Όταν η Αθήνα έγινε κέντρο πολιτισμού: Το νέο ντοκιμαντέρ για τα χρόνια του Γιώργου Λούκου στο Φεστιβάλ Αθηνών
Ο Γιώργος Λούκος και η δεκαετία που άλλαξε το πολιτιστικό πρόσωπο της Αθήνας επιστρέφουν στο επίκεντρο μέσα από ένα ντοκιμαντέρ για το Φεστιβάλ Αθηνών και την εποχή του.
Η ιστορία του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού δύσκολα μπορούμε να την αφηγηθούμε χωρίς το όνομα του, 76χρονου σήμερα, Γιώργου Λούκου. Και ίσως τώρα, αρκετά χρόνια μετά τη θυελλώδη αποχώρησή του από το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, να είναι η στιγμή που το έργο του αρχίζει να αποτιμάται με μεγαλύτερη ψυχραιμία και καθαρότητα.
Το νέο ντοκιμαντέρ του Ηλία Γιαννακάκη, με τίτλο «2005-2015: Στα χρόνια του Λούκου», που θα προβληθεί στην Πειραιώς 260 στις 13 Ιουνίιου, δεν λειτουργεί απλώς ως μια αναδρομή σε μια επιδραστική δεκαετία, αλλά είναι και μια κινηματογραφική καταγραφή μιας εποχής όπου η Αθήνα απέκτησε ξανά πολιτιστικό παλμό, τόλμη και διεθνή εξωστρέφεια.
Τι περιλαμβάνει το ντοκιμαντέρ για τον Γιώργο Λούκο
Μέσα από σπάνιο αρχειακό υλικό, νέες συνεντεύξεις και προσωπικές μαρτυρίες, η ταινία επιχειρεί να ανασυνθέσει το αποτύπωμα ενός ανθρώπου που άλλαξε ριζικά τον τρόπο με τον οποίο βλέπαμε το θέατρο, τον χορό και τις μεγάλες διοργανώσεις στη χώρα.
Όσοι παρακολούθησαν από κοντά εκείνη την περίοδο θυμούνται την αίσθηση ότι κάτι νέο γεννιόταν στην πόλη. Η Πειραιώς 260, ένας εγκαταλελειμμένος βιομηχανικός χώρος που μεταμορφώθηκε σε ζωντανό πολιτιστικό κύτταρο, έγινε το σύμβολο μιας νέας εποχής. Εκεί όπου άλλοτε υπήρχαν ερείπια, άνοιξε μια σκηνή ελευθερίας για νέους δημιουργούς, πειραματικές παραστάσεις και διεθνείς συμπαραγωγές που έφεραν την Αθήνα στον χάρτη των μεγάλων ευρωπαϊκών φεστιβάλ.
Ο Λούκος δεν αντιμετώπισε ποτέ το Φεστιβάλ ως έναν κλειστό θεσμό προορισμένο μόνο για λίγους. Αντίθετα, έφερε κοντά το νεανικό κοινό, τους ανεξάρτητους καλλιτέχνες και κορυφαίες προσωπικότητες της παγκόσμιας σκηνής. Από την Πίνα Μπάους μέχρι τον Μιχαήλ Μπαρίσνικοφ και από τη Αριάν Μνουσκίν έως τον Ρομέο Καστελούτσι, μεγάλα ονόματα της διεθνούς δημιουργίας βρέθηκαν στην Αθήνα σε μια περίοδο που το ελληνικό κοινό διψούσε για νέες καλλιτεχνικές εμπειρίες.
Το ντοκιμαντέρ φωτίζει όχι μόνο τις παραστάσεις που άφησαν εποχή αλλά και τον τρόπο με τον οποίο ο Λούκος διαχειρίστηκε την εξουσία. Μακριά από την εικόνα του απρόσιτου διευθυντή, παρουσιάζεται ως ένας άνθρωπος χαμηλών τόνων, με ένστικτο, γενναιοδωρία και πίστη στην ανεξάρτητη δημιουργία.
Παράλληλα, η ταινία δεν αποφεύγει τη σκοτεινή πλευρά της ιστορίας. Η απομάκρυνσή του από το Φεστιβάλ το 2015 και η πολύχρονη δικαστική περιπέτεια που ακολούθησε παρουσιάζονται ως ένα τραυματικό κεφάλαιο για τον ίδιο αλλά και για τον ελληνικό πολιτισμό συνολικά. Χωρίς διδακτισμό ή πολιτική καταγγελία, ο Γιαννακάκης επιχειρεί να αναδείξει τη λεπτή σχέση ανάμεσα στην τέχνη, την εξουσία και τη δημόσια απαξίωση.
Στην καρδιά της ταινίας, όμως, δεν βρίσκεται η σύγκρουση. Βρίσκεται η μνήμη μιας δεκαετίας που πολλοί περιγράφουν σήμερα σαν μια μικρή πολιτιστική ουτοπία. Μια περίοδος όπου το ελληνικό θέατρο και ο χορός ένιωσαν ότι μπορούσαν να σταθούν ισότιμα δίπλα στις μεγάλες διεθνείς σκηνές.
Ίσως τελικά αυτό να είναι και το πιο συγκινητικό στοιχείο του ντοκιμαντέρ: ότι θυμίζει σε ένα νεότερο κοινό πως υπήρξε μια στιγμή όπου η Αθήνα έμοιαζε να βρίσκεται στο κέντρο της παγκόσμιας καλλιτεχνικής συνομιλίας. Και πως πίσω από αυτή τη μεταμόρφωση βρισκόταν ένας άνθρωπος που επέλεξε να εμπιστευτεί το ένστικτο, τη φαντασία και τους ίδιους τους δημιουργούς.
info:
Το ντοκιμαντέρ «2005-2015: Στα χρόνια του Λούκου» του Ηλία Γιαννακάκη θα προβληθεί το Σάββατο 13 Ιουνίου, στην Πειραιώς 260, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου.
