Μία απλή άσκηση την ημέρα μπορεί να βοηθήσει να διατηρήσετε τον εγκέφαλό σας νέο και υγιή
Σήμερα, γνωρίζοντας καλύτερα την επιστήμη και τη λειτουργία του εγκεφάλου, μπορούμε να δούμε τη γιόγκα με άλλο μάτι. Αυτό που πολλοί θεωρούν απλώς σωματική άσκηση ή μια παροδική μόδα, στην πραγματικότητα αποτελεί ένα ισχυρό εργαλείο φροντίδας του νου.
Οι στάσεις, οι απαλοί διατάσεις και η βαθιά αναπνοή δεν περιορίζονται στο να χαλαρώνουν το σώμα ή να αυξάνουν την ευλυγισία. Ανοίγουν την πόρτα σε μια βαθύτερη μεταμόρφωση: του ίδιου του εγκεφάλου. Και αν αυτό ακούγεται υπερβολικό ή ποιητικό, η επιστήμη αρχίζει πλέον να το επιβεβαιώνει με σαφή στοιχεία.
Τα οφέλη στο σώμα και τη σκέψη
Σχεδόν όλοι έχουμε ακούσει για τα οφέλη της γιόγκα στο σώμα. Είναι μια σωματική άσκηση που βελτιώνει τη στάση, ενδυναμώνει τους μυς, προάγει την καρδιαγγειακή υγεία και μειώνει τον χρόνιο πόνο. Ωστόσο, οι επιδράσεις της στη σκέψη και τον εγκέφαλο είναι λιγότερο γνωστές. Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι η τακτική πρακτική της αυξάνει τη νευροπλαστικότητα, δηλαδή την ικανότητα του εγκεφάλου να αναδιοργανώνεται και να δημιουργεί νέες νευρωνικές συνδέσεις.
Αυτό οφείλεται εν μέρει στην αύξηση μιας πρωτεΐνης που ονομάζεται BDNF (νευροτροφικός παράγοντας που προέρχεται από τον εγκέφαλο), η οποία είναι ζωτικής σημασίας για τη μάθηση, τη μνήμη και την αναγέννηση των νευρώνων.
Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι αυτά τα οφέλη γίνονται εμφανή ακόμη και μετά από λίγες εβδομάδες πρακτικής και σε άτομα όλων των ηλικιών. Τα αποτελέσματα δείχνουν βελτιώσεις σε γνωστικές λειτουργίες όπως η μνήμη και η ταχύτητα επεξεργασίας. Ο εγκέφαλος, όπως και το υπόλοιπο σώμα, ανταποκρίνεται στην συνεχή εκπαίδευση.
Το χρόνιο στρες είναι ένας ιδιαίτερα επιβλαβής εχθρός για τον εγκέφαλό μας. Ζούμε σε μια κοινωνία που εξυμνεί τη βιασύνη, την αδιάκοπη παραγωγικότητα και την πολυδιεργασία. Όλα αυτά υπερενεργοποιούν τον άξονα υποθάλαμος-υπόφυση-επινεφρίδια, αυξάνοντας τα επίπεδα κορτιζόλης, της ορμόνης του στρες. Σε μικρές δόσεις η κορτιζόλη είναι χρήσιμη, αλλά όταν παραμένει υψηλή για μεγάλα διαστήματα, βλάπτει τον ιππόκαμπο, μειώνει τη συγκέντρωση και αποδυναμώνει τη συναισθηματική ρύθμιση.
Η γιόγκα μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά. Οι έρευνες δείχνουν ότι η τακτική πρακτική μειώνει την υπερδραστηριότητα του άξονα του στρες. Τα επίπεδα κορτιζόλης πέφτουν, ο καρδιακός ρυθμός ηρεμεί και το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα (αυτό που μας βοηθά να ξεκουραζόμαστε) αναλαμβάνει τον έλεγχο. Είναι σαν να περνάμε από μια κατάσταση συνεχούς έντασης σε μια βαθιά, αναζωογονητική ηρεμία. Ο εγκέφαλος, ευγνώμων, αρχίζει να λειτουργεί καλύτερα.
Η δύναμη του διαλογισμού
Ο διαλογισμός είναι βασικό κομμάτι πολλών μορφών γιόγκα, αν και δεν υπάρχει πάντα στα σύγχρονα μαθήματα. Είναι, μάλιστα, μία από τις δραστηριότητες που επηρεάζουν περισσότερο τον εγκέφαλο. Μελέτες με μαγνητική τομογραφία δείχνουν ότι όσοι διαλογίζονται τακτικά έχουν μεγαλύτερη φαιά ουσία σε σημαντικές περιοχές, όπως ο ιππόκαμπος (για τη μνήμη), ο προμετωπιαίος φλοιός (για τη λήψη αποφάσεων, την προσοχή και την ενσυναίσθηση) και η έλικα της νήσου (για τη σωματική και συναισθηματική επίγνωση). Αυτές οι αλλαγές φαίνονται ακόμα και μετά από μόλις οκτώ εβδομάδες καθημερινής πρακτικής. Το καλύτερο είναι ότι δεν χρειάζεται προηγούμενη εμπειρία, αρκεί η συνέπεια.
Καθώς μεγαλώνουμε, ο εγκέφαλος χάνει όγκο και αποτελεσματικότητα. Ορισμένες λειτουργίες γίνονται πιο αργές, η μνήμη ατονεί, η συγκέντρωση δυσκολεύει. Όμως αυτό δεν είναι αναπόφευκτο. Υπάρχουν τρόποι να προστατεύσουμε τον εγκέφαλο από το πέρασμα του χρόνου και η γιόγκα μπορεί να είναι ένας από αυτούς.
Μελέτες έχουν δείξει ότι οι ηλικιωμένοι που ασκούνται στη γιόγκα εμφανίζουν καλύτερη γνωστική απόδοση, μεγαλύτερη εγκεφαλική συνδεσιμότητα και μείωση της δομικής φθοράς σε βασικές περιοχές του εγκεφάλου. Ακόμη και όσοι ξεκινούν μετά τα 60 ή 70 μπορούν να δουν βελτιώσεις στην προσοχή, τη μνήμη και τη συναισθηματική ευεξία.
Αυτά τα οφέλη δεν περιορίζονται μόνο στο γνωστικό επίπεδο. Η τακτική πρακτική της γιόγκα έχει θετική επίδραση σε ολόκληρο το σώμα και τον οργανισμό: μειώνει το οξειδωτικό στρες, βελτιώνει τη λειτουργία των μιτοχονδρίων και του ανοσοποιητικού, ρυθμίζει τη χρόνια φλεγμονή και διατηρεί το μήκος των τελομερών, σημαντικών δεικτών γήρανσης των κυττάρων. Σε έναν κόσμο που γερνά γρήγορα, η προώθηση δραστηριοτήτων όπως η γιόγκα μπορεί να αποτελέσει μια προσιτή, μη φαρμακευτική και οικονομική στρατηγική για την πρόληψη της άνοιας, τη διατήρηση της νεανικότητας και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής.
Οι άνθρωποι προσεγγίζουν τη γιόγκα για διάφορους λόγους. Κάποιοι θέλουν να τεντώσουν την πλάτη τους, άλλοι να κοιμηθούν καλύτερα, και άλλοι απλώς αναζητούν λίγη ηρεμία σε έναν κόσμο που δεν σταματά ποτέ. Αυτό που ίσως δεν γνωρίζουν είναι ότι, με το να το κάνουν, καλλιεργούν έναν καθαρότερο νου, έναν υγιέστερο εγκέφαλο και μια πιο πλούσια πνευματική ζωή.
Όπως η μουσική μεταμορφώνει όποιον την ασκεί, έτσι και η γιόγκα μορφοποιεί και προστατεύει όποιον αφοσιώνεται σε αυτήν. Είναι ένας τρόπος να επανέλθει κανείς στο σώμα του, αλλά και να ξαναχτίσει τον νου του. Να συνδεθεί με τον εαυτό του, αλλά και με μια πιο ολοκληρωμένη ζωή.
Δείτε το βίντεο:
