουργικός συνεργάτης του ήταν ο costume designer Ρέι Αγκαγιάν, ο οποίος πέθανε το 2011.

Παρά τις προσωπικές απώλειες και τις τεράστιες αλλαγές στη βιομηχανία της μόδας και του θεάματος, ο Μπομπ Μάκι παρέμεινε δημιουργικά παρών μέχρι τα τελευταία χρόνια της ζωής του.