Τέλος τα social media για τους κάτω των 15: Ψυχολόγοι εξηγούν πώς μιλάμε στους εφήβους και πώς βάζουμε όρια
Από την 1η Ιανουαρίου 2027, πλατφόρμες social media -συγκεκριμένα το TikTok, το Instagram, το LinkedIn και Facebook κλείνουν για τα παιδιά κάτω των 15. Τι αλλάζει, τι λένε οι ειδικοί και πώς μιλάμε στους εφήβους;
Η στιγμή που ένα παιδί παίρνει το πρώτο του κινητό είναι και η στιγμή που μπαίνει σε έναν κόσμο που οι γονείς δύσκολα ελέγχουν. Από τον Ιανουάριο, η Ελλάδα επιχειρεί να βάλει όρια.
Το νομοσχέδιο «Απαγόρευση χρήσης επιγραμμικών υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους», που παρουσιάστηκε σήμερα στο Μέγαρο Μποδοσάκη και εισάγεται αύριο στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, θεσπίζει ελάχιστο όριο ηλικίας τα 15 έτη.
Τι σημαίνει η απαγόρευση στα social media για τους κάτω των 15
Ο περιορισμός αφορά όσους γεννήθηκαν από το 2013 και μετά και καλύπτει Facebook, Instagram, TikTok και LinkedIn, χωρίς κλειστό ονομαστικό κατάλογο. Η ηλικία θα επαληθεύεται μέσω εργαλείων όπως το Gov.gr Wallet και το Kids Wallet, αφού η απλή δήλωση ημερομηνίας γέννησης δεν αρκεί.
Τονίζεται ότι δεν πρόκειται για γενικευμένη ταυτοποίηση των χρηστών: αρκεί να επιβεβαιώνεται αν κάποιος πληροί το όριο. Το μέτρο έρχεται μετά το parco.gov.gr, το Kids Wallet και τον περιορισμό των κινητών στα σχολεία.
Η Ελλάδα δεν κινείται μόνη. Η Αυστραλία ήταν η πρώτη χώρα που έβαλε όριο στα 16, από τις 10 Δεκεμβρίου 2025. Η Δανία ανακοίνωσε τον Νοέμβριο του 2025 όριο στα 15, ενώ η Ινδονησία εφαρμόζει απαγόρευση για τους κάτω των 16 από τον Μάρτιο. Χώρες όπως η Γαλλία, η Ισπανία και η Βρετανία έχουν ανάλογες πρωτοβουλίες σε εξέλιξη.
Δεν είναι όλα μαύρο ή άσπρο στα social media
Οι ειδικοί προτρέπουν σε μια πιο λεπτή ματιά. Η ψυχίατρος-ψυχαναλύτρια Χρυσή Γιαννουλάκη, σε συνέντευξή της στο Bovary, έδωσε το παράδειγμα του εφήβου που περνά ώρες με το κινητό: «Είναι γνωστό πόσο μεγάλες είναι οι αλλαγές στο σώμα με τις οποίες έρχεται αντιμέτωπος σε αυτή την ηλικία. Στον εικονικό κόσμο ο έφηβος μπορεί να πειραματίζεται, δημιουργώντας ένα σώμα κατά βούληση».
Οι ώρες που οι γονείς βλέπουν με ανησυχία μπορεί να έχουν, λέει, και μια δουλειά να κάνουν: τα διαφορετικά «φαντασιακά σώματα» που δοκιμάζει «του επιτρέπουν να αποστασιοποιείται από την πραγματικότητα».
Σε παρόμοιο μήκος κύματος, η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία (APA) θυμίζει ότι τα social media προσφέρουν επαφή, στήριξη και χώρο να εξερευνήσει κανείς την ταυτότητά του. Οι κίνδυνοι όμως υπάρχουν. Στην εφηβεία η ανάγκη για αποδοχή από τους συνομηλίκους γίνεται πιο έντονη, ενώ ο αυτοέλεγχος δεν έχει ωριμάσει. Οι αλγόριθμοι παρασύρουν σε «λαγούμια» περιεχομένου, από ένα αθώο βίντεο γυμναστικής μέχρι την εμμονή με το σώμα. Έρευνα της APA συνδέει τη σύγκριση εμφάνισης online με χειρότερη εικόνα σώματος και καταθλιπτικά συμπτώματα, κυρίως στα κορίτσια.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς
Η έρευνα δείχνει ότι τα όρια λειτουργούν καλύτερα όταν συνοδεύονται από συζήτηση. Βοηθά να μιλάμε συχνά για το τι βλέπει το παιδί, να ορίζουμε ώρες χρήσης και να κρατάμε το κινητό έξω από το υπνοδωμάτιο τη νύχτα. Η ψυχολόγος Μέρι Άλβορντ προειδοποιεί να μην μοιάζει η αφαίρεση της συσκευής με τιμωρία, και προτείνει να ενθαρρύνουμε δραστηριότητες που αρέσουν στο παιδί, όπως η κίνηση και η τέχνη. Όσο περισσότερο χρόνο περνά εκεί, τόσο λιγότερο «κολλάει» στην οθόνη.
Προσοχή αξίζουν τα σημάδια προβληματικής χρήσης: έντονη λαχτάρα για το κινητό, αδυναμία να σταματήσει, ψέματα ή κρυφή χρήση. Στην πρώιμη εφηβεία, περίπου 10 έως 14 ετών, η στενότερη επίβλεψη είναι σκόπιμη, με αυτονομία που αυξάνεται σταδιακά και με σεβασμό στην ιδιωτικότητα. Χρήσιμος είναι και ο ψηφιακός γραμματισμός: να ξεχωρίζουν τα παιδιά την παραπληροφόρηση, να προστατεύουν τα δεδομένα τους και να ξέρουν ότι online δεν είναι όλοι αυτοί που δηλώνουν.
