Διευθυντής Καρδιολογίας προειδοποιεί: Τα 6 λάθη στη μέση ηλικία που βλάπτουν σοβαρά την καρδιά
Πολλοί άνθρωποι στη μέση ηλικία πιστεύουν πως τα κάνουν “όλα σωστά” για την υγεία τους, ενώ στην πραγματικότητα μικρές καθημερινές συνήθειες, επαναλαμβανόμενες για χρόνια, επιβαρύνουν την καρδιά τους.
Η έλλειψη σταθερού ύπνου, τα “κρυφά” συστατικά σε φαινομενικά υγιεινές τροφές, η πολύωρη καθιστική ζωή αλλά και κάποιες συνηθισμένες επιλογές υγιεινής μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τον κίνδυνο καρδιοπάθειας. Η καρδιαγγειακή υγεία δεν καθορίζεται μόνο από τα γονίδια, αλλά κυρίως από τον τρόπο ζωής μας.
Ποια είναι αυτά τα λάθη σύμφωνα με Διευθυντή Καρδιολογίας Β' Καρδιολογικής Κλινικής στην Ευρωκλινική Αθηνών, Ηλία Καραμπίνο, Μέλος ΔΣ της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας.
1. Το να κοιμάστε κάθε βράδυ διαφορετική ώρα
Ο ανεπαρκής ή ακανόνιστος ύπνος αποτελεί έναν συχνά υποτιμημένο παράγοντα που επηρεάζει την καρδιαγγειακή υγεία. Η χρόνια έλλειψη ποιοτικού ύπνου έχει συσχετιστεί με αυξημένη αρτηριακή πίεση, δυσμενείς μεταβολικές μεταβολές, μειωμένη ευαισθησία στην ινσουλίνη και ενεργοποίηση φλεγμονωδών μηχανισμών, οι οποίοι συμβάλλουν στην ανάπτυξη καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Μελέτες έχουν δείξει ότι τόσο η μικρή διάρκεια ύπνου όσο και η αστάθεια στο πρόγραμμα ύπνου συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης στεφανιαίας νόσου, εγκεφαλικού επεισοδίου και άλλων καρδιαγγειακών συμβαμάτων. Η διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, του μεταβολισμού και της λειτουργίας του καρδιαγγειακού συστήματος. Για τους περισσότερους ενήλικες, η διατήρηση μιας σταθερής ρουτίνας ύπνου με 7–9 ώρες ποιοτικού ύπνου κάθε βράδυ αποτελεί σημαντικό στοιχείο ενός καρδιοπροστατευτικού τρόπου ζωής.
2. Η υποτίμηση του κρυφού αλατιού σε “υγιεινά” τρόφιμα
Πολλοί αποφεύγουν το πρόχειρο φαγητό, αλλά καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες αλατιού από τρόφιμα που δεν θεωρούν ιδιαίτερα αλμυρά, όπως το ψωμί, οι έτοιμες σούπες, τα δημητριακά πρωινού, τα τυριά, οι σάλτσες και πολλά επεξεργασμένα προϊόντα. Έτσι, η ημερήσια πρόσληψη νατρίου μπορεί να αυξηθεί σημαντικά χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε.
Η υπερβολική κατανάλωση αλατιού συμβάλλει στην ανάπτυξη υπέρτασης, η οποία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για έμφραγμα του μυοκαρδίου, εγκεφαλικό επεισόδιο και καρδιακή ανεπάρκεια. Πολλοί άνθρωποι εκπλήσσονται όταν διαπιστώνουν ότι ξεπερνούν εύκολα τη συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη των 5 γραμμαρίων αλατιού.
Αντίθετα, η μεσογειακή διατροφή, με έμφαση στο ελαιόλαδο, τα φρούτα, τα λαχανικά, τα όσπρια και τις ελάχιστα επεξεργασμένες τροφές, συμβάλλει στη βελτίωση της καρδιαγγειακής υγείας και στη μείωση του συνολικού καρδιαγγειακού κινδύνου, εφόσον φυσικά δεν συνοδεύεται από προσθήκη άλατος .
3. Η πεποίθηση ότι η πρωινή άσκηση “αντισταθμίζει” την καθιστική ζωή
Η παρατεταμένη καθιστική στάση αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για την καρδιαγγειακή υγεία. Ακόμη και σε άτομα που ασκούνται τακτικά, οι πολλές ώρες ακινησίας μέσα στην ημέρα σχετίζονται με δυσμενείς μεταβολικές επιδράσεις, όπως μειωμένη ευαισθησία στην ινσουλίνη, διαταραχές του μεταβολισμού των λιπιδίων και αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Μελέτες έχουν δείξει ότι η καθιστική συμπεριφορά για περισσότερες από 10 ώρες ημερησίως συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών συμβαμάτων και καρδιακής ανεπάρκειας, ακόμη και μετά τη συνεκτίμηση της φυσικής δραστηριότητας. Η τακτική διακοπή της καθιστικής στάσης με σύντομα διαλείμματα κίνησης, σε συνδυασμό με συστηματική αερόβια άσκηση, συμβάλλει στη βελτίωση της καρδιομεταβολικής υγείας και της αγγειακής λειτουργίας
4. Η επιλογή προϊόντων “χωρίς λιπαρά”
Τα προϊόντα με χαμηλά λιπαρά δεν είναι πάντα πιο υγιεινά. Όταν αφαιρείται το λίπος, ορισμένα επεξεργασμένα τρόφιμα μπορεί να περιέχουν περισσότερη ζάχαρη, γλυκαντικά ή αλάτι για να διατηρήσουν τη γεύση. Αυτό μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το σάκχαρο, τα τριγλυκερίδια, το βάρος σώματος και μακροπρόθεσμα εγκυμονεί τον κίνδυνο διαταραχών του μεταβολισμού ή ακόμη και ανάπτυξης μεταβολικού συνδρόμου. Αντίθετα, πλήρη και ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα, όταν καταναλώνονται με μέτρο και στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής, μπορούν να αποτελούν καλύτερη επιλογή για την καρδιομεταβολική υγεία.
5. Η χρήση ισχυρών αντιβακτηριακών στοματικών διαλυμάτων
Τα ισχυρά αντιβακτηριακά στοματικά διαλύματα μπορούν να μειώσουν ορισμένα στοματικά βακτήρια που συμμετέχουν στην παραγωγή μονοξειδίου του αζώτου, μιας ουσίας που συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία των αγγείων. Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει μικρές αυξήσεις της αρτηριακής πίεσης και εξασθένηση της φυσιολογικής πτώσης της πίεσης μετά την άσκηση.
Ωστόσο, τα διαθέσιμα δεδομένα είναι περιορισμένα και δεν δικαιολογούν την αποφυγή των στοματικών διαλυμάτων όταν αυτά χρησιμοποιούνται για συγκεκριμένες οδοντιατρικές ενδείξεις. Αν και εναλλακτικές όπως φυσικές λύσεις ή προβιοτικά για το στόμα θεωρούνται γενικά πιο φιλικά, εντούτοις δεν υπάρχουν ακόμη επαρκείς αποδείξεις ότι τα στοματικά προβιοτικά προσφέρουν σημαντικά κλινικά καρδιαγγειακά οφέλη.
6. Το να τρώτε δείπνο πολύ κοντά στην ώρα του ύπνου
Η κατανάλωση μεγάλων γευμάτων αργά το βράδυ έχει συσχετιστεί με χειρότερο γλυκαιμικό έλεγχο, διαταραχή του κιρκάδιου του μεταβολισμού και πιθανώς υψηλότερη αρτηριακή πίεση. Η ολοκλήρωση του δείπνου 2–3 ώρες πριν από τον ύπνο μπορεί να βελτιώσει την πέψη, να μειώσει τα συμπτώματα παλινδρόμησης και να ευνοήσει τον έλεγχο του μεταβολισμού.
Επιπλέον, ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι ο περιορισμός της πρόσληψης τροφής νωρίτερα μέσα στην ημέρα μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της γλυκόζης και της αρτηριακής πίεσης, αν και τα δεδομένα είναι ακόμη περιορισμένα.
