Αυτές οι γυναίκες είπαν όχι στο να αποκτήσουν παιδιά -Να γιατί
Η επιλογή να μην αποκτήσει μια γυναίκα παιδιά δεν θεωρείται πλέον αυτονόητη εξαίρεση. Για πολλές αποτελεί μια συνειδητή απόφαση, που διαμορφώνεται από προσωπικές επιθυμίες, κοινωνικές συνθήκες και τις προκλήσεις της σύγχρονης ζωής.
Για δεκαετίες η μητρότητα αντιμετωπιζόταν ως η φυσική εξέλιξη στη ζωή μιας γυναίκας. Σήμερα, όμως, όλο και περισσότερες γυναίκες στο Ηνωμένο Βασίλειο επιλέγουν συνειδητά να μη γίνουν μητέρες, αμφισβητώντας ένα κοινωνικό πρότυπο που για χρόνια θεωρούνταν δεδομένο.
Έρευνα του Centre for Social Justice εκτιμά ότι περίπου τρία εκατομμύρια γυναίκες ηλικίας από 16 έως 45 ετών στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι πιθανό να παραμείνουν χωρίς παιδιά, όπως σημειώνει το βρετανικό BBC.Αν οι γυναίκες αυτής της ηλικιακής ομάδας αποκτούσαν παιδιά με τον ίδιο ρυθμό που το έκαναν οι γιαγιάδες τους, περίπου 600.000 περισσότερες θα είχαν γίνει μητέρες.
Γιατί όλο και περισσότερες γυναίκες επιλέγουν να μην κάνουν παιδιά
Παράλληλα, στοιχεία του Office for National Statistics δείχνουν ότι οι γεννήσεις στην Αγγλία και την Ουαλία μειώθηκαν για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά το 2025, φτάνοντας στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων σχεδόν πενήντα ετών.
Η 32χρονη Τζες Κινγκ πίστευε πάντοτε ότι κάποια στιγμή θα αποκτούσε παιδιά. Μεγαλώνοντας, όμως, άρχισε να συνειδητοποιεί ότι αυτή η επιθυμία δεν υπήρχε πραγματικά μέσα της.
«Η σκέψη μετατράπηκε από "μήπως δεν είμαι ακόμη έτοιμη;" σε "μήπως τελικά δεν το θέλω καθόλου;"», θυμάται.
Όπως εξηγεί, οι περισσότεροι γονείς με τους οποίους μιλούσε περιέγραφαν μια απόλυτη βεβαιότητα και μια έντονη μητρική επιθυμία. «Εγώ δεν ένιωθα τίποτα από αυτά και αυτό με έκανε να αρχίσω να αναρωτιέμαι».
Η οικονομική πραγματικότητα έπαιξε επίσης σημαντικό ρόλο. Η Τζες εργάζεται ως δημιουργός ψηφιακού περιεχομένου και είναι ελεύθερη επαγγελματίας, κάτι που σημαίνει ότι το εισόδημά της παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις. «Υπάρχουν τόσοι άνθρωποι που δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα. Κάποιους μήνες μετράμε και το τελευταίο νόμισμα και αυτό είναι πραγματικά δύσκολο».
Η έκθεση του Centre for Social Justice αποδίδει αυτή την τάση σε ένα σύνολο κοινωνικών και οικονομικών παραγόντων. Το αυξημένο κόστος στέγασης, η καθυστερημένη οικονομική ανεξαρτησία, οι γάμοι σε μεγαλύτερη ηλικία και η αβεβαιότητα γύρω από την επαγγελματική πορεία επηρεάζουν σημαντικά τις αποφάσεις πολλών γυναικών.
Ωστόσο, οι οικονομικές δυσκολίες δεν είναι ο μοναδικός λόγος. Η ανησυχία για την κλιματική αλλαγή, η επιθυμία για επαγγελμακή εξέλιξη, η αγάπη για τα ταξίδια και η αίσθηση ότι σήμερα υπάρχουν περισσότερες επιλογές ζωής αποτελούν εξίσου σημαντικούς παράγοντες.
Τόσο η Τζες όσο και η 33χρονη Τσάι Μπλακ βρήκαν υποστήριξη μέσα από διαδικτυακές κοινότητες ανθρώπων που έχουν επιλέξει να ζουν χωρίς παιδιά. Στο TikTok, τα hashtag #childfree και #childfreebychoice συγκεντρώνουν εκατοντάδες χιλιάδες δημοσιεύσεις, με γυναίκες που μοιράζονται ανοιχτά τις εμπειρίες και τους προβληματισμούς τους.
Η Τζες επισημαίνει ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν επηρέασαν την απόφασή της.«Απλώς επιβεβαίωσαν ότι αυτό που ένιωθα ήταν απολύτως φυσιολογικό και με έκαναν να αισθανθώ πιο άνετα να μιλήσω γι' αυτό».
Η Τσάι Μπλακ, η οποία εργάζεται ως account manager στα Μίντλαντς, βρέθηκε αντιμέτωπη με διαφορετικές αντιδράσεις. Οι γονείς και οι στενοί φίλοι της σεβάστηκαν την επιλογή της, όμως αρκετά μέλη της ευρύτερης οικογένειάς της δυσκολεύτηκαν να την κατανοήσουν.
«Προέρχομαι από αφρικανική οικογένεια», εξηγεί. «Σε πολλούς συγγενείς μου θεωρείται δεδομένο ότι οι γυναίκες πρέπει να κάνουν παιδιά. Το γεγονός ότι αντιστεκόμουν σε αυτή την ιδέα αντιμετωπίστηκε με μεγάλη έκπληξη και δυσπιστία».
Η ίδια δεν αισθάνεται ότι θα μπορούσε να αναλάβει την ευθύνη ενός παιδιού. «Ένα παιδί χρειάζεται αγάπη που δεν πιστεύω ότι θα μπορούσα να προσφέρω απλόχερα».
Οι προτεραιότητές της είναι η επαγγελματική εξέλιξη και τα ταξίδια, στόχοι που θεωρεί πως θα ήταν πολύ πιο δύσκολο να πραγματοποιήσει ως μητέρα.
Η έρευνα του Centre for Social Justice καταγράφει ότι η καριέρα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους λόγους για τους οποίους πολλές γυναίκες επιλέγουν να μη γίνουν μητέρες. Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 2023 για λογαριασμό του New Social Covenant Unit, με τη συμμετοχή περισσότερων από 1.500 γυναικών ηλικίας από 18 έως 35 ετών, το 38% όσων δεν επιθυμούν να αποκτήσουν παιδιά δήλωσε ότι βασικός λόγος είναι η επαγγελματική εξέλιξη.
Σχεδόν οι μισές συμμετέχουσες ανέφεραν το υψηλό κόστος φροντίδας των παιδιών, ενώ το 41% δήλωσε ότι θα χρειαζόταν μεγαλύτερο σπίτι αν αποκτούσε οικογένεια.
Η Τσάι θεωρεί επίσης ότι οι μητέρες δεν λαμβάνουν την απαραίτητη στήριξη.
«Το κόστος της φροντίδας των παιδιών και το σημερινό σύστημα γονικής άδειας κάνουν ακόμη πιο δύσκολο για μια γυναίκα να έχει ζωή πέρα από τον ρόλο της μητέρας.»
Αναφέρει το παράδειγμα μιας φίλης της, η οποία αναγκάστηκε να μειώσει τις ώρες εργασίας της για να μπορεί να πηγαίνει και να παίρνει τα παιδιά της από το σχολείο. «Αν αυτά τα συστήματα λειτουργούσαν διαφορετικά, ίσως η απόφασή μου να είχε επηρεαστεί νωρίτερα».
Η έκθεση του Centre for Social Justice υποστηρίζει ότι στο Ηνωμένο Βασίλειο χρειάζεται να δοθεί μεγαλύτερη κοινωνική και πολιτική αξία στον ρόλο της μητέρας και σημειώνει ότι η μητρότητα απολάμβανε μεγαλύτερης εκτίμησης κατά τον 20ό αιώνα.
Παρόμοιες εμπειρίες έχει και η 28χρονη Σάσα Τόμας, βοηθός διευθύντρια σε cocktail bar στην Ουαλία. Όπως λέει, οι άνθρωποι γύρω της συχνά επιμένουν ότι κάποια στιγμή θα αλλάξει γνώμη ή ότι κάνει λάθος επιλογή.
Ζώντας σε ένα μικρό χωριό, αισθάνεται πως η κοινωνική πίεση είναι ακόμη μεγαλύτερη. «Όλοι κάνουν παιδιά, έχουν σχέση και παντρεύονται. Έχω δεχθεί αρκετές αρνητικές αντιδράσεις».
Η ίδια και ο σύντροφός της, ο Τομ, προτιμούν να επενδύουν τα χρήματά τους στα ταξίδια. «Φέτος πηγαίνουμε στις Μαλδίβες. Αν είχαμε παιδιά, σίγουρα δεν θα μπορούσαμε να το αντέξουμε οικονομικά».
Παρά τις αντιδράσεις, πολλές από τις γυναίκες που μίλησαν για τις εμπειρίες τους συμφωνούν ότι πλέον η απόκτηση παιδιών δεν θεωρείται υποχρεωτικά ο μοναδικός δρόμος που πρέπει να ακολουθήσει μια γυναίκα.
Η 37χρονη Σιάν Λόουλι Ραντ, εκπαιδεύτρια σκύλων, μεγάλωσε πιστεύοντας ότι η μητρότητα ήταν κάτι που απλώς έπρεπε να συμβεί, παρότι δεν ένιωθε ποτέ βαθιά επιθυμία να γίνει μητέρα. Σήμερα δηλώνει απόλυτα βέβαιη για την επιλογή της. Οι πόλεμοι στη Ρωσία και στη Μέση Ανατολή, αλλά και η κλιματική αλλαγή, επηρεάζουν σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο βλέπει το μέλλον.
«Θέλω να φέρω ένα παιδί σε έναν κόσμο όπως είναι σήμερα; Όχι. Αυτή ήταν η απάντησή μου και δεν έχει αλλάξει».
Η Τζες συμμερίζεται τον ίδιο προβληματισμό. «Από περιβαλλοντική άποψη, θα υπάρχει άραγε πραγματικά ένας βιώσιμος κόσμος στο μέλλον; Υπάρχουν ήδη τόσοι πολλοί άνθρωποι στον πλανήτη. Θέλω πραγματικά να προσθέσω ακόμη έναν;».
Παραμένει απόλυτα σταθερή στην απόφασή της.«Θα προτιμούσα να μετανιώσω επειδή δεν απέκτησα παιδιά, παρά να αποκτήσω παιδιά και να μετανιώσω γι' αυτό».
Όπως παραδέχεται, αν είχε γεννηθεί σε άλλη εποχή ίσως να είχε ακολουθήσει διαφορετικό δρόμο. «Πιθανότατα θα ένιωθα μεγαλύτερη κοινωνική πίεση και περισσότερες προσδοκίες να κάνω αυτό που περίμεναν όλοι από εμένα».
Η Σιάν ζει στο Στάφορντσιρ μαζί με τα δύο λέρτσερ της, τη Μπόνι και τον Όλιβερ, τα οποία θεωρεί αναπόσπαστο κομμάτι της οικογένειάς της.«Είμαι ευτυχισμένη με τα σκυλιά μου. Τα φροντίζω και είναι οικογένειά μου».
Και καταλήγει: «Αγαπώ πραγματικά αυτό που κάνω και καλύπτει μια βαθιά συναισθηματική ανάγκη που έχω. Για κάποιους άλλους, αυτή την ανάγκη μπορεί να την καλύπτει ένα παιδί».
